Hoàng Cầm đã đi tìm cõi mơ khác

Hoàng Cầm thời kháng Pháp

9h12 phút ngày 6/5/2010  thi sĩ Hoàng Cầm đã nhẹ bước ra đi sau chặng đường dài 88 năm bền bỉ đánh giặc và viết, yêu và viết, sống và viết. Cầm bút từ năm 15 tuổi, 18 tuổi có Hận ngày xanh, bông sen trắng (1940) đã làm ngạc nhiên giới văn bút nước nhà; 20 tuổi có Hận Nam Quan ( 1942) vở kịch thơ lịch sử, tiếng vọng đắng cay và bi tráng nơi biên cương phía Bắc vẫn còn nguyên giá trị tận ngày nay. Cho đến cuối đời ông còn cho ra 99 tình khúc ( 2007) trước khi trút hơi thở cuối cùng để đi về cõi Thiên Thai.

Suốt cuộc đời thi sĩ chỉ gói gọn trong hai chữ tìm và về. Ông tìm về nơi ông sinh ra, nơi trọn đời ông nhớ thương day dứt: Cúi lạy mẹ con trở về Kinh Bắc/ Chiều xưa giẻ quạt voi lồng/ Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc/ Chuồn chuồn khiêng nắng sang sông…” Ông Tìm về bên kia sông Đuống: “nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ”  nơi ông đánh giặc và yêu. Tìm về với chính tuổi thơ ông: Ta con chim cu về gù rặng tre/ đưa nắng ấu thơ về sân đất trắng/đưa mây lành những phương trời lạ/ Về tụ nóc cây rơm. Và tìm cả những gì không có, những gì chỉ có trong giấc mơ như chiếc lá diêu bông kia: Từ thuở ấy /Em cầm chiếc lá /Đi đầu non cuối bể. /Gió quê vi vút gọi. /Diêu Bông hời… /ới Diêu Bông! 

Ông về nơi cõi thực, tìm nơi cõi mộng. Cũng giống như Trần Dần và biết bao thi sĩ thế hệ của ông- Mỗi người  thăm  thẳm   một chiêm bao (thơ Trần Dần). Cuộc kiếm tìm của khát vọng tự do: Người sau  kẻ trước lao vào giặc/ Giữ vừng nghìn thu một giống nòi; của khát vọng làm người tự do: Ta con bê lạc ráng chiều xanh/ đi mãi tìm sim chẳng chín; của những mặc cảm Oedipe , những cơn khát của tình yêu: Váy  Đình Bảng buông chùng cửa võng… 

Tìm và không thấy không có, hoặc thấy đấy có đấy nhưng không phải của mình, mãi mãi không . Như hạnh phúc vậy, ta vẫn đi tìm suốt đời tóm lại vẫn chỉ là một giấc mơ, đó là bi kịch người cũng là bi kịch thi sĩ thế hệ ông. Phùng Quán đã ra đi, rồi Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan và bây giờ đến lượt ông. Giống như thời kháng Pháp ông đã từng thảng thốt kêu lên: Trong tiểu đội của anh/ Những ai còn ai mất?/ Không ai còn, ai mất/ Ai cũng chết mà thôi.

Những ông không chết, cũng như Phùng Quán, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan… không ai chết cả. Tất cả chỉ chấm dứt một cõi mơ này để tìm về một cõi mơ khác.

Bài đọc thêm:

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Đình Toán, người bạn vong niên thân thiết của thi sĩ Hoàng Cầm, vừa gọi điện cho bọ, nói cụ đã ra đi lúc 9h 12 phút sáng nay, ngày 6/5/2010, tại bệnh viện Việt Xô. Thế là thi sĩ Hoàng Cầm đã về trời, thế gian lại mất thêm một người hiền. Trong khi bối rối chưa biết làm gì, bọ vội vàng thông báo cho bà con, đồng thời đưa bài viết của Lê Mỹ Ý, cô em đồng hương của bọ, như một nén hương bái vọng, cầu cho linh hồn ông được siêu thoát ở cõi Thiên Thai.

Nhà thơ Hoàng Cầm và những “chiếc lá diêu bông”

Lê Mỹ Ý

Tám mươi ba tuổi, một quãng đời dài sống và viết song hành cùng những thăng trầm số phận, hoàn cảnh; Bây giờ, trên chiếc giường nhỏ, vật lộn với thời gian và đôi chân bất lực, nhà thơ Hoàng Cầm vẫn cho tôi cảm giác về một tâm hồn anh minh và sâu lắng, một hoàng hôn Kinh Bắc buổi giời lạnh giá nhưng trữ tình, se sắt và quyến rũ không lẫn vào đâu được.

“Cúi lạy Mẹ con trở về Kinh Bắc, Chiều xưa giẻ quạt voi lồng, Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc, Chuồn chuồn khiêng nắng sang sông…”, những “Đêm Thổ”, “Đêm Kim”, Đêm Mộc”…, những chiếc “Lá diêu bông”, cỗ xe hồng và “Cây tam cúc”… dường như đã nâng sức nhà thơ Hoàng Cầm qua những bước đi số phận, và mới đây, lại dẫn dụ ông trở về với quê hương, với những mối tình của cậu bé trai thưở mười hai tuổi…

Hoàng Cầm – vị thuốc đắng

Thuở ấy, vào ngày đầu xuân 22 tháng 2 năm 1922, lúc miền Kinh Bắc còn xe giá và tưng bừng những lễ hội năm mới, cậu bé Bùi Tằng Việt đã chào đời. Tên của cậu được đặt theo những chữ có trong tên làng quê: xã Phúc Tằng, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.

Mẹ của cậu, một cô “hàng xén răng đen, cười như mùa thu toả nắng”, và bố, một ông thầy lang vườn bốc thuốc hay có tiếng có lẽ đã không bao giờ nghĩ rằng, sau này, đứa con trai được đặt tên một cách dân dã ấy, lại có duyên với làng quê, có nợ với thi ca, đã đưa làng quê của cậu lên một tầng cấp mới, với hơi thở đằm sâu về văn hoá, tâm hồn Kinh Bắc mà chỉ những ai thật sự gắn bó với nơi ấy mới có thể viết nên. Bút danh của thi nhân hiện đại cũng được bắt đầu với một cách không giống ai: lấy tên một vị thuốc đắng trong tủ thuốc chữa bệnh của bố – tên vị thuốc ấy là Hoàng Cầm.

Học tiểu học ở quê nhà, năm 1938, cậu bé Bùi Tằng Việt ra Hà Nội học trung học. Từ đây, cậu đã bắt đầu cuộc đời văn chương với những tác phẩm dịch phóng tác cho Nhà xuất bản Tân Dân do ông Vũ Đình Long, người đã viết những vở kịch đầu tiên của nước ta, làm chủ bút với số tiền lương 25 đồng/tháng. 25 đồng lúc ấy to lắm, một bát phở chín ngon nhất Hà Nội bấy giờ cũng mới chỉ có 3 xu. Cậu còn được hưởng chế độ ưu đãi đặc biệt cứ 6 tháng lại tăng lương thêm 5 đồng.

Tuy nhiên, cái “máu” mê làm thơ từ những ngày viết lục bát gửi tặng Chị – nhân vật trữ tình xuyên suốt trong hồn thơ Hoàng Cầm đã khuyến khích ông gửi thơ đăng ở báo Bắc Hà, nơi nhà thơ Thanh Tâm phụ trách. Bên cạnh đó là viết văn, viết kịch, khi tham gia cách mạng thì “kiêm” luôn cả việc thành lập một ban kịch, rồi lại trở thành Đoàn trưởng Đoàn văn công Tổng cục Chính trị, Trưởng đoàn kịch nói quân đội…

Những cái mốc trong cuộc đời nghệ thuật của Hoàng Cầm tưởng có lẽ rất suôn sẻ và đầy may mắn như thế. Nhưng nghệ thuật bao giờ cũng là con đường gập ghềnh nhiều chông gai, không chỉ tóm gọn trong mấy dòng, nhất là “sự kiện” 1958, khi Hoàng Cầm “uống” phải “vị thuốc đắng” của đời thơ mình: vừa được cử vào Ban giám đốc Nhà xuất bản Hội Nhà văn một năm, sau đợt học tập đấu tranh chống Nhân văn giai phẩm, ông  phải rút khỏi Hội Nhà văn.

Từ đấy, cuộc đời văn chương của ông đã mở sang một hướng khác, lặng lẽ hơn, trầm tĩnh hơn, không quan tâm đến chính trị, xã hội nhiều nữa. Và cũng chính lúc cô đơn cùng cực ấy, miền Kinh Bắc đã thực sự mở cánh cửa đón ông vào lòng như đón một đứa con tha nhân nhiều nặng nợ.

Si tình như thuở mới mười hai!

Nói về đời thơ Hoàng Cầm, không thể không nhắc đến những mối tình lạ lùng nhất trong thơ ông. Tuy không còn sức khoẻ thế, mà ông vẫn hóm hỉnh và háo hứng lắm khi nghe tôi hỏi về cái thuở ban đầu lưu luyến, lúc ông mới bước chân vào văn chương, trường tình, trường đời, và những “cố sự” đã xảy ra trong đời mình đầy run rủi. Ông mơ màng như một cậu bé mười hai tuổi năm nào, lũn cũn theo bước chân của cô gái Kinh Bắc, “mê” cô như điếu đổ. Có lẽ, đấy là mối tình đầu đời của Hoàng Cầm, là giấc mơ ngọt ngào nhưng cũng là vị thuốc đắng khác trong đời khi ông choàng tỉnh giấc, mà dư âm của nó là những vần thơ kỳ lạ.

“…Chị ấy tên là Vinh, bố mất sớm, nhà rất nghèo, chị ở cùng mẹ và một đứa em lên 5 tuổi. Họ cất một gian nhà ở phố để bán hàng kiếm ăn. Suốt từ năm 8 đến 12, 13 tuổi, lúc nào đi theo chị được là tôi đi ngay, không rời nửa bước. Cũng nhờ đi theo chị, tôi mới có những kỷ niệm để sau này trở thành “Lá diêu bông”.

Trong một buổi tối thanh niên, trai gái ở làng tụ họp nhau hát đối, chị vịn lấy vai tôi mà hát. Rồi chị bảo bọn trẻ chúng tôi: “Đứa nào tìm được lá diêu bông, ta sẽ gọi là chồng”. Nghe thấy thế, mặt tôi đỏ lên. Rồi một hôm nắng vàng giời lạnh, buổi chiều tha thẩn ra sân, tôi thấy chị đi ra phía cánh đồng liền cũng đi theo. Giữa đồng, chị một mình mê mải vạch từng cái lá, cành cây như đang tìm cái gì đó. Tôi liền hỏi: Chị Vinh ơi chị tìm cái gì đấy? Chị nhìn tôi đáp lời: ờ chị đi tìm cái lá… (chị nói tên một cái lá gì như là lá thuốc).

Hai mươi lăm năm sau, năm 1954, sau khi trở về Hà Nội mấy năm, một đêm, trong chính căn nhà này (43 phố Lý Quốc Sư), tôi trằn trọc không sao ngủ được. Độ 2, 3 giờ sáng, giữa thinh lặng như thế, chợt tôi nghe cất lên một giọng đọc rất thong thả, rõ ràng: “Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng…”. Bài thơ “Lá diêu bông” ra đời như thế. Nó là những kỷ niệm ăn sâu trong mình rồi bật ra thành thơ, khiến những lúc say sưa viết lại kỷ niệm đó, tôi cứ tưởng có ai đang đọc cho mình chép”…

Cùng với  “Lá diêu bông”, “Cây tam cúc”, “Qua vườn ổi”… tập thơ “Về Kinh Bắc” được viết trong những năm 1959 -1960 ngồi nhà lặng lẽ  không giao du với ai đã trở thành tác phẩm cốt tuỷ xương sống trong đời thơ Hoàng Cầm.

Sau này, những mối tình Chị-Em vẫn bãng lãng bay lên trong những câu thơ của ông như một tâm sự thầm kín mà ông hằng níu giữ. Ngay chính những bài thơ thuộc một “dòng” thơ khác, dòng thơ trữ tình Anh – Em, thì cái âm hưởng của những “mối tình diêu bông”, “mối tình tam cúc” vẫn còn phảng phất. Bài thơ mới nhất của ông, được viết vẫn còn chưa ráo mực trong những ngày cuối năm này là bài “Namô Xuân” cũng trở lại hiển hiện một Hoàng Cầm si tình như thế, si tình ngay cả lúc… namô: “Địa cầu bằng quả táo gầy, Cắn bao giờ chạm ngón tay em cầm”…

Tuy nhiên, nói như vậy, không có nghĩa là phủ nhận phần đời trước của một Hoàng Cầm sôi nổi hăng say tham gia hoạt động cách mạng. Cho đến bây giờ, nhiều người vẫn phải thừa nhận, ông là một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của kháng chiến chống Pháp.

Cái huyền thoại về Sông Đuống “nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ” có thể là không có thật với bất kỳ ai, nhưng với Hoàng Cầm, người mà mỗi bài thơ đều như được phát tích từ một huyền tưởng cổ tích, thì tôi tin lắm lắm là ông đã từng thấy sông Đuống nằm nghiêng thật, trong tâm khảm của ông. “Bên kia sông Đuống”, “Đêm liên hoan”, kịch  thơ “Kiều Loan”… chính là một trong những thành công vang dội nhất của Hoàng Cầm thời chống Pháp.

Những bóng hồng trong mộng của thi sĩ bây giờ cũng đã chẳng còn như xưa. Chị Vinh – mối tình đầu đẹp nhất của cậu bé trai mười hai tuổi bây giờ chỉ có thể nói về chị bằng một lời ngắn ngủi buồn: “hồng nhan bạc mệnh”.  Một người Chị khác, với mối tình “Cây tam cúc” nghe đâu hiện đang ở Thủ Đức, nhưng bà không dám nhận mình đã từng “gọi đôi cây trầu cay má đỏ, kết xe hồng đưa Chị đến quê Em”.

Người vợ thứ hai của ông, bà Tuyết Khanh, người vào vai “Kiều Loan”, đã hạ sanh cho ông một nàng tố nữ đặt tên nhân vật vở kịch để kỷ niệm, cũng là một mối tình lớn mà những thi sĩ cùng thời thường hay trầm trồ bàn tán, nhất là khi thuở trẻ bà còn là “mối tình si” của nhà thơ Vũ Hoàng Chương. Do trắc trở số phận, bây giờ, bà đang sống ở Mỹ.

Còn bà Lê Hoàng Yến, người sau cùng sống với nhà thơ, chính là người đã sống với ông lâu nhất. Nhưng bà mất cũng đã 20 năm nay…

Cánh phượng hoàng Kinh Bắc

Ba mươi năm lặng lẽ ngồi nhà như một vị thiền sư, kỳ thực, hồn thơ Hoàng Cầm đã lặng lẽ hướng về Kinh Bắc, đi tìm một mối giao cảm mà chính ông mới là người hiểu rõ. Những bài thơ hay nhất trong đời thơ của ông ra đời, tuy không được phát hành nhưng vẫn được chuyền tay.

Sau cao trào đổi mới, được khôi phục quyền công bố, đăng tải tác phẩm, liên tiếp những tập thơ “Về Kinh Bắc”, “Lá diêu bông”, “Mưa Thuận Thành”, “99 tình khúc” của Hoàng Cầm ra mắt đã khiến độc giả sửng sốt. Một giọng thơ đầy sức quyến rũ bởi cái nội tâm sâu thẳm và chiều sâu văn hoá của một địa danh rờ rỡ hiện lên.

Thơ Hoàng Cầm mượt mà như một điệu dân ca, lại có sự tha thiết, quyến rũ, bồng bềnh và cũng lắm lúc hồn nhiên, dân dã của hát xoan, hát ghẹo, lại có cả sự khó cắt nghĩa rõ ràng của một tâm thức luôn hướng về những gì tưởng như là mộng ảo. Nên đọc thơ ông, thường, người ta thấy cảm nhiều hơn là dễ phân tích. “Nghé cây bài tìm hơi tóc ấm, Em đừng lớn nữa Chị đừng đi, Tướng sĩ đỏ đen chui sấp ngửa, ổ rơm thơm đọng tuổi đương thì”…(Cây tam cúc), “Ngày cưới chị, em tìm thấy lá, Chị cười xe chỉ ấm trôn kim, Chị ba con em nhìn thấy lá, Xoè tay phủ mặt chị không nhìn” (Lá diêu bông)…

Những câu thơ này, với tôi, luôn chất chứa một nỗi buồn kiêu sa, trong vắt, nỗi buồn của một người từ thuở bước chân sẻ đồng nhảy chim chim trên bờ nghiêng sông Đuống, ngây thơ lắm, hồn nhiên lắm, nhưng đã biết những gì mộng ảo của mình sẽ chẳng bao giờ thành sự thật, mà vẫn tin và yêu tất cả những gì mộng ảo, để một ngày nào đó, con sẻ đồng kia sẽ hoá thành phượng hoàng bay đi tìm những câu truyện do mình từng mong ước dệt nên. Con chim sẻ ấy, cánh phượng hoàng ấy, đều là một Người Thơ cả, đều là câu thơ do chính ông viết ra “ Đợi sau khi Em qua đời, sẻ đồng thành phượng núi” (Đếm giờ), và cũng đều là vị thuốc đắng -giấc mơ ngọt cho Hoàng Cầm vượt lên những thử thách nhân gian.

– 30 năm sống trong “án kỷ luật”, mặc dù đã có lúc nó tưởng chừng được cởi bỏ, ông đã sống như thế nào?
– Sống nội tâm quá nhiều. Chỉ có cuộc sống bình thường với chính mình, chứ không thuộc Hội nào, không đi thực tế sáng tác ở đâu, quanh quẩn ở nhà. Ở cơ quan thú thực cũng chẳng có việc gì cho tôi làm, ngoài một số việc lặt vặt. Cứ thế, mãi đến năm 1970, khi tôi 48 tuổi, chưa đủ tuổi về hưu, các vị lãnh đạo thấy sốt ruột quá thì cho tôi về hưu.

– Giả dụ thế này, không có cái thời lặng lẽ ấy, chắc đâu đã có một Hoàng Cầm của chiều sâu tâm hồn Kinh Bắc?
– Cũng chưa biết thế nào. Chuyện gì đến thì biết là nó đã đến, chứ lúc đó làm sao mà biết trước được. Nhưng cũng phải nói là do kỷ luật mà mình phải “chìm” đi. Các sáng tác thì viết ra đút vào ngăn kéo, không phổ biến ở đâu ngoài đưa cho mấy người bạn đọc.

– Ở tuổi “xưa nay hiếm, ông có thể tự hào mà “tổng kết” bao nhiêu “lá diêu bông” đã bay qua đời mình?
– Không đếm được. Nếu đếm và kể ra thì liên quan đến đời tư của rất nhiều người. Trong đời tư, tôi yêu nhiều người và cũng có nhiều người yêu tôi. Nhưng không phải mối tình nào cũng suôn sẻ, trọn vẹn. Có rất nhiều thất vọng và thất bại. Tôi là một người rất quý trọng tình yêu, không yêu đương bừa bãi để thoả mãn nhu cầu. Đã gọi là tình yêu thì người đàn bà mình yêu phải hướng thiện với những gì đẹp đẽ nhất. Khi thực tế ngược lại với mơ ước, tôi thất vọng và thành ra tan vỡ. Mà càng như thế, càng yêu nhiều, tình yêu càng được nhân lên.

– Sau “Về Kinh Bắc”, hình như “tinh hoa phát tiết ra ngoài” ở ông không còn nữa?
– Tôi vẫn viết đấy. Cũng có thêm “99 Tình khúc”, “Thơ tình Hoàng Cầm”…Nhưng độ vài năm gần đây thì sức khoẻ sút kém hẳn, chỉ viết được mấy bài chứ không nhiều.

Tuy nói thế, nhưng trên chiếc bàn con đặt cạnh giường ông, tôi vẫn thấy ngổn ngang giấy trắng. Giấy trắng đắp hờ qua chiếc chăn con những vần thơ mới trầm tư, hướng về một cõi không nào đó. Những vần thơ ấy, năm nào, gần đến Tết, nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán lại tạt qua, làm một túi bản thảo, mang đi gửi cho các toà báo, rồi sau Tết, lại đi một vòng, lấy nhuận bút về đặt bên bàn cho nhà thơ xe điếu.

Chỉ bấy nhiêu thôi, cũng đủ biết Hoàng Cầm vẫn còn say sưa với mộng thơ nhiều lắm. Sau này, nhiếp ảnh gia Nguyễn Đình Toán cười đầy vẻ… bí mật, tôi sẽ có một số lượng bản thảo viết tay của nhà thơ rất độc đáo mà không ai có… Âu đấy cũng là cái tình của một người trót yêu nghệ thuật, trót yêu bạn bè văn.

Bây giờ, sau chuyến trở về quê hương, chuyến đi không ai mong sẽ là cuộc tuần du cuối cùng của nhà thơ qua những trang sử đời, Hoàng Cầm dường như đã thanh thản hơn. Ông cười vui hơn khi thấy chúng tôi đến. Mắt cũng mơ màng rưng rưng hơn khi thấy nhà điêu khắc Lê Liên khệ nệ mang một… cái hộp gỗ, trên đó, có mấy trăm chiếc phong bì và dòng chữ “anh em, con cháu bè bạn góp một giọt đồng, dựng tượng thi nhân Hoàng Cầm”.

Ước mong làm một pho tượng đồng chân dung Hoàng Cầm, như đã từng dựng tượng Văn Cao của nhà điêu khắc khiến chúng tôi ai nấy đều xúc động. Riêng tôi, (bắt chước nhà thơ một chút), đã nghe trong mình một tiếng nói văng vẳng bên tai: Hoàng Cầm, cánh chim sẻ đồng đang trên hành trình nâng bước phượng hoàng đi vào cổ tích ấy, đã được dựng một bức tượng vĩnh hằng – bức tượng Thơ trong lòng độc giả rồi. Và ngoài một đời thơ đáng nâng niu ấy ra, có lẽ, nếu ai cũng như tôi, lúc nào cũng thấy ông như cậu bé trai thưở mười hai tuổi, đang thẫn thờ “đồng chiều cuống rạ”, “Em đứng nhìn theo Em gọi đôi”, hẳn, ông sẽ thấy mình hạnh phúc lắm!

Hà Nội, một ngày cuối năm.

Advertisements

336 thoughts on “Hoàng Cầm đã đi tìm cõi mơ khác

  1. sinhvienkinhbac

    Lá Diêu bông quả là phức tạp các Bác ạ. Người viết hay về nó cũng được tiếng thơm. Anh Lương Minh Chung bình về Lá Diêu Bông khá hay, độc đáo. Nếu không có cái váy mà ông bà cha mẹ ta chui ra từ đó thì làm gì có ta bây giờ… Tôi rất tâm đắc về câu chốt hạ của anh ” Và những luật chơi trong tình yêu, trong hành trình đi tìm cái Đẹp nhiều khi quá hà khắc, như những lời nguyền định mệnh mà con người không thể vượt qua”.

  2. nguoitruongthanh

    Bac lap lau lau moi bi CC phan bac mot lan., nostarwhere . Xem nhu blog Hieu Minh hom nay bi ca hai le phai le trai nem da tum lum vi dam dang len mang hai cai thu bi mat cua dan bieu Cao quang Anh va thu truong ngoai giao VNCS

  3. thuanbai

    Bài thơ “Bên kia Sông Đuống” do HC đọc
    [audio src="http://vovnews.vn/Uploaded_VOV/Media/Items/20100509/TIENG%20THO%20V2%2009%2005%20TAPE%20Ben%20kia%20song%20Duong%20-%20Hoang%20Cam%20.mp3" /]

  4. 6M@...

    Chép tặng bạn đọc Quê Choa chùm thơ ĐÊM… KIM – MỘC – THỦY – HỎA – THỔ của Cụ Hoàng Cầm.
    Có thể một số bạn đọc QC chưa biết đến trang Thi Viện Net (http://www.thivien.net ) nên bê về cho các bac các nạ dòng đọc cho nhanh

    (bọ del giùm một bài chép trùng, Đêm Thủy. Thanks !)
    ————

    ĐÊM KIM

    Về Kinh Bắc phải đâu con nghẹn khóc
    Con không cười
    Con thoảng nhớ thoảng quên

    Hình nhân má điệp tóc mực tàu
    Mắt nghiêng dựa liếp
    Mai nhảy vào đám lửa giỗ đầu

    Gấm Song Cầu khoác lại áo ngày xưa
    Da trứng bóc
    phủ bụi tàn nhang

    Phía đông kéo cưa xẻ gỗ
    Phía tây chầy nện ván thiên

    Ông phó may già mười đêm chẳng ngủ
    rũ xô gai biển động tìm kim

    Kèn già lam ai tập thổi
    Gió mất chồi xuân đay nghiến lũy tre dầy
    Năm ba gã trai tập bài lưu thủy
    Một trẻ sơ sinh đuổi giọng mèo hoang
    qua miếu mưa phùn

    Giặc bên sông đã cắm cờ hạ trại

    Mẹ đón con rung gậy mía Đường Trèo

    ****
    Nguồn: Hoàng Cầm, Về Kinh Bắc, NXB Văn học, 1994 (http://www.thivien.net )

  5. 6M@...

    ĐÊM THỦY

    Về Kinh Bắc phải đâu con nhắm mắt
    Gài mảnh gương giàn thiên lý đợi tua rua

    Chùa Phật Tích ruỗi trong màn lụa bạch
    Tượng Quan Âm má ửng bồ quân

    Chuông chiều cởi yếm
    Chuông sớm đội khăn
    Câu kinh tê tê mười ngón tay măng
    Mõ đêm hè cuốc lội
    Ao mưa dằng rịt lá trường sinh

    Gió vào trăm cửa
    Gió ra hồng da trinh nữ
    Gió vào xanh quan lục
    Gió ra vàng thớ mít
    Ong bay vai áo tiểu thon mình

    Thập điện Diêm vương mở hội
    Trong mắt trẻ lên năm

    Trưa hè gãy rắc cành hoa đại
    Mái hậu cung bồ các tha rơm
    Liếu điếu vỗ hoa xoan lả tả
    Lụa sồng nén nghẹn búp thanh xuân

    Tờ kinh đắp mặt ru bươm bướm
    Chuối chín cây đổ gục đứt dây bìm

    ****
    Nguồn: Hoàng Cầm, Về Kinh Bắc, NXB Văn học, 1994 (http://www.thivien.net )

  6. 6M@...

    ĐÊM MỘC

    Về Kinh Bắc phải đâu con hé miệng
    Khế chua vôi bột lòng tay

    Tràng pháo ròng thân cau mới bói
    Tênh tênh chở đá Ba Vì
    Tiếc gì nhau nữa
    Lứa ong bầu châm lửa gót chân

    Cói Thanh ép mỏng
    Bao giờ lim gãy đá tan

    Ngủ lại giấc mơ dang dở
    Chũm cau căng nứt mạch tằm

    Yếm may ba ngày mẹ vá lại
    Khuya nghe buồng động bóng đêm rằm
    Súng lệnh gươm đao rậm rịch
    Thua
    lá màn lay
    muỗi ngủ mê

    Nguồn: Hoàng Cầm, Về Kinh Bắc, NXB Văn học, 1994 (http://www.thivien.net )

  7. 6M@...

    ĐÊM THỦY

    Về Kinh Bắc phải đâu con nhắm mắt
    Gài mảnh gương giàn thiên lý đợi tua rua

    Chùa Phật Tích ruỗi trong màn lụa bạch
    Tượng Quan Âm má ửng bồ quân

    Chuông chiều cởi yếm
    Chuông sớm đội khăn
    Câu kinh tê tê mười ngón tay măng
    Mõ đêm hè cuốc lội
    Ao mưa dằng rịt lá trường sinh

    Gió vào trăm cửa
    Gió ra hồng da trinh nữ
    Gió vào xanh quan lục
    Gió ra vàng thớ mít
    Ong bay vai áo tiểu thon mình

    Thập điện Diêm vương mở hội
    Trong mắt trẻ lên năm

    Trưa hè gãy rắc cành hoa đại
    Mái hậu cung bồ các tha rơm
    Liếu điếu vỗ hoa xoan lả tả
    Lụa sồng nén nghẹn búp thanh xuân

    Tờ kinh đắp mặt ru bươm bướm
    Chuối chín cây đổ gục đứt dây bìm
    ****
    Nguồn: Hoàng Cầm, Về Kinh Bắc, NXB Văn học, 1994 (http://www.thivien.net )

  8. 6M@...

    ĐÊM HỎA

    Về Kinh Bắc tìm chơi đàn kiến lửa
    Ngón tay di sợi chỉ nâu

    Mây nồi rang úp chụp đỉnh đầu
    Giun đất lòng thòng mỏ con gà trụi
    Võng mắc cành hồng chạc ổi
    Kiều khàn
    Dứt giọng nho sinh
    … “buông mành…
    … Con oanh học nói…”

    Vợ xách giỏ cua đồng nghén nước
    Hoa thui ngọn bí lông tơ
    Đại hạn tháng ba
    Lá lúa rang châu chấu

    Mải dỗ con
    Mắt cua nghênh giã cảnh giã người
    Càng hy vọng tủa lên trời đợi bão

    Chiều cơm suông
    Năm ngón tay lằn mông trẻ nhỏ

    Trăng lên chém đầu ngọn gió
    Cành si bưng chậu máu chát chao
    Cuối năm rì rầm tiếng khóc
    Chàng ôi ngựa tía võng đào

    Chợt mê thét giữa sân
    Nét mác chữ thiên toạc lưng trâu mộng
    Máu đổ
    Mây đùn
    Gió lộng

    Sớm mai đi

    Nguồn: Hoàng Cầm, Về Kinh Bắc, NXB Văn học, 1994 (http://www.thivien.net )

  9. 6M@...

    Đêm THỔ

    Cúi lạy Mẹ con trở về Kinh Bắc
    Chiều xưa giẻ quạt voi lồng
    Thân cau cụt vẫy đuôi mèo trắng mốc
    Chuồn chuồn khiêng nắng sang sông

    Đê mười tám khúc Văn Giang
    Chuông Bách Môn đổ xô gò má
    Mây thành thổi lửa
    Nẻo Đông Triều khép mở gió kỳ lân
    Chớp rạch dáng tiên vén xiêm xõa ngủ
    thoắt chìm
    Gấu đẩy đá Thiên Thai

    Đi đâu

    Tràng mày xếch vòng cung
    bắn nát chiều mai ráng đỏ
    Châu chấu ma vờn cổ yếm xây

    Không gặp người quen
    hờ
    ngõ cũ

    Đêm xuống
    làm lầu hoang
    Trò chuyện gì ai đâu
    Mồ tháng giêng mưa sũng
    Đằm ca dao sáo diều chiều lịm tím lưng trâu

    Bưởi Nga My sao mẹ bắt đèo bòng

    Nguồn:Hoàng Cầm, Về Kinh Bắc, NXB Văn học, 1994 (http://www.thivien.net )

  10. 6M@...

    Độ rày giới văn nghệ sỹ các cụ lần lượt rủ nhau “đi” nhiều nhiều quá nên chiếu Quê Choa vắng hẳn sự góp mặt của bác TBTL (truongbantangle@….) hè ?

    Sự đời tréo ngoe là rứa ! Buồn cho người này thì bui cho người khác !
    Đề nghị bác TBTL@… ra mắt đơi !
    Hu hu…

    1. Mèo Hen

      Hình như bác TBTL@ đã chuyển sang kinh doanh lâm sản, mở cửa hàng buôn bán Lồ Ô thì phải?

    2. KênhKia

      Phải nói là bác Sáu em hơi hỗn khi đòi…”đời tréo”. Coi chừng Trời phạt à nha bác.
      He he.

  11. Bò Sát Đất

    Thơ chỉ để cảm nhận không để phân tích!

    Chỉ có Thơ hay và Thơ dở, không hề có thơ đúng và thơ sai!

    Vì vậy, ngay cả tác giả có những câu Thơ xuất thần, nếu không ghi lại kịp sẽ mất ngay!

    Chính vì đặc điểm rất riêng của Thơ ấy, mà chỉ có Thơ hay mới cảm hóa tâm hồn con người hướng Thiện, nếu cảm được Thơ!

    Thơ của Cụ HOÀNG CẦM có nhiều câu đọc xáo động tâm hồn, toàn thân run rẩy, thấy rất hay nhưng không thể nào phân tích đươc!

    BSD.

      1. Bò Sát Đất

        Cảm ơn, sự đồng cảm!

        Đọc nhận xét của Bác, tui mát lịm cả người!

        Có được người hiểu về Thơ như mình, mình tự tin hơn!

        BSD.

  12. 6M@...

    Một trong những bài thơ của Cụ mà mình thích:

    NGÃ BA SÔNG

    (Thể thơ mới bảy chữ)

    Mắt em đi suốt vòng thân phận
    Chỉ được quay về lúc lệ rơi
    Hồn em thả hết nguồn thi tứ
    Chỉ được bừng lên lúc miệng cười

    Thì …. Ngã ba sông …. ba hướng thuyền
    Hướng nào khôn, dại, hướng nào điên?
    Liệu còn một hướng ta bơi đứng
    Vớt cánh mai vàng xập sóng đen

    Vừa khi vuốt tóc nhìn chênh bến
    CHợt thấy dài xanh ngất nước mây
    Hoa khô xây bậc cho thềm ngọc
    Một phím đàn đôi bốn cánh bay

    Ngự đỉnh dài ánh nguyệt xuyên xanh
    Đón chào nữ chúa khóc vô thanh
    Hỏi thăm ai nấc rung hoàn vũ ??
    Ba ngã sông cùng đáp: chính anh

    1994
    HOÀNG CẦM

    1. van

      Thanks 6M, bài ni hay anh nhỉ,tuy nhiên em nghĩ là em không hiểu hết ý của tác giả trong khổ thơ sau cùng.

      1. 6M@...

        Dĩ nhiên là “em sẽ không hiểu hết ý của tác giả trong khổ thơ sau cùng”.
        Cái đó, lại vừa thiệt thòi lại vừa may mắn cho… em !
        – “Thiệt thòi” vì em sẽ không thấy hết cái hay của ngôn từ và ý thơ trong khổ thơ và toàn bài thơ đó. Vì khổ thơ cuối là cái kết của bài thơ.
        – “May mắn” cho em vì nếu em “hiểu hết” bây giờ thì em đã hiểu từ hồi còn thơ. Và như thế xác suất lấy chồng là … nhà thơ của em sẽ cực cao. Lấy chồng nhà thơ biết đâu em sẽ vỡ mộng và bái bai chồng vì sẽ ghen tỵ với nàng… thơ của chồng !
        He he….

        Theo anh, để hiểu một bài thơ, ngoài tam hồn yêu thơ thì người đọc muốn cảm nhận thơ phải đặt mình vào tâm thế của nhà thơ khi sáng tác bài đó. Tâm thế ở đây là bối cảnh, tâm tư, cuộc sống của nhà thơ,…
        Em hãy hình dung, mình như Cụ đang ngồi bên một bờ sông (mà vùng Kinh Bắc có rất nhiều ngã ba sông do Sông Cầu, Sông Đuống, Sông Thương, tạo nên hải lưu sông Thái Bình…) và dòng hồi tưởng lan man của Cụ về những dòng sông gắn liền với quê hương, tuổi thơ, những năm tháng chiến chinh của Cụ,… những dòng sông cuộc đời đi qua tâm trí nửa mơ nửa thực của Cụ. Những ngã Ba sông như những ngã ba cuộc đời, ngã ba tình yêu mà Cụ đã từng trải (đi) qua và chọn lựa… và hình ảnh đôi mắt “em” hiện về và ám ảnh Cụ bật ra ý thơ:

        Mắt em đi suốt vòng thân phận
        Chỉ được quay về lúc lệ rơi
        Hồn em thả hết nguồn thi tứ
        Chỉ được bừng lên lúc miệng cười

        và những khổ thơ tiếp theo là do cảm xúc và tâm tư của Cụ dẫn đi… Cảm xúc đó lan man nửa thực nửa mơ. Cảm xúc đó có hình ảnh em, có nước mắt, có nụ cười có tiếng thơ có mây có trời có cánh chim bay sự băn khoăn lựa chọn dòng đời,… và cảm xúc chỉ kết thúc khi chạm đến “đỉnh đài ánh nguyệt xuyên xanh” thì rung lên như tiếng nấc của cung đàn “vô thanh”…
        Chính tình yêu tình đời và tình người tạo nên “ngã ba sông” cùng “tiếng nấc rung hoàn vũ” trong tâm hồn chàng thi sỹ ở tuổi cổ lai hy (72) Hoàng Cầm.

        Chàng thi sỹ suốt đời đi tìm tình yêu trong cõi mơ !

      2. van

        Công nhận bác 6M “cũng chơi được”đó chứ! Cầm dao mổ bụng mà khả năng thẩm thấu văn thơ cũng siêu ghê. TRên QC em thấy 6M cũng như nhiều bác ít xổ nho nhưng lại rất thâm nho. Bác nào lạm dụng xổ nhiều quá có khi lại lơ mơ, râu ông nọ cắm cằm bà kia.
        Hihi, thank kìu bạn thân nhé! Mai đi ăn bún ốc không?

  13. 6M@...

    “HOÀNG CẦM ĐÃ ĐI TÌM CÕI MƠ KHÁC”.
    Một entry ngắn gọn và súc tích như một nén nhang bái vọng về Bắc khi hay tin Cụ Hoàng Cầm tạ thế.

    Những tác phẩm của Cụ Hoàng Cầm đã có rất nhiều người biết nhiều người yêu mến và cũng rất nhiều người viết về nó. Thậm chí nhiều người thành danh (TS, PGS,GS,..) ngày nay là nhờ nghiên cứu và viết về thơ của Cụ. Vì vậy, nhân sự kiện Cụ ra đi, viết về Cụ, nhất là Cụ đã sống đã nghĩ đã làm thơ như thế nào,… không phải dễ. Những ngwofi cẩn trọng sẽ sợ bài viết của mình sẽ lặp lại cái mà người ta đã viết rồi.

    Tôi cũng có đọc nhiều bài viết về thơ của Cụ, viết về Cụ nhưng tôi chưa đọc hết tất cả thơ Cụ đã sáng tác. Nhưng những bài thơ của Cụ mà tôi thích và đã thưởng thức nhiều lần; cũng đã từng nghe Cụ “tâm sự” về bối cảnh ra đời của tác phẩm thì đúng là những tác phẩm hay của Cụ mà người đời còn nhớ mãi là những lúc Cụ viết ra trong trạng thái mơ mơ thực thực… Như Cụ đã từng nói, “viết ra từ giấc mơ” của mình.
    Vì thế, Bọ Lập chọn cái tiêu đề Cụ “đã đi tìm cõi mơ khác” là rất hay mà không sợ bị trùng lặp với người khác. Cái tiêu đề này nó hay và “bản sắc riêng” hơn cái tiêu đề cũ “Nhà thơ Hoàng Cầm đã về trời”.
    Sau khi nhận được tin buồn Cụ Hoàng Cầm tạ thế, vì chưa có thời gian, Bọ thông báo cho mọi người và đang một trong hàng trăm bài viết về Cụ và thơ của Cụ (bài của cô giáo Lê Mỹ Ý). Khi đã có thời gian và xem lại cuộc đời và tác phẩm của Cụ, Bọ viết lại “phần thông báo” bằng một entry ngắn về Cụ. Tôi thấy như thế là vừa đủ và đúng chất của Bọ và đặc thù của một bài báo mạng (blog). Cái tên của entry cũng là một góc nhìn riêng của Bọ !

    Thẩm thơ hay cảm nhận mỗi tác phẩm văn học nghệ thuật nói chung, phải là của riêng từng người. Điều đó tuỳ thuộc vào sở thích, góc nhìn và nền tảng văn hoá của mỗi người. Vì thế chín người mười ý thì cũng là chuyện bình thường !

    Với Cụ Hoàng Cầm, tôi cũng thấy Cụ luôn sống trong… cõi mơ (trừ giai đoạn Cụ làm Đoàn trưởng Văn công quân đội). Nhưng cõi mơ của Cụ là cõi mơ về tình người, tình yêu, không chỉ tình yêu trai gái mà còn tình yêu quê hương xứ sở.
    Chính nhờ sống trong cõi mơ nên Cụ vướng vào bễ trầm luân của nhân thế. Cũng nhờ sống trong cõi mơ nên Cụ lại thoát bễ trầm luân đó và trở về với dương gian.

    Trong lời dẫn cho tập thơ VỀ KINH BẮC, Cụ có viết :

    “Trong đời làm thơ của tôi, thời còn trai trẻ, tôi đã mất khá nhiều những câu thơ “xuất thần” bất chợt trong đêm khuya, lúc chưa ngủ được, nên từ hồi đầu kháng chiến chống Pháp, tôi đã rút kinh nghiệm, cứ đến giờ (thường là gần nửa đêm) lên giường ngủ, bao giờ tôi cũng để bên phía tay trái mình một tập giấy trắng và tay phải cầm cái bút chì học sinh (bây giờ đã có bút bi thay cái bút chì). Hễ không ngủ được, tâm tư lan man đâu đâu, gì gì đó, mà bỗng nghe vẳng một câu, dẫu chỉ là một câu bâng quơ, tôi phải ghi ngay lập tức. Lười một tí thôi là mất đứt. Mà thường lại là những câu thơ rất có sức gợi cảm. Dẫu tiếng văng vẳng đã tắt, mà cảm xúc chưa tan, thì những dòng thơ cứ tự nhiên bật trào ra ngay, tôi viết tiếp bằng cảm xúc của mình. Y như đã có tia nước phun lên thì phải tiếp tục đào đất, chắc chắn sẽ có được cái giếng đầy nước. Lúc đó thì cả ba loại thơ (như các nhà phê bình văn học Trung Quốc đã đúc kết thành lý luận về thơ) là ngôn thi, tâm thi và thần thi đều có thể xuất hiện trên trang viết.”
    ….

    Những tác phẩm của Cụ mà người đời nhớ mãi đều được Cụ “đẻ” ra trong tâm thế nửa mơ nửa thực. Bây giờ Cụ đã về “trời”, về xứ sở Kinh Bắc của Cụ, thì cũng chẳng qua Cụ bước vào một cõi mơ khác theo kiếp luân hồi mà thôi…

    LUÂN HỒI

    Con đấy ư
    Con đã về Kinh Bắc
    Những cỏ Bồng Thi
    Với dế đầu si
    Những lá Diêu Bông
    Với đôi xe hồng
    Luân lưu thụ thai qua chín đời
    Đằng đẵng
    Đến khi con lọt lòng
    Cây đu đủ sau nhà vừa bấm ngọn
    Đội mũ niêu đen
    Đi trong đêm mưa dầm
    Mẹ đau trở dạ
    Sinh con ra
    Tiếng tù và xé canh ba
    Báo hiệu cơn giông nín lặng
    Trống liên hồi ra đi
    Ngăn trận bão bao la
    Trong giọt lệ cuối hàng mi
    Con đấy ư
    Mười ngày không khóc
    Mười thày lang dờ dẫm
    Ven giường ẩm ướt
    Mười đêm
    Tiếng trống chèo vuốt ngực Châu Long
    Bước “sắp qua cầu” nghẹn tiếng

    (rút từ tập thơ VỀ KINH BẮC)

    1. nicecowboy

      Phaỉ, phải lắm, tớ cũng có ý thế mà không phải là nhà văn nhà thơ như các bọ nên không diễn tả được thế. cám ơn sáu tháng nhé.

  14. thuannghia

    Thưa Quí Bọ!
    1- Cứ để thuận theo tự nhiên đi.
    Cũng chẳng cần phải lăn tăn chuyện có nên tranh cãi hay không tranh cãi trong entry tưởng niệm sự về cõi của cụ Hoàng Cầm làm chi. Khi sự tranh cãi đưa đến sự hiểu biết nhau hơn, xích lại gần nhau hơn thì có gì ảnh hưởng đến sự tôn kính người đã khuất đâu. Nhất là đối với cụ Hoàng Cầm, một người có trái tim rất nhân hậu và độ lượng, suốt cuộc đời và sự nghiệp văn nghệ của mình chỉ muốn đi đến chổ tận cùng của YÊU-THƯƠNG. Sự tranh cãi như vầy không làm tổn hại gì đến vong linh của cụ đâu, và cũng không ảnh hưởng gì đến lòng tôn kính của mọi người đối với Cụ. Đôi khi ngược lại, lại làm cho Cụ thanh thản thêm, khi sự ra đi của Cụ vẫn làm cho những con người đang hiện hữu trên cõi trần này gắn bó với nhau thêm. Chẳng phải đó là đặc tính của Cụ đó sao!
    Đọc những commnet của CC và MH, HC…và các Bọ, đâu có thấy có gì là thái quá đâu. Tất cả vẫn là những lời lẽ của những người rất Văn Hóa, những trái tim nhiệt huyết, những tâm hồn trung thực và thẳng thắn cả đó thôi…
    2- @ CC!
    Chắc bác cũng như tôi và nhiều người yêu thương Bọ và chiếu rượu này đều biết rằng, đều cảm nhận rằng cái thu hút, đặc điểm nổi bật trong văn phong của Bọ mà có sức hấp dẫn người đọc nhất vẫn là Văn Phong Nói, cái Văn Phong của sự “Một ngày không nói tục thì rất nhạt miệng”. Nếu thiếu đi tiếng chất ấy, thì quả thật văn phong của Bọ sẽ nhạt thật. Dù viết về cái gì, viết về ai thì cái chất trào lộng, cái văn phong Khẩu Ngữ cũng không thể thiếu trong những bài viết của Bọ. Cho dù đôi khi tiếng cười quặn thắt lại trong sự nghẹn ngào chua chát. Đó mới là Nguyễn Quang Lập thực sự.
    Bọ Lập vẫn có những bài viết về những người đã khuất, với phong cách độc đáo đó của Bọ. Nhưng là với những người mất đã lâu.
    Sự ra đi của Cụ Hoàng Cầm, làm cho Bọ khá thảng thốt, viết được thế này là hay lắm rồi, nếu để Bọ viết theo cảm xúc thật sự mà Bọ đang có, thì e rằng sẽ có một bài khóc lóc não ruột như cải lương. Vì tôi biết đằng sau cái kiên cường, cứng rắn, và hay bông lơn bất cần đời ấy của Bọ là một trái tim rất nhân hậu và mềm yếu trước các cảnh ngộ éo le của bạn bè và người đời.
    Bác CC cứ từ từ, chắc chắn khi nguôi ngoai, chúng ta sẽ đọc được một bài viết thật hay theo phong cách của Nguyễn Quang lập viết về nhà thơ Hoàng Cầm cho mà xem.
    3. Tôi lại có một tý lăn tăn về ý comment của bác CC và các Bọ về vấn đề thực tại và cõi mơ. Quí Bọ cho rằng sống với thực tại hiện hữu mới là đáng sống, còn hướng về một cõi mơ khác là không đáng sống. Đúng vậy, nhưng liệu người đời mấy ai làm được vậy. Trừ phi là trẻ sơ sinh và những bậc Trí Tuệ, những đấng xuất thế gian họ đã thấu ngộ và bước qua cảnh giới Sinh-Tử, mới có thể trong từng sát-na, trong từng khoảnh khắc, từng ý niệm sống với thực tại hiện hữu mà không bị chi phối bởi quá khứ (Hiện Tại đã qua) và tương lai (Cõi Mơ-Hiện Tại sắp tới). Nếu chúng ta không phải là trẻ mới sơ sinh, lại không đủ định lực của một bậc Xuất Thế Gian, thì sự không chi phối của Quá Khứ và Tương Lai (cõi mơ) rất dễ bị sa vào cảnh giới của lối sống Hiện Sinh (Sống Gấp).
    Hướng về một cõi mơ khác có gì đâu là xấu, khi ở đó hoàn bích hơn viên mãn hơn. Hướng tới đó để cho Thực Tại có MỘT CÕI ĐI VỀ thiện mỹ thì răng mà xấu hè?
    Vài lời mạn đàm
    Đồ gàn

    1. Mèo Hen

      Cảm nhận đầu tiên khi đọc xong comm này là “TN luôn luôn là TN”! Với một vấn đề gần như đã được “cho qua” nhưng bác Đồ Gàn đã bỏ công lật lại với những lời lẽ phân tích thấu đáo và chí lý chí tình. Có lẽ nó sẽ hữu ích cho tất cả những ai yêu quý Bọ và Quê Choa.
      Riêng MH, tôi cũng đã trực tiếp cảm nhận được cái “khá thảng thốt” của Bọ trước “Sự ra đi của Cụ Hoàng Cầm”, như TN nhận định, ngay tại HN.

      Tôi cũng có suy nghĩ như TN, “Hướng về một cõi mơ khác có gì đâu là xấu, khi ở đó hoàn bích hơn viên mãn hơn. Hướng tới đó để cho Thực Tại có MỘT CÕI ĐI VỀ thiện mỹ” thì có gì mà phải băn khoăn!

      Xin cạn với Thầy ĐG một chén với lời nguyện cầu cho Cụ HC bằng an ở Cõi Thiên Thai!

      MH

    2. nicecowboy

      Kính bác TN ! lâu nay bác hay đùa gàn gàn ương ương nên NCB chưa biết rỏ tài biện luận của bác, chỉ trừ lần bác xuất chiêu trong entry về các câu đối dịp Tết, NCB nể quá. Và lần này nữa, không biết những lần viết như thế này thì bác tỉnh hay say thế ? hihihi.

      Ý của NCB hôm qua về còm của CC cũng giống giống như bác (chẵng có gì là quá bất lịch sự, nhưng không đồng ý về nội dung còm CC), nhưng NCB không thể viết đẹp và thuyết phục như thầy đồ được. Nể thật.

    3. CC

      To TN, DC, MH&All@,

      Cho phép tui một lần nữa cúi mình thể hiện sự trân trọng trước các bác. Tận đáy lòng tui cảm thấy may mắn và tự hào được ngồi chung chiếu rượu với những người mà cái Tâm và cái Tầm đáng cho nhiều người ngưỡng vọng như các bác.
      Cũng đã định bụng “cho qua” chuyện này nhưng rồi đọc cái còm đầy trí tuệ và chí tình của bác TN tui không thể không thưa thêm đôi lời cùng bác theo đúng những vấn đề mà bác đưa ra.

      1- Không nhiều, chỉ hoàn toàn đồng ý khi bác bảo “sự tranh cãi đưa đến sự hiểu biết nhau hơn, xích lại gần nhau hơn…không làm tổn hại gì đến vong linh của cụ và cũng không ảnh hưởng gì đến lòng tôn kính của mọi người đối với Cụ. Đôi khi ngược lại, lại làm cho Cụ thanh thản thêm…”. Tui cũng có suy nghĩ như bác trước khi đưa ra ý kiến của mình.

      2- Lại giống như bác, tui không nghi ngờ việc “chúng ta sẽ đọc được một bài viết thật hay theo phong cách của Nguyễn Quang lập viết về nhà thơ Hoàng Cầm cho mà xem.”. Tuy nhiên tui lại thấy băn khoăn khi bác kết luận “viết được thế này là hay lắm rồi”.
      Ở đây tui không bàn đến chuyện hay dở, mà xét cho cùng tui lấy tư cách gì mà bàn chuyện hay dở với văn chương của bọ Lập? Nếu văn chương bọ Lập là chiếc trực thăng thì tui còn chưa xứng làm con chuồn chuồn cơ mà. Với lại trước sự ra đi của một con người không có gì lố bịch hơn là “tìm cách” viết sao cho hay, lạy sao cho dẻo, khóc sao cho khéo…Tui chỉ bàn đến cái cảm xúc của bài viết mà sau khi đọc lại nhiều lần tui vẫn cho là hời hợt, qua chuyện hay mượn lời bác dan choa “Bọ đã vội vàng viết đôi lời và đăng lên cho kịp tính thời sự”. (Nhân tiện cũng xin đính chính với bác dan choa khi bác viết “BL tự thấy cũng chưa thực hài lòng về bài viết của mình cho nên có đăng tiếp bài đọc thêm của chị Lê Mỹ Ý cho bạn đọc quechoa thưởng thức.”: dòng tin của bọ và bài viết của chị Lê Mỹ Ý có trước bài “cõi mơ” của bọ.)
      Điều này quả có làm tui hơi thất vọng. Bọ phải “vội vàng” thế để làm gì? Nguyên văn dòng tin của bọ: “Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Đình Toán, người bạn vong niên thân thiết của thi sĩ Hoàng Cầm, vừa gọi điện cho bọ, nói cụ đã ra đi lúc 9h 12 phút sáng nay, ngày 6/5/2010, tại bệnh viện Việt Xô. Thế là thi sĩ Hoàng Cầm đã về trời, thế gian lại mất thêm một người hiền. Trong khi bối rối chưa biết làm gì, bọ vội vàng thông báo cho bà con, đồng thời đưa bài viết của Lê Mỹ Ý, cô em đồng hương của bọ, như một nén hương bái vọng, cầu cho linh hồn ông được siêu thoát ở cõi Thiên Thai.”
      Chỉ thế thôi là đủ lắm rồi; chỉ thế thôi đã thấy cái “thảng thốt” của bọ; chỉ thế thôi thì đúng là bọ Lập, một bọ Lập quê choa vốn rất thật, giá bọ chỉ…thế thôi.

      3- “Trừ phi là trẻ sơ sinh và những bậc Trí Tuệ, những đấng xuất thế gian họ đã thấu ngộ và bước qua cảnh giới Sinh-Tử, mới có thể trong từng sát-na, trong từng khoảnh khắc, từng ý niệm sống với thực tại hiện hữu mà không bị chi phối bởi quá khứ (Hiện Tại đã qua) và tương lai (Cõi Mơ-Hiện Tại sắp tới).”.
      Với đoạn này tui bái phục sự trải nghiệm cuộc đời của bác. Đồng ý với bác rằng chúng ta không phải trẻ sơ sinh, chúng ta cũng “không đủ định lực của một bậc Xuất Thế Gian”, tuy nhiên tui nghĩ không vì thế mà chúng ta không hướng theo con đường giải thoát tuyệt vời mà Đức Thế tôn đã chỉ ra là hãy tìm cách sống bình an trong từng sát na của hiện tại , tui tin là bác cũng nghĩ như thế.

      Ngoài ra, tui cũng cho rằng, một nền văn nghệ nói chung, lĩnh vực văn chương nói riêng nếu gọi là có giá trị đích thực thì cũng phải góp phần cho cái Chân-Thiện-Mỹ của cuộc sống bằng cách mang lại niềm tin cho người thưởng thức, bằng việc rọi thêm một chút ánh sáng hiểu biết cho sự vô minh của nhân loại. Trong cái kỳ vọng như thế, trong cái thảng thốt chung của chiếu rượu vì sự ra đi của thi sĩ HC như thế bỗng dưng bọ Lập dắt tui đi từ cõi mơ này đến cõi mơ khác, quả là chết đuối vớ phải cọng rơm. Sự hoang mang này, cộng với chút thất vọng như đã nói ở trên có thể đã làm tui bức xúc trong cái còm của mình, chứ tui hoàn toàn không có ý nói “hướng về một cõi mơ khác là xấu”, chính tui cũng còn hướng về cõi mơ, ngẫn ngơ vì quá khứ kia mà! (không thế thì chẳng lẽ tui thành Phật rồi à!)
      Tui đã kỳ vọng quá chăng?(lại kỳ vọng, lại cõi mơ). Mà có sao đâu nhỉ, cứ tiếp tục sống trong cõi thực nhiệm mầu này và tiếp tục hướng tới cõi mơ. Tui cũng còn mềm yếu lắm bác Thuận Nghĩa ơi!
      ————————–
      Không ngờ cái còm của tui lại làm khuấy động đến bà con và chiếu rượu đến thế. Nếu quả thực như vậy thì khép lại câu chuyện không vui vẻ này tui muốn gửi lời xin lỗi đến toàn thể bà con chiếu rượu mà tui luôn kính yêu này.
      Có lẽ tui cũng phải nghiêm túc tự kiểm điểm trước…chiếu bằng cách tự truất quyền còm của mình để tập trung vào cõi thực hơn chăng?
      Kính chào và xin hẹn gặp lại các bác ở…cõi mơ.
      CC@

      1. Mèo Hen

        To CC@:
        Ấy ấy! Tui xin bác tui xin bác, chớ manh động!
        Cả một tập đoàn Bộ Thứ trưởng có thấy ai từ chức bao giờ đâu mà bác đã vội “tự truất quyền” mình như thế.
        Vắng MH trên Chiếu, mọi người đơn giản chỉ thấy vắng đi một còm-sĩ. Còn nếu một ngày Chiếu rượu vắng bác, bà con trên Chiếu sẽ thấy trống vắng rất nhiều, đó là suy nghĩ của một tấm lòng chân thành.
        Bác xem, vấn đề mà bác nêu ra có ai dám bảo là sai đâu. Chỉ thấy từ đó đã nẩy sinh biết bao ý kiến trao đổi phong phú, bổ ích, nhiều chiều, và quan trọng là vẫn bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, đầy tinh thần xây dựng.
        Vì vậy, giả dụ nếu vắng bác, sẽ thiệt thòi cho Chiếu Rượu biết bao nhiêu!
        Thôi khuya rồi, bác cạn với tui một chén rồi ta đi ngủ, bác hỉ!
        Quý mến,
        MH

    4. VINA

      Ngoài mọi điều đã nói, sự ra đi của cụ HC đã để lại cho Chiếu rượu Quê choa một cuộc tranh luận tuyệt vời nhất từ trước đến nay. Nó thể hiện tầm vóc Trí tuệ, tầm vóc Văn Hóa của các tranh luận viên.

      Cảm động, kính phục và biết ơn đó là tâm trạng của kẻ hậu sinh là VINA tui. Vô cùng cảm ơn các tranh luận viên đáng kính, tui học được nhiều điều bổ ích từ các bác.
      Chúc các bác khỏe và tiếp tục làm sang trọng thêm cho chiếu rượu Nhân văn này.

  15. Cá gỗ

    Xin lỗi các bọ! Các bọ có ngửi thấy chiếu rượu quê choa 2 bữa nay hình như có cái mùi gì hoi hoi, âm ẩm, mông mốc giống như của mấy anh Đội hồi cải cách ruộng đất năm 1954 không?

    1. Cá gỗ

      Hồi nớ mấy anh Đội về phát động đấu cải cách, cứ cấy chi mà dính dáng vô mơ mộng, cúng bái, yêu đương là mấy anh thả cho cốt cán bần cố nông đào tận gốc, trốc tận rễ hết. Với thế giới thì chỉ có Liên Xô của ông Sờ ta lin, Trung Hoa của bác Mao là tốt, còn tất cả là cứt ẻ cứt ẻ.
      Hồi nớ ông nội tui đem lòng yêu nhạc, ky cóp dành dụm tiền mua được ít sách nói về Beethoven, Chopin, Mozart, Bach, Ravel…Bị đội cải cách vô lục mang hết ra đình bắt tự tay đốt hết chỉ vì sách tiếng Tây là đồ ẻ đồ ẻ…

    2. VINA

      Cá Gỗ có cái mũi thính gớm!
      Chiếu có mùi “hoi hoi, âm ẩm, mông mốc” và cả mùi thơm tho nữa bác CG ạ. Sao bác không chịu tìm cái mùi thơm tho mà ngửi?

  16. danchoa

    Đôi điều thưa lại với các bác trên quechoa quan tâm về comment của CC@

    Thưa các Bác!
    Mong các Bác nhẹ lời cho. Cụ HC mới hồn lìa khỏi xác, Linh anh của Cụ đang phiêu diêu, chưa siêu thoát. Chúng ta, con cháu của Cụ dù có khúc mắc gì mới nhau thì cũng nên nhẹ lời, nhường nhịn nhau một chút. Việc đâu có đó. Chứ găng nhau về lời nói thì chỉ đau lòng Người đi, quẩn lòng người cõi tục mà thôi.

    Tôi cũng hiểu bác CC@ muốn nói gì. CC@ cũng như chúng ta thôi, yêu mến, kính trọng Cụ HC và cũng yêu mến Chủ chiếu quechoa. Nhưng CC@ nghĩ rằng, một cây đại thụ thi ca của vùng Kinh bắc như Cụ HC ngã xuống thì đấy là một mất mát lớn cho nền thi ca của Dân tộc Việt Nam. Vì ngưỡng mỗ Cụ và nhóm Nhân Văn Giai Phẩm mà CC@ cho rằng BL, một tài năng văn học của đương đại, sao lại không có một bài viết thật hay về Cụ, như những bài BL đã từng viết về bạn bè văn chương. Cái “ nhạt lắm” của CC@ cũng có ý là CC@ chưa hài lòng bài viết của BL về một người như Cụ HC.
    Tôi cũng muốn nói đôi lời theo sự suy nghĩ của mình. Khi BL đột ngột nghe tin Cụ HC qua đời. Bọ đã vội vàng viết đôi lời và đăng lên cho kịp tính thời sự. BL không phải là bạn vong niên của Cụ HC, cũng không phải thân quen lắm. Tuy rất ngưỡng mỗ Cụ, đánh giá cao công lao của Cụ, nhưng khi viết về một con người như Cụ Hoàng Cầm thì cần cẩn trọng hơn. Vì vậy BL chỉ dám viết cái gì mình cảm nhận thực. BL tự thấy cũng chưa thực hài lòng về bài viết của mình cho nên có đăng tiếp bài đọc thêm của chị Lê Mỹ Ý cho bạn đọc quechoa thưởng thức.
    Viết về bạn bè cùng trang lứa hay đồng nghiệp một thời với mình thì dễ. Dù sao những con người này đã từng va chạm với mình trong cuộc sống. Nhiều tư liệu có sẵn, chính xác và cái cảm nhận ( dù mang tính văn học đi chăng nữa) cũng rất thực. Còn viết về những bậc tiền bối thì khá khó khăn, nhất là những đánh giá về lớp người này đang còn được bàn cãi nhiều trong xã hội.
    Ngay trong bài viết về nhạc sĩ Nguyễn Văn Tí mới đây, BL cũng chỉ dám phóng bút vẽ một thoáng thôi, cái góc nhìn hẹp, về buổi hoàng hôn chiều tà của Cụ Tí. BL cũng không đưa ra cái nhìn tổng quát gì cả, Bl để cho bạn đọc” một khoảng trời riêng” tự mình suy luận và ngẫm nghĩ.
    CC@ cũng có lý khi đặt câu hỏi, tại sao lớp người trong nhóm NVGP khi sinh thời không được hưởng cái “ kết có hậu” một cách thỏa đáng, cái đánh giá công bằng của xã hội, của thời đại, của thể chế . Mà cứ phải đợi họ “ đi tìm cõi mơ khác” rồi mới đánh giá hay vinh danh… Nếu họ còn sống mà có sự đánh giá thỏa đáng về đóng góp của họ cho nền văn học nước nhà hay ảnh hưởng của họ tới hệ tư tưởng xã hội thì họ sẽ hạnh phúc biết bao. Đấy mới là hạnh phúc thực ở cõi thực và họ cũng xứng đáng được như vậy.
    Cũng may mắn cho họ là nhân dân yêu mến họ, đánh giá được vai trò của họ. Nhân dân lưu truyền, tàng trữ các tác phẩm của họ dù một thời chế độ cấm đoán. Tác phẩm của nhóm này đã và đang sống trong lòng nhân dân. Đó là phần thưởng cao quí nhất và đánh giá đúng đắn nhất.
    Tuy nhiên nếu Nhà nước, chế độ xem xét dưới góc độ quản lý mà đánh giá công lao của họ hay vinh danh họ thì có ý nghĩa nhiều hơn. Từ trước đến giờ cũng nhiều người trong nhóm này được Nhà nước trao một vài giải thưởng, gắn liền với một số tác phẩm nhất định. Nhưng để có một nhận định rõ ràng rành mạch theo quan điểm đương đại về họ thì chưa có. Đó là một điều khúc mắc nhất của những người thuộc lớp NVGP.

    Ý thì còn dài, nhưng trong những ngày này tôi cũng chỉ xin đôi dòng như vậy.
    Chúng ta cùng nâng ly uống với nhau để Linh hồn Cụ siêu thoát.
    Cụ về với Tổ tiên và lớp bạn bè nhóm NVGP.

    1. Mèo Hen

      MH sẽ chép lại còm này (chép tay, không in) rồi thả vào hộp thư của Cụ ở 43 HT.
      Cạn với DC một chén với sự ngưỡng mộ sâu sắc!

    2. nicecowboy

      Cám ơn bác Dân Choa. Mong là bạn CC hài lòng và đồng ý với các còm phân tích sau cùng này của bác DC, TN và bác sáu tháng… Chưa đồng ý cũng không sao, vì bác và tất cả các bọ đều xứng đáng là những gentlemen trong tranh luận phản biện

  17. sss

    Không biết ở cõi đó có Nhân Văn Giai Phẩm không nhở??? Không khéo lại gặp Tố Hĩu ở trển thì cũng thôi dồi một lá diu bông.

    1. Bò Sát Đất

      Chắc chắn cõi đó phải có Tố Hữu, nhưng thân phận mỗi người mỗi khác. Chỉ sợ gặp nhau, Tố Hữu cúi gằm mặt không dám nhìn mọi người thôi.
      Ở cõi này, mong rằng ở cõi đó mọi người là bạn hữu với nhau chứ không như cõi tục này!

      BSD.

      1. Bò Sát Đất

        Zhivago thông cảm nha, ghé nhà Zhi đều đều, nhưng dạo rày “vô mánh” làm ăn, nên tranh thủ kiếm ít tiền dành dụm cho con cái ăn học, nên không có thời gian vô nhà ngồi chơi lâu được! Hẹn Zhi dịp khác!

        Chúc Zhi khỏe mạnh, vui!

        BSD.

      2. zhivagovn

        rứa ha? xin chúc mừng nhé. ừ, vô mánh làm ăn cũng tốt, bớt thời gian để… buồn. khi mô chia chác cho em tí váng mỡ nhé

  18. thuannghia

    MỘT ÔNG ĐỤC ĐÁ
    MỘT ÔNG LẠC RANG
    CHỢ ĐỜI LONG ĐONG
    NÀY LÁ DIÊU BÔNG
    NÀY HOA SIM TíM
    CÂU THƠ MỦM MỊM
    CŨNG VỀ HƯ KHÔNG
    ..
    đồ gàn

      1. Trà hâm Lại

        Ngòai miềng có gió Lào chưa bạch cô nương ( cu tê ba không sáu năm ) ?
        chuẩn bị về Qủang Bình dự festival biển đảo tề !

      2. Trà hâm Lại

        P/s : cái ni hỏi nhỏ @bdqt3065 chút : chương trình ba không đã đợc mấy năm rùi ? kế họach đề ra là sáu năm phải không nờ ?

      3. Mèo Hen

        To THL@: Bảo dưỡng (theo) quy trình 30 ngày/tháng, 6 lần/tuần, 5chục phút/lần.
        Đấy, giải mã BiDi đờ Vanh-xi! Hi hiiiiiiiiiiiiiii

      4. bachduongqt3065

        To anh Trà Hâm nỏ bao chừ ngon cạ ! Cứ đọc theo anh TL là 3 khẩu 6 nòng nghe oách chiến hơn
        Anh MH cứ đi đổ vỏ ốc cho người khác mãi nên toàn đoán trật đường ray cạ (~_~)

  19. mensevich

    “…ông phải rút khỏi Hội Nhà văn.” LMY
    Hội nhà văn của đảng ta đâu phải là cái chợ mà ai muốn vào thì vào, muốn rút thì rút.
    “Trăm hoa đua nở…” , đọc “Ghi” của Trần Dần mới thấy Nguyễn Tuân có lý : Sống được tới giờ là nhờ biết sợ !
    Riêng tui , chỉ Hữu Loan là nhất !

      1. Cá gỗ

        Thế từ trước tới nay cú đỉn vẫn nghĩ là tất cả những tên người đặt cho các phố đều xứng đáng hết à? Bùn cừi chít lun….

  20. Như Mai

    NM vừa tìm được một bài viết: KIỂU KẾT CẤU TRÒ CHƠI TRONG “LÁ DIÊU BÔNG”của thầy giáo Lương Minh Chung, một người bạn cũ của mình ở Châu Đức. Hiện tại Lương Minh Chung đang làm nghiên cứu sinh ở viện văn học Việt Nam. Post lên để chia sẻ cùng mọi người. Xin được thắp một nén nhang tưởng niệm một nhà thơ tài hoa của nước nhà
    ……………..

    Đi suốt chiều dài bài thơ “Lá diêu bông”, ta bắt gặp một Gã trẻ con đương tuổi dậy thì, tóc cao ba chỏm, chân sáo trên đồng, si mê và ngu ngốc một cách dễ thương.
    Gã trai làng Kinh Bắc cố tìm cho bằng được chiếc Lá diêu bông – lá tình yêu, “lá phiêu bồng” từ câu nói vô tình của người Chị. Thời gian cứ lặng lẽ trôi qua, ngày một, ngày hai, rồi đến cả mùa đông của năm cùng, tháng tận. Gã trẻ con cá biệt và đáng thương ấy vẫn cố níu kéo, cố tìm cho bằng được chiếc lá hư vô ở cõi nhân gian này. Ta đâu trách cứ được Gã trai si tình và mê muội. Bởi ta thấy, hình như trong tâm hồn trong trắng và thật thà kia có một nửa của chính mình.
    Mở đầu bài thơ là hình ảnh “Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng”. Phải chăng Hoàng Cầm đã kết cấu nên một thế giới bí mật, một cánh cửa có bản lề cực kỳ chắc chắn và những mã khoá bí ẩn khêu gợi sự tò mò, khám phá của độc giả.
    Ấn tượng đầu tiên tràn về trong ta là chiếc váy yêu kiều của cô gái vùng quan họ. Chiếc váy của vùng đất Kinh Bắc hàm chứa nhiều tầng nghĩa khác nhau. Trước hết, nó là một loại trang phục thân thương gắn liền với những bà, những mẹ, những liền chị trong làng quê cổ truyền xứ Bắc. Thứ hai, nó còn phô bày những sắc màu hội hè, đình đám và góp phần tô điểm cho vẻ đẹp nhân văn của con người. Tầng nghĩa thứ ba nằm ở bề sâu triết lý của tín ngưỡng phồn thực qua biểu tượng “Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng” – như một thứ “bùa ngải” mê dụ người đọc, nó đập vào thị giác và khêu gợi những ham muốn thầm kín của cái tôi trữ tình.
    Đã vậy, nhân vật Chị lại quá lãng mạn và đẫm chất “huê tình”. Nhất là cái dáng điệu “thẩn thơ đi tìm” như ám ảnh và hớp hồn người thi sĩ vốn dĩ mang trong mình kiểu “gen” của dòng giống đa tình. Cấu trúc tuyến tính trong bài thơ giống như một mô típ “trò chơi”. Diễn biến của câu chuyện bắt đầu từ cặp phạm trù nhân – quả, từ câu nói bâng quơ “chết người”.
    “Chị bảo
    Đứa nào tìm được Lá Diêu bông
    từ nay ta gọi là chồng”
    Theo bước chân của cái tôi – em, thời gian đi tìm lá được kết hợp các kiểu thời gian cơ học “Hai ngày”, thời gian mùa màng “Mùa đông sau” và cả dòng thời gian tâm lý, thời gian định mệnh báo hiệu cuộc đời chị đã nhẹ bước sang trang “Ngày cưới Chị”. Đọc đến đây, người đọc tưởng chừng mọi biến cố trong cuộc tình trẻ con – người lớn đã chấm hết. Tuy nhiên, vẫn còn một khoảng thời gian ám ảnh, ngầm chảy, mà ta khó đong đo hết được; nó hiển hiện trong tiềm thức như một phạm trù “siêu thơ” (chữ dùng của Nguyễn Đăng Mạnh) và bị chi phối mạnh mẽ bởi ma lực của chiếc lá vô hình.
    Chiều sâu của bài thơ không dừng lại ở chuyện tình thơ dại mà nó đã chuyển sang một vẻ đẹp đã trở thành “nguyên lý mẹ” trong tâm thức của người Việt Nam. Đây là vẻ đẹp thanh cao và nhân hậu của người mẹ đất Việt nói chung, mà khi nghe đến ta cứ phải nghiêng mình. Để minh định cho những điều vừa phân tích, chúng tôi cho rằng “không thể nghiên cứu mối liên quan giữa bản sắc văn hoá với ngôn ngữ mà lại bỏ qua vấn đề nhận thức, vấn đề tư duy của những người thuộc một cộng đồng văn hoá – ngôn ngữ đang được xem xét” [2, tr. 160]. Như vậy, khi tìm hiểu bài thơ Lá Diêu bông, ta không chỉ xem xét thi phẩm này ở các góc độ như: mối tình trẻ con – người lớn, ở cấu trúc trò chơi, mà ta còn nghiên cứu cả một quá trình tư duy của con người. Qua một khoảng thời gian nhất định, cuộc đời chị đã “mấy độ sang trang”, với ba con, tất yếu nhân vật trữ tình sẽ chợt “ngộ” ra ở chiều sâu của hành trình đi tìm cái Đẹp không chỉ ở một cá nhân cụ thể nào đó, mà còn hiện diện bên trong “hồn xưa đất nước”.
    Dòng thời gian tâm lý trong bài thơ như một cột mốc buông neo vào lòng cái tôi trữ tình. Khoảng thời gian “Từ thuở ấy” có lẽ không mất đi mà còn bất tử, đồng hành cùng nhân vật trữ tình đi đến tận “đầu non cuối bể”, chạm đến bến bờ của cái Đẹp. Trong văn học lãng mạn phương Tây, tìm về với thiên nhiên thanh sạch để đối lập với cái ồn ào của đô thị phồn tạp là một đề tài quen thuộc. Mô típ này cũng được một số nhà Thơ mới như Nguyễn Bính, Bàng Bá Lân, Anh Thơ, Đoàn Văn Cừ sử dụng khá thành công với các chủ đề chính như: tìm về với mảnh hồn làng, với những ao bèo, giếng thơi, chợ Tết, cổng làng đã mở…
    Và Hoàng Cầm là người đã góp thêm vào bộ sưu tập bằng thơ với các đề tài được “gẩy” ra từ rơm rạ, từ làng xã Việt Nam cổ truyền. Nét độc đáo trong hai câu kết của bài thơ Lá Diêu bông không chỉ ở sự phối thanh bằng – trắc “hời”, “ới” tạo ra âm hưởng ngân vang khi kết lại bài thơ, mà “Sử dụng âm vang cuối cùng của bài thơ, để ngỏ bài thơ, để kéo dài đến vô cùng nỗi đau của tình yêu đơn phương, của cái cô đơn đó là một đặc trưng phong cách thơ Hoàng Cầm”. Lá Diêu bông là một thi phẩm có rất nhiều “khoảng lặng”, chưa nói hết những điều muốn nói. Nó miên man như một nỗi niềm hoài vọng và thoát thai từ thuở xa xưa của loài người.
    “ Diêu Bông hời….
    …ới Diêu bông…!”
    Trở lại với luận điểm hành trình đi tìm cái Đẹp trong “hồn xưa đất nước”. Một điều hiển nhiên là trong bốn lần cái tôi – em tìm thấy Lá Diêu bông, đều là bốn lần gã trai làng Kinh Bắc trở về với con số không. Cả bốn lần Hoàng Cầm đưa người đọc đến với niềm hy vọng, để rồi trở về với sự tiếc nuối như đi vào một cõi siêu hình. Chiếc Lá Diêu bông như một ảo ảnh, nó không rụng về cội mà rụng vào lòng người, nó vùi sâu vào tiềm thức với bao kỷ niệm xót xa, ngậm ngùi. Mỗi lần cái tôi – em tìm được báu vật với mong muốn giải được “lá bùa” thách cưới “Đứa nào tìm được lá Diêu bông / từ nay ta gọi là chồng”, lại có một hành động vô ngôn của người Chị như “chau mày”, “lắc đầu”, “cười”, “xoè tay phủ mặt Chị không nhìn”. Từng có học giả viết rất hay về cuộc phiêu lưu đầy đau khổ này: “Sao bi kịch của con người kéo dài quá vậy ! Cái đẹp hiện lên, cái đẹp biến đi…, ước mơ, con người không bao giờ tìm thấy; nó ngẩn ngơ đi tìm quanh quẩn. Đó là bi kịch muôn thuở của con người” [1, tr.116]. Tuy nhiên, điểm sáng thẩm mỹ mà Hoàng Cầm mơ hồ nghe thấy được ở cõi xa xăm là tiếng “Gió quê vi vút gọi”. Tiếng gọi ở nơi cội nguồn như một niềm tin tuyệt đối, góp phần tiếp thêm sức mạnh; nó giúp nhà thơ vượt qua mọi sự ngăn trở của thứ luật chơi vốn tồn tại dai dẳng và mạo hiểm. Để theo đuổi và chạm đến được với cái Đẹp, cái giá mà ta phải trả cho đời, cho người quả là không nhỏ. Cũng có lúc ta phải đánh đổi bằng cả tuổi thanh xuân và số phận của mình.
    Để kết thúc bài viết này, chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng, bài thơ Lá Diêu bông của Hoàng Cầm là một kiểu kết cấu trò chơi. Trò chơi tình yêu. Trong cuộc chơi này, người Chị đã đưa ra luật chơi với điều kiện cuối cùng là tìm được lá Diêu bông. Và những luật chơi trong tình yêu, trong hành trình đi tìm cái Đẹp nhiều khi quá hà khắc, như những lời nguyền định mệnh mà con người không thể vượt qua.

    Tác giả: Lương Minh Chung
    ……………..

    1. Mèo Hen

      Anh Lương Minh Chung có một bài bình hay quá. Nhưng MH vẫn băn khoăn với một số từ được anh Chung sử dụng như “Cuộc chơi”, rồi “luật chơi”. Chấp nhận những từ này cũng có nghĩa là góp phần làm mờ nhạt đi phần nào “mối tình Chị-Em” vốn lãng mạn, phiêu bồng pha đôi chút “trẻ con” của tác giả Lá Diêu bông.
      Cho dù, anh Chung đã cẩn thận rào đón: “bài thơ là một kiểu kết cấu trò chơi” (chứ không phải nội dung bài thơ là một trò chơi!”
      MH hiểu như vậy không biết có đúng không?

      1. Trà Hâm Lại

        @MH :
        Đây thực chất là mối tình EM – CHỊ , mối tình đơn phường oằn oại trong con người nhà thơ,thấy chị đẹp thì cũng … yêu ! Trong khi giáo lí, xã hội thời bấy giờ chưa cho phép một tình yêu như vậy. Bản thân bà chị kia không yêu chú em loắt choắt ( mọi mặt ) vì mình là một thiếu nữ đương … thì con gái !
        Việc ra đề tìm lá diêu bông giống kiểu như :” đứa nào nhổ 100 sợi tóc bạc thì bà cho một hào ” ý mà !

        Đây thực sự là bi kịch cho những chú nhóc ” lớn sớm ” như Cụ HC đã mô tả trong bài thơ. Giống như xuân xanh, hạ đỏ, thu vàng, đông sang… chị đã theo chồng ….
        Một kết cục hợp lí cho mọi người : Chú nhóc, bà chị, người đọc…

      2. vanthanhnhan

        Nếu nói: “Trong cuộc chơi này, người Chị đã đưa ra luật chơi với điều kiện cuối cùng là tìm được lá Diêu bông.”
        Thì hóa ra. Chị ơi chị ác quá đấy, chị thừa biết chẳng có Lá Diêu bông mà chị lại đặt ra ” Luật chơi ” mà không bao giờ có người chiến thắng.
        Tôi chỉ nghĩ rằng nói như vậy thì làm mất đi cái hồn nhiên của Chị, một cô thôn nữ ngây thơ ” Chị thơ thẩn tìm, đồng chiều cuống rạ” mà trong chúng ta ai cũng thấy sự trong trắng trong một câu nói đùa.

        Chỉ có mình em là khổ thôi chị ơi.
        Chị nói đùa em cứ tưởng nói thật
        Để em đi cuối đất cùng trời
        Hết trọn cuộc đời vẫn chờ chị. Chị ơi.

    2. qx

      Lẽ ra Lương Minh Chung không nên sa đà quá chi tiết ở phần luận cái váy, mà nên ở phần “buông chùng cửa võng”. Theo tôi cái hồn câu đó ở “buông chùng” và “cửa võng”. Vô tình hay không, cụ HC “buộc” người đọc phải liên tưởng tới:

      Mùa hè hay hẩy gió nồm đông
      Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng
      Lược trúc lỏng cài trên mái tóc
      Yếm đào trễ xuống dưới nương long
      Đôi gò Bồng Đảo hương còn ngậm
      Một mạnh Đào Nguyên suối chửa thông
      Quân tử dùng dằng đi chẳng dứt
      Đi thì cũng dở ở không xong
      (Hồ Xuân Hương)

      Liệu “buông chùng” có gần gần với “lỏng cài”, “trễ xuống”? Và, “cửa võng” liệu có gần gần chút nào với “nương long”?

      qx

      1. Trà hâm Lại

        Chính xác bác @qx !
        Trong đông y, khi nói về người đàn bà khi nào thì XXX ? người ta có ghi nhận một số triệu chứng lâm sàng sau :
        Má đỏ
        mắt đờ đẫn
        Chân cứng đờ
        và … cửa võng buông chùng.
        Trong mấy triệu chứng trên thì ” chân cứng đờ ” là bắt buộc phải có !
        Dù sao thơ của cụ HC vẫn dâm ( thơ ) số một Việt nam!

      2. Mèo Hen

        To TN@:
        Thưa bác Đồ Gàn, “Thằng Này” bóp còi cửa Sấm, Thầy cho “Nó” mấy đường!

  21. vanthanhnhan

    Đôi điều tâm sự nhân việc Nhà thơ Hoàng Cầm ra đi.

    GỬI GIA ĐÌNH CỤ.

    Nhà thơ Hoàng Cầm đã ra đi rồi. Chỉ ngày nay, ngày mai cụ lại trở về với Đất Mẹ. Những mong gia đình sớm trở lại cuộc sống bình thường sau biến cố đau thương này.
    Kẻ yêu thơ của Cụ chỉ xin gia đình một điều nho nhỏ:
    -Xin đừng bỏ đi cái Hộp thư nho nhỏ có hai chữ HOÀNG CẦM của Cụ đã bao năm nay được treo khiêm nhường trên bức tường số nhà 43 Lý Quốc Sư.
    Hãy để đó, để rồi từ nay về sau những người yêu thơ Cụ đi qua đây biết rằng:

    TẠI ĐÂY.
    Trong ngôi nhà này,
    THI SỸ HOÀNG CẦM, TÁC GIẢ CỦA BÀI THƠ: BÊN KIA BỜ SÔNG ĐUỐNG, LÁ DIÊU BÔNG…. ĐÃ SỐNG VÀ LÀM THƠ.

    GỬI CÁC BỌ.

    Nếu có ai đã yêu thơ Hoàng Cầm, đi qua Hà nội, đi thăm Hồ Hoàn kiếm, Nhà thờ lớn Hà nội, rất gần đó thôi là nhà riêng của Thi Sỹ Hoàng Cầm.
    Nếu bạn đứng trên quảng trường nhà thờ, nhìn vào Nhà Thờ lớn Hà nội. Chỉ sau lưng bạn 50m về phía bên phải, ngôi nhà có một cái Hộp thư đề hai chữ: HOÀNG CẦM. Đó là nhà cụ Hoàng Cầm.
    Nếu bạn vẫn tin ông còn sống, bạn hãy gửi thư cho Cụ và bỏ vào Hộp thư đó.

    GỬI CỤ HOÀNG CẦM.
    Cháu xin thay mặt anh Hoàng Nhuận Cầm, anh Hữu Ước và một số anh em văn nghệ sỹ, kiến trúc sư, họa sỹ, sinh viên, nông dân…….
    Xin nguyện đi theo Cụ cho đến hơi thở cuối cùng con đường mà Cụ đã đi trong mấy chục năm qua.
    Con đường đó là:
    Không hút thuốc lá chỉ HÚT THUỐC LÀO.

    Kính cẩn nghiêng mình trước Anh linh Cụ.

    1. Mèo Hen

      Mến gửi Vanthanhnhan!
      Sau ngày mùng 9-5, tui sẽ qua đó để thả một lá thư vào hộp thư của Cụ.
      Ngày mai, 9-5, ở Bảo tàng HCM có cuộc hội ngộ đầy ý nghĩa của thân nhân và gđ các liệt sĩ (theo đăng ký có khoảng 1000 đại biểu). Các CCB sẽ về rất đông.

      1. vanthanhnhan

        Cảm ơn bác@ MAR… HEN. Em không có giấy mời. Hóng hớt ở ngoài vậy.
        hu. hu.

      2. Mèo Hen

        Không cần GM đâu. Sẽ có 40 bàn đón tiếp của 100 sinh viên tình nguyện. Đăng ký vào đó là được. Đến nhé!

      3. cú đỉn

        Thân mến gởi chú đại tá meohen : Cháu mới thật là chú Hùng , cái thằng Hùng quậy tưng bừng ở sư đoàn mình sau này chú ra ơn xui quân y kí cho cái giấy yếu sức khỏe rồi nhờ thằng bạn vanthanhan bên công an biển đảo bố trí ra đi đến ni biết bao lần vật đổi sao rời,rừng cây trước nhà hết xanh lại vàng, đã nhìn cái bản đồ VN còn da diết hơn cả người phụ nữ trong tích hòn vọng phu, trên hòn non bộ nhà cháu mà chưa có dịp về thăm Vn, thăm bố mẹ, thăm chú ,xem bệnh tình chú ra răng, xem cái thằng bạn nối khố VTN..( không phải Vũ Tú Nam ạ) mần ăn..vợ con..có viên mãn không. Nhưng vấn đề chính nà ..nà cháu muốn về, chỉ mặt dặt tên cái thằng bạn VTN đã dung túng cho thằng oắt con Mài Vú , cứ xưng xưng, xỉa xỉa bịa đặt dững chuyện nhảm nhí của cháu với cái Hà bằng i giọng điệu rất nà nhơ nhảm …hi..hí để ăn thưởng của của các Dì Th Le, Dì Bạch Xà…Vanganh…Th top…cháu cũng rất cú chú meohen, thường hay “khích nệ , động viên” nó cố gắng viết tiếp đúng y chang thái độ của các cán bộ hướng dân chỉ đạo ..gợi mở trong các đợt học tập làm theo…. Cháu sống xa đất lước và người thân, đêm ngày “ruột đau như cắt, lước mắt đầm đìa”, đã nhủ nà….rửa tay gác kiếm, mai danh ẩn tích..sống vật vờ dặt dẹo ở xứ người ..chìm đắm trong bia, riệu..lãng đãng mờ ảo trong sương khói thuốc Malboro, ban ngày đi bán thuốc lá rởm cho Tây, tối về hút thuốc xịn của nó..thỉnh thoảng thấy mẫn cảm thần chết, vừa hút ,vừa uống vừa xem…vừa ngâm nga cho qua ngày :
        Tôi giờ sống cũng bằng không
        Coi như tôi đã ngang sông đắm đò
        …Vậy mà cái thằng cháu Mài Vú..thích ngậm vú các Dì.. cứ nhơn nhơn…hềnh hệch, dưới sự ” chỉ đạo” của ông đại tá, chú VTN…được sự tiếp tay của mấy Dì .. a dua của mấy chú…ló cứ hồn nhiên tiết nộ hết mấy cái chuyện “Hậu trương, sân sau” của cháu…cú không thể nào chịu được..chưa hết..ló còn lịnh cả dì KD nữa để định nợi dụng phương tiện truyền thông nhà lước..mà..chọc ngoáy cháu để nâng tầm nham nhở của cháu lên tầm quốc tế lữa. Cháu đơn thương độc mã, một mình một ngựa. chống răng được cả tập đoàn các chú các dì..của Mài Vú.Càng uất….đành vịn vô thơ của cụ HC mà sống, ấy vậy mà cụ ra đi mất rồi….mùng 9 -5 ni, chú meohen có đi viếng cụ thì vái hộ cháu 1 vái vì khi sang Tây nhờ có yểm cái lá Diêu bông của Cụ trong người, chắc chắn hơn cả áo giáp nên..chẳng có con mẹ Tây mắt xanh mỏ đỏ mô đụng được vô người cháu ( Chú cứ hỏi TS xem chaú lói rứa có đúng không nờ), cho lên đến bây chừ cháu vẫn chỉ à í a với mỗi cái Hà, mặc dù thị đã sắp nên bà ngoại chú ạ. Đôi dòng giãi bày lỗi liềm của người sống ở lước ngoài..hay hoài liệm về quê nhà….khóc rỏ nác mắt..lạy chú..1 cốc bia to đựng đầy riệu…quê choa

    2. Trà Hâm Lại

      Nhờ bác @vanthanhnhan coi chừng giúp kẻo UB phường sở tại lại dọn dẹp cái thùng thư đó để gắn cái mới ( giống như hàng rào nhà cụ Cù Huy Cận ).

    3. vanthanhnhan

      @Mar…..Hell.
      OK. See you tormorow.
      Bác Trà@. Hai việc đó khác nhau mà. Vũ làm sai [ không phép ] Vũ phải chịu thôi.
      Ai mà bắt nạt được Luật sư Vũ.

  22. Vũ Đình Mai

    Các bác ơi, cho em gởi bài thơ này đến kính viếng Đại thi sĩ Hoàng Cầm:

    Dư âm Hoàng Cầm

    Em xáo kỹ rồi đây
    Ván này đến lân chị gọi
    Sĩ đỏ tượng vàng trốn mãi
    Để em xúi cả buổi chiều
    Chị xênh xang ngựa tía xe điều
    Em lót hậu cây tốt đen côi cút
    Tướng Bà sang sông kẻ đưa người rước
    Chống dáo chân đê
    Quân tốt ngẩn ngơ nhìn.
    Em lại về dắt nghé đồi sim
    Tìm thêm nữa lá Diêu Bông đợi chị
    Ơi chị ơi ! Chị ơi!
    Mùa này hoa sim nhiều thế
    Sao chị không về
    Váy ai chùng cửa võng mặt đê
    Em run rẩy khấn trời không phải chị…

    Dẫu phiêu bạt đầu non cuối bể
    Vẫn thương hai bàn tay che mặt chị ngày nào !

    Vũ Đình Mai

    1. Như Mai

      Hay quá chừng!
      Bồi hồi thế nào ấy!
      mà sao gọi chị ới ời mà lại khấn trời không phải là chị
      Bởi thế mới thấy cái tính hư hư ảo ảo của thi ca, VĐM nhẩy!

    2. Vũ Đình Mai

      Thưa các bác, Vũ Đình Mai là tên cha mẹ đặt cho em từ ngày làm giấy khai sinh bằng cả chữ Tây lẫn chữ Ta. Gmail của em : hoamai1940@yahoo.com.vn. Em mong được làm quen và giao lưu cùng các bác, chứ chưa dám ngồi vào chiếu rượu đâu. Mặc dù, khi đọc bài diễn văn nhân ngày 1-4 của bọ Lập, em đã mạo xưng là thành viên trong chiếu rượu của tập đoàn nói dối để yêu cầu khai trừ bọ Lập vì bài của bọ ấy toàn nói sự thật.
      Kính

    3. Như Mai

      Đây đây em tìm được mấy bài thơ hay của bác Vũ Đình Mai của xứ Hải Phòng đây này. (chắc bác vui vẻ để mọi người yêu thơ thưởng thức đúng không ạ)

      NGÀY GIỖ NGƯỜI YÊU CỦA VỢ
      Vũ Đình Mai

      Hôm nay thêm một giỗ anh
      Vợ chồng tôi đến chân thành dâng hương
      Vẫn cười sau sợi khói vương
      (Bức hình chụp ở sân trường năm xưa)

      Núi rừng dãi nắng dầm mưa
      Sao anh không gọi để đưa anh về ?
      Đã rằng đất nước là quê
      Mà sao khắc khoải nặng nề anh ơi !

      Người đi đành một kiếp người
      Người còn ở lại khúc nhôi đoạn trường
      Sông dẫu cạn, núi dẫu mòn
      Nỗi đau tử biệt vẫn còn trơ trơ

      Anh ơi, ngày ấy bây giờ
      Bể dâu đắp đổi muôn bờ góc gai
      Trải bao năm rộng tháng dài
      Người yêu anh đã vai gày tóc sương

      Ngó lìa còn chút tơ vương
      Lòng thành dâng một nén hương gọi là…

      V.Đ.M
      .
      .

      TIỄN NGƯỜI ĐI LẤY CHỒNG XA
      Vũ Đình Mai

      Sợi buồn chen với sợi vui
      Dệt thành tấm thiếp em tôi lấy chồng
      Nhà lầu đệm mút chăn lông
      Nhà tranh vách đất phải lòng chõng tre

      Gió rung cau rụng đầu hè
      Lại đem sương muối về che giàn trầu
      Mịt mờ trời thẳm biển sâu
      Đưa chân nhắm mắt làm dâu xứ người

      Những mong cha mẹ đổi đời
      No cơm ấm áo cho nguôi phận hèn
      Cái ngày xe đến rước em
      Không hoa pháo, chỉ xấp tiền trao tay

      Có người đứng khuất hàng cây
      Tiễn em, phận mỏng duyên gầy ngẩn ngơ.

      V.Đ.M

      1. Cún

        Cám ơn Như Mai đã post bài thơ cho bà con được đọc. Riêng tôi đọc xong thấy rất xúc động.

  23. Pingback: TƯỞNG NHỚ BÁC HOÀNG CẦM « Ghi chép và sưu tập của Lê [Đại] Minh

  24. Pingback: Top Posts — WordPress.com

  25. Nụ Cười

    Xúc động khi đọc điếu văn của bọ.

    Thi sỹ Hoàng Cầm sinh ra để làm đẹp cho đời bằng nhân cách và khát khao cống hiến sáng tạo. Ông cũng như cũng như Phùng Quán, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan… sẽ sống mãi cùng những vần thơ chan chứa tình yêu thương.

    Cảm ơn bọ đã nói hộ tình cảm, lòng kính trọng của người yêu thơ dành cho thi sỹ Hoàng Cầm !

    1. Như Mai

      Em cũng muốn nói y như chị vậy nhưng chị còm rùi thì em xin được nói là” sao y bản chính” (nghe y như trong phim “Hồn Ma” í)

  26. Dzungsay

    Tôi không rành thơ. Chỉ biết rằng Hoàng Cầm là một nhân cách lớn. Cụ đã từng mong muốn “không thành công cũng thành nhân”. Quả thật cụ đã thành nhân cho dù con đường thành nhân nhiều khi khó hơn thành công rất nhiều. Tôi đến chiếu của Bọ Lập không uống mà chỉ lắng nghe tiếng lòng của khách văn, khách rượu mà biết điều chỉnh cho con đường của mình không lạc hướng. Cảm ơn Bọ L và mọi người.

    1. bachduongqt3065

      Riêng cái níc của Bác là Dzung Say rồi mà Bác mà uống nựa thì say nghiêng ngả nữa đó, nhưng mà 1 ly Xi ka sâm quê miềng thì nỏ răng mô Bác nợ, kính Bác 1 ly nhé !

  27. Nguyễn Thủy

    Bài thầy viết ngắn gọn mà hay quá!!!
    Thật lạ, em không thích bài Lá diêu bông cho lắm! Với em, Hoàng Cầm tài hoa và nhuần nhị nhất là Mưa Thuận Thành!!!

    1. Như Mai

      Cảm ơn NT đã nhắc đến bài thơ này, thế thì để mình copy vào để mọi người cùng thưởng thức nhé.
      ……………..

      MƯA THUẬN THÀNH

      — Hoàng Cầm —

      Nhớ mưa Thuận Thành
      Long lanh mắt ướt
      Là mưa ái phi
      Tơ tằm óng chuốt
      Ngón tay trắng nuột
      Nâng bổng Thiên Thai
      Mưa chạm ngõ ngoài
      Chùm cau tóc xõa
      Miệng cười kẽ lá
      Mưa nhòa gương soi

      Phủ Chúa mưa lơi
      Cung vua mưa chơi
      Lên ngôi Hoàng hậu
      Cứ mưa Thuận Thành
      Giọt mưa chưa đậu
      Vai trần Y lan

      Mưa còn khép nép
      Nhẹ rung tơ đàn
      Lách qua cửa hẹp
      Mưa càng chứa chan
      Ngoài bến Luy Lâu
      Tóc mưa nghiêng đầu
      Vành khăn lỏng lẻo

      Hạt mưa chèo bẻo
      Nhạt nắng xiên khoai
      Hạt mưa hoa nhài
      Tàn đêm kỹ nữ
      Hạt mưa sành sứ
      Vỡ gạch Bát Tràng
      Hai mảnh đa mang

      Chiều khô lá ngải
      Mưa gái thương chồng
      Ướt đầm nắng quái
      Sang đò cạn sông

      Mưa chuông chùa lặn
      Về bến trai tơ
      Chùa Dâu ni cô
      Sao còn thẩn thơ
      Sao còn ngơ ngẩn
      Không về kinh đô

      Mưa ngồi cổng vắng
      Mưa nằm lẳng lặng
      Hỏi gì xin thưa
      Nhớ lụa mưa lùa
      Sồi non yếm tơ

      Thuận Thành đang mưa…

  28. Lao An May

    -Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận
    Anh lụy đời quên bến khói sương
    Năm tháng… năm cung mờ cách biệt
    Bao giờ em hết nợ Tầm dương?
    (Nếu anh còn trẻ-HC)

    Bến Tầm Dương khói sóng mịt mờ,Đời nghệ sĩ vốn bọt bèo hoa lá.Vẫn nhủ rằng đời là cõi tạm nhưng đến lúc sinh ly tử biệt không khỏi thoáng chút bâng khuâng.
    Xin thắp một nén tâm nhang để tiễn Người “Trở gót,quay về lãng đãng bến sông xa”

    1. ViecTimNguoi

      Đoạn thơ hay quá, LAM có thể post toàn bài cho bà con thưởng thức được không?
      Tôi cũng rất yêu thơ Hoàng Cầm. Tôi còn nhớ mãi câu thơ của ông

      Dẫu anh biết Diêu Bông không có thực
      Sao Diêu Bông cứ thức hồn em…

      1. bachduongqt3065

        Cún Choa hôm ni đổi níc à? Sao lại Việc Tìm Người. Bài thơ đây nì, Dạ Điệp pót ở đầu bài ấy

        NẾU ANH CÒN TRẺ

        Nếu anh còn trẻ như năm ấy
        Quyết đón em về sống với anh
        Những khoảng chiều buồn phơ phất lại
        Anh đàn em hát níu xuân xanh

        Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận
        Anh lụy đời quên bến khói sương
        Năm tháng… năm cung mờ cách biệt
        Bao giờ em hết nợ Tầm dương?

        Nếu có ngày mai anh trở gót
        Quay về lãng đãng bến sông xa
        Thì em còn đấy hay đâu mất?
        Cuối xóm buồn teo một tiếng gà…

      2. vanthanhnhan

        ” Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận
        Anh lụy đời quên bến khói sương
        Năm tháng… năm cung mờ cách biệt
        Bao giờ em hết nợ Tầm dương?”

        Em bỏ chồng về ở với tôi không?

      3. cú đỉn

        cú đỉn không biết 2 câu mà cún bảo…Dẫu anh biết Diêu bông không có thự,.sao diêu bông cứ thức hồn em…là của cụ HC. Theo CD thì hồn cốt câu ni không có chất Hoàng Cầm. có lẽ của vị nào đó đang à í a với 1 “bé” mô đó, nó rất mới và điệu đàng kiểu..hiện đại . Con lạy cụ HC tha cho con tội bất hiếu, nhưng đọc bài thơ gặp câu nợ Tầm Dương của cụ mà…ngẫm và “Xui” bà con quechoa cùng Cún : Không nên cứ trăn trở cái “nợ Tầm Dương” mà hãy…Tầm 1 cái Dường ( giường) chắc chắn..để yên tâm nằm trên đó đọc chuyện Mài Vú trên quechoa bằng laptop cùng tri kỉ..rú lên cươi.năn cười nộn..mà giường nỏ gẫy

      4. ViecTimNguoi

        Chào chị Bạch Dương, em đang làm một cái dự án đó mà. Có anh chị nào quan tâm thì vào blog của em và cho em thông tin nhé (xin lỗi nhờ chiếu Bọ tí).

        Bài thơ hay quá, em sẽ chép về để sưu tầm.

        To: vanthanhnhan: Em bỏ chồng về với tôi không? bác đừng thách nhà ngèo húp tương nhá

  29. songduong

    Năm nay nhiều thi nhân ra đi
    Để lại khoảng trống vắng
    Dưng không, tiếp bước có cháu con

  30. Cô Ba Bắc kì

    Vâng, em cũng tin như Bọ, thi sĩ Hoàng Cầm cũng như Phùng Quán, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan… không ai chết cả. Tất cả chỉ chấm dứt một cõi mơ này để tìm về một cõi mơ khác – cõi Thiên thai của Văn Cao.

  31. CC

    “Nhưng ông không chết, cũng như Phùng Quán, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan… không ai chết cả. Tất cả chỉ chấm dứt một cõi mơ này để tìm về một cõi mơ khác.”

    Ôi! Sao mà bất hạnh thế!
    Cuộc sống vốn rất thực, thực và mầu nhiệm đến từng khoảnh khắc của nó. Đang sống trong cõi thực thế mà cứ mộng du về một cõi mơ, cõi ảo nào đấy thì thà…chết còn hơn. Thế mà lại còn đi tìm thêm cõi mơ khác làm gì nữa?

    Chắc thấy không viết gì thì cũng…thiếu sót với cụ HC nên bọ ráng rẫm thêm cái “cõi mơ”này, nhạt lắm.

    1. Mèo Hen

      Kính Cụ CC@,
      Thiển nghĩ, phép lịch sự tối thiểu của khách khi đến nhà người khác là nên có sự tế nhị với chủ nhà. Có thế, người khác mới tôn trọng mình.
      Kính cụ nửa ly!

      1. CC

        Thưa bác MH, bác lại cao giọng rồi.
        Tui không hề thấy mình đã thiếu “sự tế nhị với chủ nhà.” chổ nào.
        Bác có thể hơn tuổi tôi nhưng trên chiếu rượu này thì tui với bác là bình đẳng, chẳng lẽ có ý kiến phản biện chủ nhà thì bác gọi là thiếu tế nhị? Bác vẫn thường được tôn trọng theo cách ngược lại à?
        Kính bác nửa ly còn lại!

      2. Mèo Hen

        Kính cụ CC,
        Vừa rồi cạn chén (nửa ly) để tìm kế hoãn binh. Nay tra cứu được sách “Ứng xử đời thường” của GS Phan Hồng Chương (Nhã Nam) nên trao đổi lại với cụ để hai ta hiểu nhau và hiểu đời hơn.
        Sách cho ví dụ đời thường “Một khi mình đến nhà bạn bè được bạn mời cơm, nếu có món nào đó mặn quá (hay nhạt quá) so với khẩu vị của mình thì: Một là, tìm cách từ chối khéo không ăn món đó. Hai là, với món “quá muối” người ta thường tế nhị góp ý một cách hài hước “Chắc chắn đây là món do người đang yêu tra muối”, với món “thiếu muối” người ta chỉ đơn giản vui vẻ nói với gia chủ “Anh(chị) vui lòng cho xin thìa muối, nhớ để riêng ra nhé, đề phòng chủ nhà quen ăn nhạt. Ba là, nên tránh lối nói quá dân dã có thể làm phật lòng gia chủ, ví dụ “Nấu gì mà mặn chát thế này, ăn thế quái nào được”, hoặc “Nấu gì mà nhạt như nước ốc, thiếu muối à”.
        Theo MH, có thể đó là một vài ví dụ về “phản biện tinh tế” để chúng ta cùng noi theo. Không hề có ý “cao giọng”. Giọng Mèo Hen mà cao thì nghe khủng khiếp luôn!
        Vài lời trao đổi cùng cụ CC, có gì chưa hài lòng, xin được lượng thứ! MH cũng là khách thôi mừ, CC!

      3. Cá gỗ

        Bữa nay Mèo Hen rảnh ha? Không còn chuyện gì để bàn nữa ha? Ghé qua chở tui tới chỗ chú Hùng nhà Mai Vũ chơi đi cha.

      4. thuanbai

        Bác Hồng Chương nói chí phải. Bác Mèo hen cũng đừng để bụng CC làm gì. CC thấy bác ốm yếu định lấy thịt đè người đó mà. Hè hè. Kính bác M Hen một ly.

      5. CC

        Thưa bác MH,
        * Đội ơn bác đã có nhời trao đổi chí tình, Mèo hen vẫn xứng danh…Mèo hen.
        * Những ví dụ của bác quả làm tui hiểu và trân trọng bác hơn. Còn phần hiểu đời báo để bác mừng, tui không thiếu cách để “phản biện tinh tế” theo kiểu “bạn mời cơm” đâu. Có điều tui nghĩ có lúc cần trao đổi sòng phẳng những suy nghĩ của mình trên cơ sở tôn trọng chủ nhà, mặc dù những suy nghĩ đó chưa hẳn đã hoàn toàn đúng. Đó hình như cũng là điều bọ Lập mong muốn. Nếu không rác tai xin mời bác quá bộ đọc tiếp lí do trong phần trao đổi của tui với bác Hồng Chương sau đây.
        Kính bác nguyên ly đầy!

      6. Mèo Hen

        To Cá Gỗ@: Rảnh đâu mà rảnh, thời gian không đủ để “nâng niu từng cơn hen” nhưng vì “giữa đường thấy sự bất bình…thường”, nhào dzô!
        Cũng bởi tối qua tận mắt chứng kiến BL mệt mỏi như thế nào, thấy tình cảm của Bọ đối với Cụ HC như thế nào, và bận bịu như thế mà vẫn giành thời gian để viết về Cụ, thì MH trân trọng lắm lắm!
        Còn thằng cu Mai Vũ, để tui nói nó mai ghé qua thăm bác, bác khỏi phải đi!

    2. Hồng Chương

      Thật tình tôi rất không thích chuyện nhắc nhở bạn rượu, nhất là người cũ của QC.

      Chỉ tiếc rằng đôi khi một số bác cứ nhầm lẫn phản biện (không đồng ý) với nói năng thiếu lịch sự. Phản biện vẫn hoàn toàn có thể diễn đạt lịch sự, cũng như đồng tình vẫn có thể nói năng làm người ta cảm thấy bị xúc phạm. Vd dễ thấy nhất là (nói năng của) đám trẻ thơ chưa đi học.
      Bác MH mới nhắc nhẹ nhàng CC mà CC đã nói là bác ấy cao giọng rồi, vậy mà chủ nhà người ta suy nghĩ mãi để viết một bài tiễn đưa cụ HC thì bác lại phán một câu: nhạt lắm. Thử hỏi thế có tế nhị không?

      Dù sao thì vẫn phải nói là tôi thích cái ý tưởng về thực/ mơ trong phần đầu cái còm của bác CC.

      1. Mèo Hen

        To HC@: Phải thú thực với HC là MH tui cũng thích cái ý tưởng về thực/ mơ trong phần đầu cái còm của CC.
        Nhưng có lẽ, cái phật ý do đọc phải chữ “nhạt lắm” nó làm tui quên như con cọp vấp phải hòn đá ven suối vậy!
        Còn nếp cẩm Bến Thủy không vậy, làm một…bát nhé! hehe

      2. Cá gỗ

        Dù sao thì vẫn phải nói là tôi thích cái ý tưởng về thực/ mơ trong phần đầu cái còm của bác CC.
        —————
        Ê… Hồng Chương và Mèo Hen thích cái ý tưởng để trong ngoặc kép (“.. “) ở phần đầu cái còm của CC chứ gì? Nếu hai ông mà thích cái đoạn đó quá thì xin bọ Lập cắt cho một khúc mang về mà ngâm rượu uống cho tỉnh lại đi ! Cái đoạn đầu đó là cái đít bài của bọ Lập đó.

      3. CC

        Thưa bác HC,
        1/ Nếu có người bảo bác là thiếu phép lịch sự tối thiểu, không có sự tế nhị, người khác không tôn trọng thì bác có cho là “nhắc nhẹ nhàng” không? Nhất là khi người đó cũng là khách đến chơi nhà như bác?
        2/ Tui cũng là fan blog quê choa và luôn tôn trọng hết thảy bà con trên chiếu. Tuy nhiên tui nghĩ không vì thế mà chỉ luôn phát biểu một chiều, việc đưa ra những ý kiến, suy nghĩ thẳng thắn chỉ làm sang trọng thêm chiếu rượu thôi.
        3/ Bác có cơ sở nào khi nói “chủ nhà người ta suy nghĩ mãi để viết một bài tiễn đưa cụ HC”? Thưa bác, tui vẫn giữ quan điểm của tui trên kia là “nhạt” là thiếu cảm xúc và tui cũng không cho đó là thiếu tế nhị.
        4/ Đọc bọ Lập nhiều đồng thời là người yêu quý bọ Lập, tui cũng hạnh phúc khi bọ có bài hay lắm chứ. Đọc entry kể chuyện bọ sắp chia tay Hà Nội vào một buổi chiều ngồi nhìn ra hồ Linh Đàm nhiều lần mà vẫn thấy hay, thấy bùi ngùi, thậm chí cứ hình dung ra bọ đang rơm rớm, nhưng đọc cái “cõi mơ” này tui không thấy được cái cảm xúc kia mà có cảm giác (mặc dù có thể sai) là bọ đang làm nghĩa vụ. Cũng có thể bọ không có mối liên hệ tình cảm sâu nặng với HC như với Hà Nội?
        Dĩ nhiên, mọi sự so sánh đều là khập khiễng, nhưng việc trao đổi sòng phẳng cũng là bình thường. Tui nghĩ thế.

        Chúc bác ngủ ngon.

      4. Cá gỗ

        Ở gần nhà ông Trần Văn Thủy (đạo diễn loạt phim: Hà Nội trong mắt ai, Chuyện tử tế, Tiếng vĩ cầm ở Mỹ Lai… và gần đây là phim Mạn đàm về nguời man di hiện đại) có một ông chuyên nghề hút mật gấu bán từng CC. Bữa tìm nhà ông bán mật mới biết ông ta ở sát nhà ông Thủy. CG vui mồm khoe biết ông Thủy làm phim. Ông bán mật bảo:
        – Phim tay này xem nhạt bỏ mẹ!
        CG á khẩu, móc tiền trả lọ mật lủi thủi dắt xe về. Vừa đi vừa nghĩ:
        – Mình ngu bỏ mẹ!

      5. master

        Ngủ là ngủ thế nào. Các Bác cứ trao đổi tiếp đê.
        Trước khi thông báo rằng master ủng hộ cả 2 xin rót cho mỗi bác 1 ly đã.

        @ Cá Gỗ.
        Cái đoạn đầu là cái đoạn sau ( không phải trong ) ngoặc kép ở phần còm của CC kia.

    3. nicecowboy

      Xin mạn phép được tham gia trao đổi cùng các cụ bô lão. Riêng cái còm của CC, tớ vừa đọc xong thì cảm giác hơi khó chịu ngay, nhưng sau khi xem kỹ lại, thật ra chỉ cần bỏ đi hai chữ cuối cùng :’nhạt lắm’ là OK thôi. Ý kiến phản biện nếu khác người , thì ở đây tất cả chúng ta đều ‘tôn trọng sự khác biệt’. Chỉ có 2 từ ‘nhạt lắm’ thì tùy cách đánh giá của từng người, người cho là nặng thiêu tế nhị, người cho là bình thường thôi.

      Nhưng trái với các bác nêu trên, tôi không quan tâm nhiều đến cách dùng từ nói trên của CC, nhưng không đồng ý về nội dung cái còm !

      Sống ai lại không mơ mộng, nếu không mơ mộng ảo tưởng hoặc hy vọng một điều gì đó cao xa hơn, thì có lẻ cuộc sống này buồn tẻ mất. Nhất là các nhà thơ, nếu không có tính mơ mộng, lãng mạn, thậm chí xa rời thực tế (khá phủ phàng) thì khó sáng tạo ra những bài thơ xuất thần, hay hiếm có . Trong hoàn cảnh này, ngữ cảnh này, Bọ lập viết một bài, tạm gọi là chia buồn với một nhà thơ vừa mất đi, thì cách viết hơi ‘thi vị hóa’ như trên không có gì là khó đọc, và người rất thực tế thuần lý trí như NCB vẫn thấy là bình thường thôi.

      Hơn nữa, nếu nghĩ sâu xa hơn, (hơi chính trị tí, không biết có phải ý bọ lập thế không ?), những nhà thơ NHÂN VĂN GP đó suốt đời mơ điều gì, mơ ước và chưa bao giờ thỏa được ước mơ đó cho đến tận khi chết, thì biết đâu ( người duy tâm sẽ tin thế) dưới suối vàng họ vẫn tiếp tục niềm ước mơ của mình.

      Vậy thì NCB đồng ý với đoạn viết trong entry của Bọ về ước mơ và cỏi mơ khác của những nhà thơ trên, đồng ý vì cách viết phù hợp với ngữ cảnh chia buồn một nhà thơ vừa mất, và đồng ý vì cái ẩn ý, nếu có, của bọ Lập như NCB vừa nêu trong giả thuyết phía trên.

      1. nicecowboy

        Tiếp nữa , đã nói thì nói cho hết ! Thú thật, NCB thấy entry này, phần bọ Lập viết thì bình thường, nhưng có vẻ như cho đúng phép phải đạo, và không thật sự gây xúc động nhiều cho bạn đọc như những entry trước đây về Hửu Loan (NCB đọc đi đọc lại bài của bọ và nhiều còm về HL mà lần nào cũng muốn phát khóc) hay entry mới gần đây về Nhạc sĩ NVT .
        Có lẻ thời gian quá gấp gáp bọ chưa chuẩn bị rèn viết về nhà thơ HC , có lẻ cuộc đời HC tài hoa nhưng không quá đau khổ , có lẻ….

      2. thuanbai

        Cao Bồi@ nói có lý lắm. Nhưng hỏi nhỏ CB, súng còn tốt không? Vẫn luyện tập bắn thường xuyên?
        Trong ứng xử có lẽ HC khôn khéo hơn. Đọc hồi ký của ông (Bác Dân Choa Trích thì biết ngay).

      3. nicecowboy

        Cám ơn bác TB quan tâm súng ống của CB. Cao bồi mà không chuẩn bị súng ống thì có mà chết sớm. Tra dầu mở thường xuyên, và ít nhất lúc nào cũng sẵn sàng 2 viên đạn (để rủi một viên lép thì cũng còn một để chiến đấu chứ !). Đừng suy diễn khác nhé, tội nghiệp CB.

    4. tinkinhte

      Thành kính thắp một nén tâm nhang, kính chúc cụ Hoàng Cầm được thỏa chí tang bồng nơi cõi mới.
      —–

      1/ Em cho rằng đây là bài điếu văn Bọ Lập dành cho cụ Hoàng Cầm, một đàn anh trong những bậc đàn anh mà Bọ Lập kính trọng cả về sự nghiệp và nhân cách.
      Hình như đây là lần đầu tiên Bọ Lập viết điếu văn thì phải và hình như cụ Hoàng Cầm là bậc đàn anh mà Bọ Lập có tình cảm kính trọng đặc biệt. (Vì em là fan mới của Quechoa nên cũng chưa biết nhiều, mong các bác bổ khuyết dùm)

      2/ @ bác CC
      Bác chắc đang có chuyện gì bức xúc thì phải, nên đưa ra một vấn đề khác hoàn toàn khi đọc bài của Bọ Lập (Thật ra trong bài, em đã thấy Bọ Lập cũng đã viết rất rõ ràng, giàu hình ảnh, ý nghĩa… về “cõi thực” và “cõi mơ” rồi mà). Em nghĩ vấn đề của bác đưa ra, nếu thảo luận thì chắc chắn sẽ gây rất nhiều tranh cãi xoay quanh cách hiểu biết và lý giải của mỗi người về “cuộc sống thực”, “cõi thực” và “cõi mơ”, “cõi mộng”,…

      3/ @ Các bác: CC, MH, CG, TB, HC, NC,…
      Vì đã tranh luận những vấn đề không nên tranh luận ở entry này nên em nghĩ là tất cả các bác phải tự phạt mình 3 ly cối để tạ lỗi với cụ Hoàng Cầm đi ạ. Riêng bác CC phải nộp phạt 3 hũ lớn cho Bọ Lập để thay cho lời tạ lỗi.

      4/ Em cũng xin phạt mình trước 3 ly cối vì mắc lỗi giống các bác cộng tự phạt thêm 3ly cối nữa vì lỗi dám mạo phạm các bác ạ. Có gì không không phải các bác đại xá cho em ạ.

    5. KIM

      Bác CC@ phải bị uống nhiều vậy sao? Tui xin phụ với bác một nửa.
      Mọi người ơi , Phải có nhiều ý kiến khác nhau thì chiếu rượu QC mới hấp dẫn được . Tôi xin tự vô thêm ly nữa.

      1. Mèo Hen

        Chào KIM@ mó-ning!
        Sáng dậy làm luôn 3 ly rượu phạt kể cũng ớn thiệt, đang lắc lư may quá vớ được KIM.
        KIM ạ, mọi người không ai phản đối ý kiến khác nhau kể cả trái chiều. Trên kia mọi người đang bàn luận về “cõi thực, cõi mơ” chứ có phản đối nó đâu.
        Cái mọi người phản đối chính là cách nói thiếu tế nhị, kém lịch sự của một số khách đối với chủ nhà thôi KIM ạ. Ở đây chính là hai chữ “nhạt lắm” của CC vậy. Mà cũng xong rồi mà, mọi người vui vẻ rồi mà.

      2. Cá gỗ

        Ừ! Thôi, sáng ngày cuối tuần làm ly rượu gọi là tẩy trần cho xong một chuyện. Nào, bác nào ngồi gần chai rượu rót tui một ly thử coi!
        Mai Vũ đâu rồi! Ra đây ngồi với các bác, các chú đi cháu. Ta có lon Coca cho cu đây, uống xong, có chuyện gì thuộc loại “không tiện kể” thì kể ra cho vui xem nào!

      3. VINA

        Theo dõi cái trao đổi thú vị của các bô lão túi qua đến chừ vẫn thấy nhắc “nhạt lắm”. Cho iem xin có ý kiến tí.
        1/ Bác CC ni chắc dân quê choa nắng gió thích “chặt to kho mặn”, tuyệch toạc thẳng thắn. Điều này đôi khi bị coi là thiếu tế nhị nhất là đối với khách lạ, chưa thân mật, tuy nhiên nó có cái dễ thương của nó với những người quen thân. Iem thấy bác CC xuất hiện trên chiếu cũng lâu rồi, cũng thân thiết chủ-khách rồi thế nên có lẽ các bác cũng đừng có nặng nề với “nhạt lắm.” nữa.
        2/ Xin mạn phép bác CC cho iem sử phép “phản biện tinh tế” của bác Mèo hen sửa lại như ri ạ: “Đọc cái ‘cõi mơ’ của bọ Lập sao cứ thấy thiêu thiếu cái gì ấy nhỉ. A! Hình như muối thì phải. Bọ Lập ơi vui lòng cho iem xin thìa muối, nhớ để riêng ra nhé”

        Hé hé hé. Iem có hơi phạm thượng, mong các bô lão lượng thứ ạ.

      4. Mèo Hen

        Một cái còm mặn mòi nước mắm Phan Thiết.
        Hay! Hay thật! Tiên sư anh….
        Ái chà chà, “hắn này” chọn nick quả là khôn ranh, đố ai có thể chửi thề được, keke!
        Chúc ngày cuối tuần vui vẻ nhá!

  32. danchoa

    Bài đọc thêm
    ( Xin lỗi BL và các Bác, vì đã chiếm khá nhiều đất của CRQC)

    (DC)Nếu như phần trước đã nói đến ” tai nạn” của Hoàng Cầm và thu hút được sự quan tâm của bạn đọc quechoa thì thiết nghĩ cũng nên đăng lại phần tiếp, cái mà Hoàng Cầm cảm thấy cần phải nói. Tuy câu chuyện xảy ra sau chiến thắng ĐBP, nhưng nó cũng báo hiệu cho những cuộc thanh trừng sau này đối với nhóm Nhân Văn Giai phẩm sau này.
    Mời các quí vị theo dõi cuộc ” đấu tố” giữa những người đồng đội qua hồi ký của Hoàng Cầm:

    “Chúng tôi đến hẹn rất đúng giờ. Trong sân lúc ấy có ba bốn dãy bàn phủ vải trắng, làm nền cho những lọ hoa rừng đủ màu. Trên bàn thì có cả bánh kẹo, thuốc lá, lạc rang. Ngoài thềm, với vẻ mặt rạng rỡ, ông Nguyễn Chí Thanh đứng đón văn công và phát cho đoàn hơn chục cái quạt nan. Tôi nghĩ bụng: “Ông tướng này thật văn minh”.
    Một lúc sau, gần trăm người đã có mặt. Hàng ghế đầu là ông Thái Dũng.
    Trao đổi qua vài ý kiến với tôi, vẫn một giọng đanh thép, ông Nguyễn Chí Thanh nói với cả đội quan họ:
    – Đừng ngại gì nhá! Bình tĩnh, hát thật hay vào!
    Nói rồi ông đi ra, ngồi xuống cạnh ông Lê Quang Đạo, ông Võ Hồng Cương. Còn tôi cho người treo một lá cờ hội đình, để diễn viên phục trang rồi môi son má phấn. Sau 10 phút, sáu liền anh, sáu liền chị, với ba chục nhạc cụ dân tộc đàn tranh, sáo nhị cùng sóng đôi nam nữ bước ra sân. Các diễn viên xếp hàng dài chào khán giả. Tiếng vỗ tay hoan nghênh hình như có một nửa.
    Ông Thanh đứng tại chỗ dõng dạc:
    – Đấy nhé. Mời các đồng chí xem lại cho thật kỹ cái mà hôm qua, khá đông các đồng chí đả đảo. Còn thì chúng ta cứ kẹo bánh, thuốc lá và cứ tranh luận, phê bình. Hoàn toàn tự do. Rồi văn công được phép diễn hay không, sẽ tuỳ kết quả của cuộc tranh luận này.
    Thế rồi, dưới lá cờ dân tộc, các cặp liền anh liền chị bắt đầu diễn, vượt xa cả yêu cầu. Hết 25 phút tình ca lưu luyến, “Người ơi người ở đừng về”, các diễn viên lại dàn hàng chữ nhất, e ấp chào các vị tướng tá đầy kiêu hãnh. Gần một trăm khán giả đứng dậy, vỗ tay đến vài ba phút trong tiếng “hoan hô”! “Tuyệt vời”!.
    Trong làn sấm vỗ tay ấy, tôi vẫn chăm chú nhìn ông Thái Dũng. Ông ấy cũng vỗ tay nhưng có vẻ không mặn mà.
    Liền sau đấy, ông Thanh chạy lên bắt tay, khoác tay tôi cùng các diễn viên khác, đến một bàn dành riêng cho văn công. Một đồng chí cần vụ rót cà phê nóng đang bốc hơi, và ông cao giọng:
    – Tôi yêu cầu tất cả… thẳng thắn phê bình và tranh luận. Đề nghị anh Hoàng Cầm, người đặt ra tiết mục này, phát biểu trước.
    Tôi đứng lên, thấy anh Thanh tủm tỉm cười, nhìn tôi rất yêu mến, nên tôi càng vững tâm. Còn các diễn viên thì đầy thấp thỏm.
    Nhà thơ cũng “bắn tỉa”
    Tôi cứ thế nói, nhằm vào tư tưởng của anh chỉ huy quân sự có tài nhưng thấp về văn hoá mà lại kiêu căng: “Nếu đúng như ý nghĩ đồng chí Thái Dũng, các cụ ta ngày xưa và toàn thể loài người này không “chim chuột” nhau, thì chắc hẳn loài người sẽ không sinh sôi nảy nở và bây giờ đã không có chúng ta.
    Chúng ta được có mặt trên cõi đời này, chính là nhờ tình yêu nam nữ mà tạo hoá đã ban cho. Tiếng hát quan họ là nghệ thuật của yêu thương. Thế mà các đồng chí tối qua cho là “chim chuột”.
    Các đồng chí không biết rằng nghệ thuật hát ấy đã thành tục lệ chữa một nghịch lý rất khó hiểu: là trai gái hát ví nhau thì đưa tình trao duyên thế; nhưng theo luật của phong tục, lại phải tuyệt đối vâng lệ làng quan họ: là không được vượt quá ranh giới giữa tiếng hát và tình chăn gối. Ai, bất kể trai hay gái, mà bị phát hiện ra những trò trên thì lập tức bị khai trừ ra khỏi phường, hội. Cùng một phường, hội không được lấy nhau đã đành, có nơi còn nghiêm ngặt hơn là ngay cùng làng cũng không được lấy nhau. Có thể lấy người ở làng khác, và nếu thế, vợ hát một nơi, chồng ca một nẻo, mà đã hát thì phải diễn ra sắc thái, đa tình đằm thắm hơn cả đêm tân hôn, nhưng phải cấm kỵ ghen tuông. Hễ ghen mà sinh sự thì cũng bị khai trừ.
    Ấy thế, quan họ nó rắc rối về mặt tình cảm như vậy, ai lấy tiếng hát làm lý tưởng say mê suốt đời thì mới trở thành người hát được nể phục”.
    Tôi nói hết thì ông Thái Dũng cũng đứng dậy. Lúc đầu, ông nói nhỏ thôi.
    “Trước hết, tôi thành thực xin lỗi các đồng chí, xin lỗi đồng chí Nguyễn Chí Thanh, nhất là xin lỗi anh Hoàng Cầm và đoàn văn công vì thái độ của anh em chúng tôi tối qua. Chúng tôi quá nóng nảy và hấp tấp. Nhất là tôi, từ 15 tuổi đã theo cách mạng, 17 tuổi đi đánh trận, cứ liên miên trận mạc, rồi kiểm điểm, rồi tập luyện, rồi chỉnh huấn, chỉnh quân, tôi chưa thấy một đoàn văn công nào hát những lời như thế bao giờ. Vả lại tôi chỉ quân sự đơn thuần, thấy công tác chính trị nó khó khăn, rắc rối lắm lên rất ngại. Quanh năm, tôi chỉ lo sao cho trận nào mình chỉ huy cũng phải thắng. Cấp dưới mà có anh nào lơ là, nhớ nhà, nhớ vợ con là tôi “chỉnh” ngay, có khi đuổi ra khỏi đơn vị. Vì thế, cái tính thẳng thắn, cứng nhắc ấy nó quen đi, nên tôi mới quát to lên lúc tối qua, thành ra có lỗi”.
    Đến đây, anh Thái Dũng trở lại cách phát ngôn cao giọng, lấn át:
    “Nhưng, còn về tư tưởng, tôi vẫn giữ nguyên những ý nghĩ của mình tối qua. Đúng nó là dân ca từ xưa, nhưng anh Hoàng Cầm cố tình đưa ra lúc này, khi mà Bác Hồ vừa nhắc nhở toàn quân, toàn dân rằng chiến thắng Điện Biên mới chỉ là bước đầu, chúng ta còn phải gian khổ chiến đấu cho đến khi thống nhất đất nước, thì cái màn hát đó chỉ làm giảm ý chí chiến đấu của quân đội.
    Rõ ràng đây là sự tỏ tình thô lỗ, “yêu nhau cởi áo cho nhau” rồi con gái chờ con giai về đêm, nửa chăn nửa chiếu nửa giường để đó chờ ai. Thật là như xúi giục chuyện trai gái nhảm nhí, có phải là giảm ý chí chiến đấu của bộ đội không?
    Tôi không dám quy lỗi này cho anh Hoàng Cầm, vì người đã viết thơ cổ vũ chiến đấu hay như thế thì không thể nào lại muốn làm cho bộ đội ta sa sút tinh thần. Nhưng hiện nay, kể cả sau Hội nghị Giơnevơ mà nếu ta có thắng về ngoại giao, thì màn ca cảnh này vẫn chưa dùng được. Báo cáo, hết ý kiến!”
    Liền khi ông Thái Dũng ngồi xuống, một tràng pháo tay lại nổi lên tán thưởng. Thêm hàng chục cánh tay giơ lên.
    Đa số đánh bại thiểu số?
    Anh Nguyễn Chí Thanh chỉ định, thế là liên tục gần chục người phát biểu, mở rộng, nhấn mạnh ý kiến của Thái Dũng. Tôi thấy anh Thanh mặt vẫn tươi như hoa.
    Khi những ý kiến phản đối đã vãn, anh Thanh hỏi:
    – Có ai có ý kiến gì khác không, chứ mấy ông cứ nhắc đi nhắc lại ý ông Thái Dũng, nghe cũng không bổ ích gì?
    Một lát im lặng. Tôi điểm các bộ mặt, mới nhận ra rằng số người ủng hộ mình chỉ bằng nửa số buộc tội.
    Anh Thanh lại hỏi:
    – Vậy, mời anh Lê Quang Đạo, Cục Tuyên huấn.
    Anh Đạo đứng lên, từ tốn:
    – Nói như các anh vừa rồi, bắt đầu từ ý kiến anh Thái Dũng, cũng có phần quá đáng. Bộ đội ta không dễ sa sút tinh thần ngay sau màn tình ca này đâu. Nhưng anh Hoàng Cầm chưa thông qua tôi, đã cho đem diễn, kể cũng sai nguyên tắc. Nhưng tôi nghĩ trong ngày vui mà hai đại tướng đã cho phép rồi thì có thể coi tối qua như một buổi tổng duyệt nội bộ trước khi ra mắt đông đảo cán bộ, chiến sĩ.
    Dẫu sao thì ý kiến các đồng chí vừa phê bình, về căn bản tôi cho là đúng. Mới chiến thắng bước đầu, từ nay đến hoà bình thực sự, thời gian không ngắn. Biết đâu còn phải vài ba cái Điện Biên nữa, ta mới hoàn toàn thắng lợi. Bộ đội vẫn phải chắc tay súng, không nên để những tình cảm lãng mạn làm nơi lỏng ý chí và tinh thần đánh giặc của quân dân. Nên vui với cái vốn cũ của dân tộc một chút thế thôi, còn diễn đại trà thì không nên.
    Anh Thanh hỏi lại ngay:
    – Đấy là ý kiến cá nhân anh Đạo hay là quyết định của Tuyên huấn ấy?
    Ông Đạo dè dặt đáp:
    – Cũng mới là ý kiến của cá nhân tôi thôi ạ.
    Ông Thanh lập tức:
    – Nào, thế có ai ủng hộ màn hát này không? Cứ nói thoải mái, không sợ ai kiểm điểm lập trường lập triếc gì đâu. Cả tôi đây, nếu tí nữa có nói gì, cũng chỉ là nhân danh cá nhân thôi, đừng ai nghĩ là ý Chủ nhiệm Tổng cục vội. Cá nhân với cá nhân, bình đẳng, bình quyền. Kìa, ăn bánh kẹo đi chứ. Mới có 3 rưỡi, sớm chán. Ta có thể nói chuyện với nhau đến 5 rưỡi.
    Không khí trầm xuống. Bên phải đối rõ ràng đã cạn ý, nhưng bên ủng hộ vẫn còn đo đắn. Thiểu số đứt đuôi rồi. Không kể khối anh cầm sẵn phiếu trắng. Họ chỉ đến xem diễn, nghe tranh luận cho vui thôi. Tôi chơm chớm lo.
    Bài học cho người lính thắng trận: thế nào là Tổ Quốc?
    Lo là vậy, nhưng kể cũng lạ, cứ nhìn mặt anh Thanh là tôi lại vững dạ. Một lát, anh Thanh lại khuấy bầu không khí:
    – Này, tôi hỏi mấy ông chính uỷ và chính trị viên nhé. Trước mỗi chiến dịch, mỗi trận đánh lớn nhỏ, các ông thường động viên anh binh nhì thế nào nhỉ?
    Một anh, như là chính uỷ trung đoàn, cứ ngồi tại chỗ, đáp lại ngang bướng:
    – Báo cáo anh, cứ tuân theo tất cả chỉ thị của Tổng cục và các Cục trực thuộc mà động viên.
    Nguyễn Chí Thanh: – Các ông thử nói: nội dung chính xác tài liệu của trên gửi xuống?
    Đáp: – Căn bản vẫn là vì độc lập của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân.
    Nguyễn Chí Thanh: – Các ông không có sáng kiến riêng à?
    Đáp: – Chả cần. Vì các tài liệu Tổng cục gửi xuống rất tỉ mỉ và đầy đủ rồi.
    Nguyễn Chí Thanh: – Này. Đảng cần những đảng viên có sáng kiến, có cách thức riêng để động viên chính trị ở các đơn vị khác nhau chứ Đảng không cần đến những con người máy, bản sao làm vậy đâu!
    Không khí bỗng trở nên nghiêm trọng hơn. Bị đánh một đòn khá nặng, mấy anh ngồi im re. Anh Thanh bỗng cười vui.
    – Các ông ơi! Cứ giả dụ như tôi đang là học trò cấp 1. Vậy “em” xin các thầy chính uỷ giảng cho “em” Tổ quốc là gì ạ?
    Tiếng cười lan nhanh, xì xào rồi ồn ào. Không khí trở lại thân tình. Có một giọng hơi đùa:
    – Thế thì khác gì học trò đòi thầy giảng cho tại sao một cộng một lại thành hai.
    Nguyễn Chí Thanh (vẫn cười): – Ấy thế mà giảng được Tổ quốc là khó lắm đấy các ông ạ. Nào, ông nào nói trước đi. Em sẵn sàng nghe các thầy đây.
    Vẫn có tiếng cười – Một lời đáp:
    – Sách giáo khoa cấp 1 giảng rồi ạ.
    Bỗng có một dáng mập và thấp đứng bật lên nói luôn. Đó là anh Quyết Thắng, tham mưu trưởng quân khu Việt Bắc (Tên Quyết Thắng là do Hồ Chủ tịch đặt cho anh, khi anh làm công tác bảo vệ Bác ở Bắc Bộ Phủ). Anh nói, giọng ồm ồm:
    – Các đồng chí nhớ cho: Tên tôi được thêu vào lá cờ quân đội đánh vào Điện Biên Phủ đấy nhá (có tiếng cười vui, vỗ tay). Tên Bác đặt cho. Cờ Quyết chiến Quyết Thắng – tôi mang tên một nửa cho cả một đời làm lính Bác Hồ, nên tôi mạn phép các đồng chí giảng hai chữ Tổ Quốc. Có cho phép tôi không nào?
    Ở mỗi chiễn sĩ của ta là một ý niệm khác nhau. Người miền xuôi, miền ngược, người thành thị, nông thôn – chỗ giống nhau là cùng một đất mẹ, chỗ khác nhau là hoàn cảnh. Bộ đội thì hơn 80% là nông dân. Làng quan họ vừa rồi bắt nguồn từ nông dân tỉnh Bắc Ninh. Màn hát chỉ có hơn 20 phút mà tôi thấy cả một vùng quê cổ kính có văn hoá vào bậc nhất hiện lên, qua tất cả các diễn viên có mặt tại đây. Đấy, màn quan họ vừa rồi là Tổ quốc đấy! Dân tộc ở trong ấy… hạnh phúc ở trong ấy. Yêu nhau mà được cởi áo cho nhau thì còn gì hạnh phúc bằng.
    Có tiếng cười đồng tình. Một anh khác bật dậy, cướp lời anh Quyết Thắng.
    – Đúng thế, Tổ quốc ta có quan họ thì đẹp biết chừng nào! Hát có hơn 20 phút giữa những sùng sục chiến đấu, giữa những tưng bừng chiến thắng thì tôi thấy nó đúng là viên kim cương xanh biếc xếp bên viên hồng ngọc. Chả hiểu các đồng chí nghĩ sao mà lại cho rằng nó làm nhụt ý chí chiến đấu.
    Không khí rộn rã lên hẳn. Gương mặt Nguyễn Chí Thanh như càng sáng hơn. Một anh khác đứng lên tiếp:
    – Tôi nghĩ rằng ngược lại đấy, anh Thái Dũng hạ màn quan họ dĩ nhiên sẽ đẩy chiến sĩ đến chỗ nhớ nhà, nhớ bố mẹ, vợ con hoặc người yêu vụng trộm. Càng nhớ họ càng căm thù thằng giặc chỉ lăm le cướp giết những gì thân yêu nhất của họ. Căm thù càng sâu, tinh thần chiến đấu càng cao. Nếu chỉ mới thế này mà họ đã mất tinh thần thì xin lỗi anh Thái Dũng, anh khinh quần chúng quá đấy.
    Lại thêm một anh khác cướp lời:
    – Đơn vị nào cũng có đôi ba anh em vì nhớ nhà, nhớ vợ con mà nới lỏng tinh thần đôi chút. Còn 99% thì càng nhớ nhà, càng căng thẳng hăng hái. Tôi đã tự mình tổng kết công tác chính trị hàng năm. Trăm cậu bạo cũng có vài ba cậu nhát, có vậy ta mới cần công tác chính trị, mà trong công tác này thì văn nghệ là loại vũ khí sắc bén nhất. Nói anh Hoàng Cầm bỏ quá cho, chứ những đơn vị chiến đấu đã thừa khói lửa, suốt ngày nghe ùng oàng, tạch tạch, rồi được lúc xem văn công trên sân khấu lại cũng toàn cảnh bắn nhau, nghe hô “tiến lên! xung phong!” thì anh có ngấy lên không? Đêm qua chúng tôi phải cảm ơn đoàn văn công đã cho chúng tôi vài chục phút thanh cao đấy, làm gì có chuyện nhảm nhí mà anh Thái Dũng cứ át giọng người ta?
    Nếu không có những đêm nửa chăn, nửa chiếu thì chắc gì dân tộc ta có được những người con ưu tú như anh Văn, anh Thanh cho đến anh binh nhì? Đấy, Tổ quốc đẹp nồng hậu, thế mà giặc định cướp đi à? Đừng hòng! Hết ý kiến!
    “Phải cho văn công vào tù”
    Đến lúc ấy tiếng vỗ tay mạnh mẽ hơn khi kết thúc màn quan họ. Rồi lại có một giọng lanh lảnh cất lên. Hoá ra là chị Tý – tổ trưởng nuôi quân ở văn phòng tổng cục, người đã sắp đặt bữa tiệc bánh kẹo, trà thuốc hôm nay.
    Chị mới trên 30 tuổi mà đã là vợ liệt sỹ: “Em đề nghị anh Thanh cho văn công vào trại tù, diễn cho cả thằng Đờ-Cát-tơ-ri xem để nó biết, đấy, người của đất nước tao xinh đẹp thế, hát hay thế, đánh vỡ mặt chúng mày như thế, liệu bảo nhau cút đi ngay thôi”.
    Vừa nghe đến vậy, anh Thanh liền chạy đến bắt tay chị Tý, trong khi tất cả, kể cả anh Thái Dũng, đồng loạt vỗ tay rào rạt. Anh Thái Dũng còn vỗ bàn tay phải nhè nhẹ lên ngực mình.
    Xem chừng đã đến lúc có thể kết luận, anh Nguyễn Chí Thanh mới đứng hẳn lên bậc thềm nói: “Tôi nghĩ các ông tranh luận thế là rất thẳng thắn mà vẫn đầy tình đoàn kết với nhau, phải không ông Thái Dũng?
    Tối qua, năm bẩy ông hô đả đảo cái quan họ này chắc vì các ông chưa nghĩ rằng mình đã giơ quả đấm của cánh tay phải thụi ngay vào giữa ngực mình, cái mồm vừa ăn lại vừa đi mắng mỏ cái dạ dày. Các ông nhiều gân cốt quá. Vô tình để trái tim sổng ra khổi lồng ngực, hay là mấy ông cố làm thế cho oai để ra cái điều ta là anh hùng, là khí phách? Có cô gái đẹp dịu hiền lướt qua trước mắt lại quay ngoắt đi. Đã không biết cô gái xinh đẹp ấy là ai, có xấu tính xấu nết hay không, chưa chi đã gọi người ta là con đĩ? Ừ thì không mê mẩn cô ta, nhưng tại sao lại không nhìn, không thưởng thức cái nhan sắc mà trời phú cho cô ấy. Các ông sợ cái đẹp nó quyến rũ mình à? Ồ, nếu thế thì đâu phải là khí phách?
    Người có gan vẫn có thể kết bạn với một cô gái đẹp, miễn là mình giữ lòng mình không sa ngã thôi, chứ cớ sao lại xua đuổi cái đẹp màn quan họ này, khi mà nó có đủ 3 phẩm chất cơ bản của văn nghệ là chân, thiện, mỹ? Đó là cái vốn đã lâu năm của dân tộc, cụ thể là của tỉnh Bắc Ninh, chứ đoàn văn công cũng chưa đủ tài năng để sáng tác hay như vậy đâu. Như cái tranh dân gian làng Hồ quê anh Hoàng Cầm, cái đánh ghen ấy mà tôi đã được xem, tôi rất thích cái anh đàn ông ôm khư khư hai quả dừa của cô vợ bé có tiếng cười ran ran, không để cho bà vợ cả xâm phạm vào. Thật là hay, ai dám đảm bảo là thô tục nào?
    Vậy nên cái vốn văn hoá của dân tộc, chỗ nào là thô kệch, là nhố nhăng, tôi chắc các cụ ta hàng trăm năm nay đã gạn nó đi hết rồi, chỉ còn lại sự trong sáng cao quý mà thôi. Cụ Nguyễn Du tả nàng Kiều tắm mà “tắm trong trướng rủ màn che” thì là khoả thân chứ gì? Có thô tục đâu? (cười).
    Cô Kiều tắm trần mà nhà thơ vẽ tranh – một bức tranh thanh tao, đẹp lồng lộng cho ta được thưỏng thức, vậy chắc ông Thái Dũng cũng không nỡ mắng cô Kiều là chim chuột anh chàng Thúc Sinh chứ? (cười to).
    Ông cũng không nỡ giằng lấy quyền Kiều trong tay con trai ông lúc nó đang học đến chỗ ấy chứ? (lại càng cười to). Đấy là ý kiến cá nhân Nguyễn Chí Thanh, chưa phải ý kiến của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Đồng chí nào phản đối mấy lời tôi vừa nói xin cứ tự do, tôi càng hoan ngênh… Mà sở dĩ tôi có được mấy ý kiến ấy là nhờ công giúp đỡ để hiểu sâu về văn nghệ của các anh Hoàng Cầm, Đỗ Nhuận, Mai Văn Hiền, Thanh Tịnh và nhiều anh chị em, chứ hồi mới chỉ là một anh huỵện uỷ viên loàng xoàng ở Bình Trị Thiên, tôi chưa có đủ hiểu biết mà nói như vừa rồi. Nào ai có ý kiến gì xin mời”.
    Vỗ tay… nhiều người đứng cả lên vỗ tay. Tôi thì chỉ muốn ôm hôn ngay vị tướng vừa đanh thép lại vừa hoa lá ấy.
    Một lúc lâu sau mới có tiếng nói: “Đủ rổi đấy ạ. Xin được nghe kết luận của Chủ nhiệm Tổng cục”.
    Anh Thanh nhìn đồng hồ: “Thế mà cũng 5 giờ rồi, vậy anh Hoàng Cầm và các anh có muốn nói gì nữa không?”. Tôi đáp: “Thưa đồng chí chủ nhiệm, chúng tôi thấy rất yên tâm và chỉ còn chờ lệnh công tác, cả đoàn văn công xin hết sức cố gắng, trau dồi nghệ thuật dân tộc để phục vụ bộ đội tốt hơn nữa”.
    Anh Thanh cười, “này các liền anh liền chị, cả Hoàng Cầm nữa , nghe chừng đói rồi đấy. Mình cũng đang kiến bò bụng đây, hay là để đến chiều mai cậu lên danh sách các tiết mục sẽ diễn trong thời gian từ nay đến cuối năm, có cả lời dẫn vắn tắt mà đầy đủ về nội dung chính trị và nghệ thuật đưa lên chỗ anh Lê Quang Đạo. Tôi sẽ ký duyệt sau. Nhưng thế này nhé – anh cao giọng nói vói gần trăm khán giả – xin mời các đồng chí giải tán về nhà suy nghĩ thêm, ai có ý kiến gì thật mới về màn quan họ này thì từ mai đến thẳng chỗ tôi báo cáo. Riêng các diễn viên và anh Hoàng Cầm ở lại ăn chiều với tôi. Tôi đã báo cơm ở chỗ nhà chị vừa lúc nãy muốn nói cho Đờ Cát nghe quan họ ấy”.
    Có tiếng cười trong đám đông.
    Mọi người ra về. Gió chiều nồm nam thổi mạnh hơn, trời rất xanh. Mây rất trắng, bay tới tấp. Lá cờ hội càng gặp gió càng lay động nhịp nhàng với những niềm rung cảm mới mẻ trong lòng tôi.
    Lúc bấy giờ, anh Thái Dũng cũng đã xuống chân đồi. Tôi nhìn theo, thấy hình như anh bước đi ung dung thư thái mà vẫn dũng mãnh. Cái tay áo thõng thượt bên tay trái anh cũng cứ như xoắn bay theo chiều gió…”.
    Hoàng Cầm

    1. mensevich

      “Trong làn sấm vỗ tay ấy, tôi vẫn chăm chú nhìn ông Thái Dũng. Ông ấy cũng vỗ tay”
      -” kể cả anh Thái Dũng, đồng loạt vỗ tay rào rạt”
      -“Cái tay áo thõng thượt bên tay trái anh cũng cứ như xoắn bay theo chiều gió…”.
      Ông Thái Dũng ni có 1 tay, làm răng vỗ tay được hè ?
      ( Xin lỗi ông HC, con cháu hơi lỗ mỗ, xin ông 1 chữ đại xá .)

      1. ts

        “Vừa nghe đến vậy, anh Thanh liền chạy đến bắt tay chị Tý, trong khi tất cả, kể cả anh Thái Dũng, đồng loạt vỗ tay rào rạt. Anh Thái Dũng còn vỗ bàn tay phải nhè nhẹ lên ngực mình.”

    1. danchoa

      Phải nói là GS HC, anh Cường Già mê bóng bánh, lại có tâm hồn văn học đến thế.

      Cho em bám theo anh tí chút.
      ” Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng”
      Hiểu. Cảm nhận được. Nhưng không sao mô tả bằng lời được.

      1. KênhKia

        Tác giả trả lời là “chỉ muốn nói về một cô gái Kinh Bắc xinh đẹp”. Cũng như Trịnh Công Sơn “Đi đứng ở trọ đôi chân Thúy Kiều” ấy mà.
        Có lẽ nhờ “không sao mô tả bằng lời được.” mà đắt bác DC nhẩy?

    2. Mèo Hen

      Cứ mỗi lần vào entry này là không sao thoát ra khỏi cảm giác lo lắng là luôn bị nhầm giữa hai con người nổi tiếng đều có tên viết tắt là…HC!

      1. van

        Mới ra phố (Quận 1) thấy tấm biểu ngữ màu dỏ: NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG NGÀY THẾ GIỚI CHỐNG HEN.

        Mèo Hen sướng nhé, cả thế giới quan tâm đến bệnh hen của bác.

      2. cú đỉn

        Thôi thì bác mèo cứ phân biệt thế ni cho dễ : Cụ Hoàng Cầm thì thờ nàng Thơ đến mê mẩn, còn bác HC nhà mình thì ngoan ngoãn thờ nàng Vợ vậy

    3. ViecTimNguoi

      Cụ Hoàng Cầm thì thờ nàng Thơ đến mê mẩn, còn bác HC nhà mình thì ngoan ngoãn thờ nàng Vợ vậy…

      Suy ra Vợ = nàng Thơ!!!

  33. Mèo Hen

    LẠI CHUYỆN CHÚ HÙNG

    Cháu chào các chú các bác mấy cô mấy dì.
    Bữa cơm tối qua nhà cháu mất cả vui. Chả là cách đây hơn tháng, biết sắp đến kỳ xét lên lương nên chú Hùng có tham gia một lớp học lấy chứng chỉ. Kết quả là thi trượt vỏ chuối, vậy mới có chuyện buồn.

    Lúc ấy cả nhà đang chăm chú ăn, không ai nói gì, bỗng ông cháu dừng đũa hỏi “Thằng Hùng thi cử thế nào rồi?”. Chú Hùng lùa xong miếng cơm rồi đáp “Mai con thi lại”. Bố cháu hỏi “Mấy người phải thi lại?”. Chú Hùng “Mỗi!”. Bố cháu “Thế hôm trước có mấy người thi?”. Chú Hùng “Một!”. Ông nội thấy lạ mới hỏi thêm “Sao lạ vậy”. Chú Hùng nhấm nhẳn “Thì vì truyền thống gia đình con mới thi, chứ chúng nó hơn hai chục đứa đều chạy hết”. Ông nội “Chúng nó bỏ không thi à?”. Chú Hùng “Ba thật là, chúng nó mỗi đứa đóng một lit, thế là chứng chỉ đến tận tay. Mỗi con không đóng thì phải thi thôi”. Ông nội nghi hoặc “Lít gì? Rượu ngoại hả”. Bố cháu quay sang nói nhỏ với ông “Lit là triệu Ba ạ. Chúng nó mỗi đứa đóng một triệu nộp cho thầy thì miễn thi”. Cháu quay sang thấy sắc mặt ông nội lạ lắm, cháu không biết tả thế nào, cháu kém văn tả chân dung nhất trong lớp mà. Sau đó cháu nghe lỏm chú Hùng nói chuyện với chú Mèo Hen, cháu hóng hớt được đoạn sau đây, cháu kể nhé.

    Hình như họ bắt chú Hùng làm bài trên tàu thủy vì chú í nói có mang phao theo. Chú ấy chép đến câu “Lê-nin nói hai chấm” thì thầy giám thị vào đứng bên cạnh. Thấy chú Hùng giải lao lâu quá thầy giám thị mới nói “Sao mãi không thấy cụ Lê-nin nói gì”. Chú Hùng nói “Dạ cụ định nói thì thầy vào, thấy thầy đứng đây thì cụ không dám phát biểu đâu ạ”. Đến như cụ Lê-nin mà thấy giám thị cũng á khẩu luôn!

    Chờ thầy giám thị ra ngoài xong, chú Hùng chép một mạch hết hai trang đánh máy. Thi về chú í khoe ầm lên “Cuối cùng thì Lê-nin cũng nói được, mà còn nói dài nữa chứ, có đề cập đến cả Thăng Long nữa nhé!”, ai nghe cũng phục lăn. Chú í mời tất cả khối Văn phòng lên Liên hợp Anh Tú Xịn trên Nhật Tân liên hoan. Mãi hôm trả bài chú í thấy bài thi được 1 điểm mới té ngửa, xem lại lời phê của Hội đồng chấm thi thấy ghi “Đây không phải Lê-nin nói, mà là phát biểu của đồng chí Chủ tịch”. Chú Hùng hoảng hốt tìm lại đống phao và ngã bổ chửng xuống ao khi biết mình lôi trong túi ra không phải cái phao đã chép trước đó, mà là lôi nhầm phải bài diễn văn của ông Chủ tịch đọc hôm phát động phong trào làm sạch đường phố nhân kỷ niệm ngàn năm Thăng Long! Tại sao lại nhầm? Thật là đơn giản:

    Trong cái phao chú Hùng chép dở, đó là câu “Khi bàn về ý nghĩa của Cách mạng tháng Mười Nga, Lê-nin nói:…”
    Còn trong diễn văn của ông Chủ tịch thì đoạn đó là “Để bảo vệ môi trường tốt chúng ta trước hết phải học, “Học, học nữa, học mãi” như Lê-nin đã nói. (Chấm sang dòng). Thưa các đồng chí và các bạn! Để thiết thực lập thành tích chào mừng ngày đại lễ Nghìn năm Thăng Long…”. Liếc nhanh thấy cụ Lê-nin nói là chú Hùng cắm cúi chép liền một mạch.
    Đến như cụ Lê-nin còn kêu gọi lập thành tích chào mừng Nghìn năm Thăng Long thì chú Hùng cháu đúng là “Siêu nhân ba chân”, hehehe!

    Cháu vội đi đây. Chú Hùng sai cháu mang ống xịt thông mũi cho chú Mèo Hen mà. Cháu chào các chú các bác ạ.

    1. Mai Vũ

      Ê ê ê…! Chú Mèo Hen bốc phét thì có, trường của chú Hùng nhà cháu học sướng cực, chú không biết thì thôi nha!
      Trường của chú í có cả vườn hoa để nhìn, đài phun nước để vầy, bể bơi để lặn nữa kia. Sân trường chú í học to như cái sân đá bóng í, học sinh đến trường toàn đi bằng ô tô con. Mà học sinh ở đấy buồn cười lắm, toàn những người nhớn tướng, vừa già lại vừa béo. À, có hôm cháu còn thấy cả bác gì bụng to to, thỉnh thoảng hay lên vô tuyến nói linh tinh…cũng học ở đấy đấy! Lớp học ở đấy sạch ơi là sạch, bàn ghế không bị nứt vỡ mí viết lem nhem như ở lớp cháu. Trong lớp đèn sáng trưng trưng. máy điều hòa chạy khè khè cả ngày. Học sinh ở đấy rất sướng, ai thích ăn cơm hay muốn ngủ lại trường, ban giám hiệu cũng cho ăn, cho ngủ tất. Nhưng sướng nhất ở cái trường ấy là gì chú biết không? Đấy là tha hồ quay cóp và không bao giờ bị lưu ban cả.
      Á, suýt nữa quên không nói, trường í còn có cả cái biển bằng đồng thau to tướng gắn ngoài cổng, trên biển có chữ sơn màu đỏ hẳn hoi nhá, viết là “Trường Chính trị…”.
      Mai kia học hết lớp 12, thế nào cháu cũng phải xin bằng được vào cái trường ấy học cho sướng thân, chả tội chó gì, chú nhể!

      1. bachduongqt3065

        Á, suýt nữa quên không nói, trường í còn có cả cái biển bằng đồng thau to tướng gắn ngoài cổng, trên biển có chữ sơn màu đỏ hẳn hoi nhá, viết là “Trường Chính trị…”.
        *******************
        MV có nhầm không đấy? Ở QT yêu thương cụa cô BD có trường Chính trị Lê Duẩn đọ, cháu học thế nào được vì trường ấy các thầy giáo cô giáo dạy nghiêm túc lắm không quay cóp được đâu vì thế cháu mà vào học thì lưu ban vô tư ….

      2. Mèo Hen

        Mai Vũ ơi là Mai Vũ, cháu nhầm to rồi. Chú vừa quay lại cái trường mà chú Hùng học, cái biển đồng thau to tướng khắc chìm thế này cơ mà “Trường lý luận nghiệp vụ trung cao cấp”. Còn cái biển cháu đọc tưởng là “Chính trị” thì không phải đâu, chú đeo kính đọc kỹ thấy nguyên văn là
        “TRƯƠNG CHÍNH. trị mụn trứng cá và hôi nách tổ đỉa”
        Không tin, mai cháu đạp xe đến xem lại nha!

    2. Ngo Thu Le

      Hay. Đọc chuyện chú Hùng mà dì Thu Lê lại nhớ đến nhân vật Khổng Ất Kỉ của Lỗ Tấn với những câu “chi hồ dã dã”. Hay là cũng phải thưởng cho cả bác MH nữa…

    3. bachduongqt3065

      Chú ấy chép đến câu “Lê-nin nói hai chấm” thì thầy giám thị vào đứng bên cạnh. Thấy chú Hùng giải lao lâu quá thầy giám thị mới nói “Sao mãi không thấy cụ Lê-nin nói gì”. Chú Hùng nói “Dạ cụ định nói thì thầy vào, thấy thầy đứng đây thì cụ không dám phát biểu đâu ạ”. Đến như cụ Lê-nin mà thấy giám thị cũng á khẩu luôn!
      ********************
      Đoạn ni bà con thông cạm nhé ! Chú Hùng bị Sóng yếu đấy mà

    4. ViecTimNguoi

      Chuyện chú Hùng hay quá. Đọc xong em lại nhớ đến anh lớp trưởng ngày xưa ở lớp em. Bao giờ MH ra thêm tập nữa ạ ?

      1. Mèo Hen

        Bao giờ MH ra thêm tập nữa ạ ?
        ==============
        Để MH hỏi chú Hùng và Mai Vũ đã nhé.
        Sang tháng Năm, VTN có bộ cánh “màu tím hoa sim” ngắm nhìn mà…ngẩn ngơ!

  34. buihuyphuong

    Toi nho ngay xua di hoc, rat thich bai tho nay. Khi phan tich bai tho toi da duoc diem cao nhat lop (tuy rat dot mon van) va duoc co giao day van doc bai cua minh truoc lop.
    Kinh lay huong hon ong.

  35. Văn Hải

    To danchoa
    Cảm ơn danchoa đã cung cấp cho độc giả quechoa một tư liệu rất hay, không những về HC mà còn về cả cỗ máy “lập trường” đối với văn nghệ hồi ấy, Và đặc biệt hay ở chỗ: trong cỗ máy vô cảm ấy vẫn có người tỉnh táo, sáng suốt như nhị vị đại tướng Võ Nguyên Giáp và Nguyễn Chí Thanh. May mà có hai vị đại tướng (nhớ là đang trong hào khí chiến thắng Điện Biên Phủ, hào quang của nhị vị đại tướng đang chói ngời nên chẳng ai dám nghi ngờ, bắt bẻ) đứng ra bảo vệ, chứ không thì HC đã tan xác pháo ngay từ đận ấy. Tuy nhiên chỉ vài năm sau, đận 56 – 58 thì nhị vị đại tướng cũng đành “bó tay chấm. com”. Nói như cách nói của Nguyễn Tuân là “đến Đại hội (nhà văn) 58 mà còn nói năng như thế thì bỏ mẹ”.

  36. Mèo Hen

    Kính Hương Hồn Thi sĩ Hoàng Cầm,
    Con muốn mượn lời của nhà văn Nguyễn Quang Lập để thưa với Ông rằng

    “Ông không chết, cũng như Phùng Quán, Trần Dần, Lê Đạt, Hữu Loan… không ai chết cả. Tất cả chỉ chấm dứt một cõi mơ này để tìm về một cõi mơ khác.”

    Tin chắc rằng, Ông sẽ luôn bằng an và yên lành nơi Cõi Mơ mà Ông đang hiện diện.
    Chốn của Ông chính là Cõi Thiên thai, nguyện cầu cho Ông luôn thanh thản! Chúng con vẫn luôn yêu Ông!

  37. Pingback: Wordpress 2 day :)) – tình hình là mọi người thích xem những thứ không bị edit ! Cấm mẹ nó wp giờ chứ lại! | CafeĐen … mobilis in mobile

  38. tata

    Xin kính cẩn nghiêng mình trước vong linh thi sĩ, xin đựoc chia xẻ đau thương cùng gia quyến, cùng nhũng người yêu thơ, những người mến mộ thi sĩ Hoàng Cầm, một trong những thành viên cuôi cùng của NVGP. Họ (những người bị án NVGP) cho đến giờ phút này đã lần lượt ra đi và đã phải chịu biết bao cay đắng trong suốt 55 năm qua nhưng vẫn chưa hề nhận được dù chỉ là một lời xin lỗi, vâng! Bản thân họ, vợ con họ, gia đình họ chỉ cần một lời xin lỗi chính thức thôi chưa chắc họ đã cần đến giải thưởng nhà nước, giải thưởng HCM mà họ đã được ban phát mà cứ lờ đi chuyện cũ coi như không có gì xảy ra. Qúa tầm thường và đê tiện ( xin phép nhà thơ HC chửi phát cho đõ ức)

    1. vndong

      “…Chỉ một lời xin lỗi…”
      Thưa bác Tata, để “một lời xin lỗi” ấy xuất hiện thì cần có cả một cuộc cách mạng đấy ạ. Chúng ta đã quá hiểu rồi còn gì.

      1. nicecowboy

        Lời xin lỗi : Chuyện viễn tưởng sẽ xảy ra sau vài chục năm.
        Hiện giờ : hãy nghe theo lời kêu gọi “xóa bỏ hận thù’, ‘hòa giải hòa hợp’ của nhà nước đi, nghĩa là phải quên chuyện xưa đi, chấp nhận đi đừng nhắc nhở. ám ảnh chuyện củ mà yêu cầu này nọ nữa ! Hehe.
        Nếu phải xin lỗi về sự kiện NVGP, thì còn khối chuyện to lớn hơn phải xin lỗi tiếp. Đâu có đủ người và đủ thời gian để xin lỗi.

      2. cú đỉn

        đồng ý với Vn đồng. Đúng là có một lời xin lỗi chính thức từ phia nhà nước..tức là bằng một cuộc CM rồi. Vì vấy chiến thuật “Để lâu hóa bùn” là..cái dễ áp dụng nhất. Chả nhẽ các bác ở trển lại dại gì tạo ra tiền lệ Xin lỗi..rồi nhỡ vị mô đó cũng xấu hổ mà từ chức…lại tạo ra cái tiền lệ từ chức…có mà tan nát hết à ?

  39. Mr. Do

    Vĩnh biệt nhà thơ Hoàng Cầm.
    Chúc ông, ở thế giới mới, không còn phải gặp lại những tai ương của chốn trần gian ô trọc này.

  40. bachduongqt3065

    Chào anh QL ! Chúc anh cùng bà con chiếu rượu cuối tuần cùng BD thưởng thức những vần thơ hay bất hủ của nhà thơ Hoàng Cầm để tiễn biệt ông về miền xa thẳm thanh thản hơn khi biết rằng mình đã để lại trên cõi trần gian dù chỉ chiếc lá Diêu bông không có thật nhưng những vần thơ mượt mà sâu lắng thì còn sống mãi trong lòng độc giả yêu thơ ông . Vĩnh biệt một hồn thơ tài năng của miền Kinh Bắc

    Một trong những bài thơ hay cuối cùng của Hoàng Cầm, bài Vô Đề, vọng lên tiếng gọi nhân ái, từ bi, hỉ xả, của một nhà thơ, một đời chìm trong bể khổ của bạo lực, chiến tranh và oan nghiệt của dân tộc:

    VÔ ĐỀ

    Biển xanh ánh phật mười phương
    Hương sen dậy sáng
    Ôm trắng nghìn mây
    Vạn kiếp dãi dầu
    Oan nghiệt rên la bi thống
    Nước mắt dàn bốn đại dương đau
    Chiến tranh ư?
    Bạo lực cơ cầu
    Ðói hành hạ
    Rét dày vò số kiếp
    Người với người cắn nhau đau tội nghiệp
    Tình với tình biền biệt những lìa xa

    THƯƠNG EM !

    Thương em rỡn sóng mà quên
    Dọc đê toàn ớt chỉ thiên tía hồng
    Đôi ba xuân khép một vòng
    Trói người xé lưỡi, mắt ròng tuổi mưa
    Chợt nghe sông cạn bao giờ
    Đắng cay đứng sững mấy bờ nhân duyên
    Đáy bùn quẫy mạnh ngó sen
    Hỡi ơi sông Sở, sông Tiền đó chăng ?
    Sương mù đóng chắc núi băng
    Vùi trinh bạch, xóa vĩnh hằng thơ ngây
    Để em đau nỗi riêng này
    Chỉ thiên cứ mọc ngón tay nguyện thề

    Thôi em, cỏ mịn chân đê
    Anh đưa em nhẹ gót về xanh xưa
    Chỉ tay xuống đất làm mưa
    Mát chân em khỏa lững lờ nguồn xuân
    Tan rồi hạt bụi ái ân
    Vướng mi em một đôi lần… phải không?

    BAO GIỜ NÓI HẾT

    Dẫu anh biết diêu bông không thực
    Sao diêu bông cứ thức hồn em
    Cứ sao băng mãi đường đêm
    Cứ trăng lên đậu cành mềm xuân quê
    Cứ lơi áo cởi trưa hè
    ngực trần vỗ yếm gọi về tuổi hoa
    Cứ hương thiên lý đường xa
    Cứ lưng chừng đợi ngọc ngà hồ ly
    Cứ môi hôn yên chi chụm cánh
    dẫn anh về chuốt mảnh chiếu gon
    Hương nhu xoải tóc lưng tròn
    cái đêm hôm ấy mắt mòn men tê

    Diêu bông gọi mãi không về
    Cứ ngồi canh một giấc mê mặn nồng
    Lá – em tuyệt sắc thành không
    Tòa sen tỏa rọi bềnh bông kiếp người
    Gọi đôi dế hát đôi hồi
    Nhớ con bướm trắng dập vùi mà thương
    Chuyện đời ư? – Vạn nẻo đường
    Cứ lang thang mãi biết phương nào về
    Ùn ùn phố phố xe xe
    Cứ trông lốc bụi cứ nghe thét gào
    Chợt nhìn hẻm hẹp xi xao
    Ai vui đã cất cánh vào hư vô
    Ai buồn mà hát líu lo
    Chớm say ai tỉnh đúng giờ hóa thân

    Diêu bông biệt chẳng cần em tiễn
    Cứ chập chờn ẩn hiện tháng năm
    Sao – em trằn trọc nỗi nằm
    Một pho cẩm thạch ôm chằm trắng đêm
    Xuân Hương gọi tên em mờ tỏ
    Càng long đong phận nhỏ vành khuyên
    Tầm cao thánh giá thánh hiền
    Em dang tay đứng lâu bền đợi anh

    Khổng phu tử muốn thành em bé
    Thả diều bay Kinh Lễ Kinh Thư
    Hoãn vần thơ nhé Nguyễn Du!
    Nghe hồn rêu đá vọng phu ngút rừng

    Diêu bông dẫu tận cùng chuyện kể
    Cũng không bằng con trẻ nghêu ngao
    Rằng… xưa… ai biết vì sao
    Lá gì lại gọi thế nào…
    Diêu bông…!

    XANH XƯA

    Thương em sóng cuốn mà quên
    Dọc đê toàn ớt chỉ thiên tía hồng
    Đôi ba năm kết một vòng
    Vòng cay xé lưỡi
    Mắt ròng tuổi mưa
    Chợt nghe sông cạn bao giờ
    Đắng cay đứng sững mấy bờ nhân duyên
    Đáy bùn quẫy mạnh ngó sen
    Hỡi ơi sông Sở sông Tiền đó chăng?
    Sương mù đóng chắc giá băng
    Vùi trong trắng…
    Xóa vĩnh hằng thơ ngây
    Để em đau nỗi riêng này
    Chỉ thiên cứ mọc ngón tay nguyện thề

    Thôi em! Cỏ mịn chân đê
    Anh đưa em nhẹ gót về xanh xưa
    Chỉ tay xuống đất làm mưa
    Mát chân em khỏa lững lờ nguồn xuân
    Tan rồi hạt bụi ái ân
    Vướng mi em một đôi lần… phải không?

  41. Pingback: Top Posts — WordPress.com

  42. Lồ Ô

    Lá Diêu Bông vẫn ở bên sông
    Em chưa tìm được chị đã bỏ chồng.

    …………………………….VB……..

  43. danchoa

    Bài đọc thêm

    Hồi ký của Hoàng Cầm về ” tai nạn nghề nghiệp” và ông Đại tướng Nguyễn Chí Thanh sau chiến thắng Điện Biên Phủ:

    Hạ tuần tháng 5/1954. Ngay sau chiến thắng giòn giã Điện Biên Phủ, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Tổng Chính ủy Nguyễn Chí Thanh đứng ra tổ chức lễ hội “khao quân” đặc sắc.
    Lúc đó, tôi là Trưởng đoàn văn công Tổng cục Chính trị, nhận được lệnh phải phụ trách văn nghệ cho khoảng… 1000 người xem. Suy tính mãi, tôi quyết định chỉ chọn 10 tiết mục, trong đó phải có tiết mục nói về tình yêu, bởi tôi muốn chương trình này thật trọn vẹn. Chiến thắng Điện Biên đã rung chín phương trời thì phải động cả mười phương Phật, vì cốt lõi truyền thuyết của Phật là thúc đẩy tình yêu con người. Tình yêu thì nhiều chủ thể – yêu thiên nhiên, yêu quê hương, nòi giống.. – nhưng tuyệt đỉnh của tình yêu phải là tình yêu đôi lứa.
    Đang băn khoăn thì một ý nghĩ chợt lóe lên. Nhất định phải có một màn quan họ, từ 20 đến 25 phút. Nhưng vừa đem ra bàn với anh em, có vài đồng chí tỏ vẻ ngần ngại:
    – Có nên không? Em sợ… đưa vào.. không khí chiến thắng… tiết mục có thể bị chệch.
    Nhưng tôi ra lệnh:
    – Cứ làm! Tôi đoàn trưởng, tôi chịu trách nhiệm phải làm thật hay! Mình phải thu được lòng binh sĩ và lòng dân. Chiến thắng Điện Biên đã là lịch sử của đất nước thì đêm diễn mừng chiến thắng cũng phải là lịch sử của quân đội, của văn nghệ kháng chiến.
    ***
    Hôm ấy là một bữa tiệc “thịnh soạn”. Rượu tây thượng thặng, thuốc lá tây đủ loại, có cả loại “xì gà” mà viên tướng bại trận Đờ Cát thích hút. Có lẽ tướng Giáp muốn khao tướng sĩ của mình bằng các món ăn tuyệt hảo của kẻ đại bại.
    Ngay sau bữa tiệc mừng là bữa khao quân bằng tinh thần từ phía người thắng trận.
    Đêm diễn mở màn đúng tác phong quân sự. 7h30 phút tối. Đèn sáng choang. Màn nhung màu xanh rêu, rất dịu nhẹ. Hôm ấy tôi rất ngại màu đỏ chói. Tôi nói là ta nên dùng gam xanh nhiều cung bậc, thế thôi, chứ hãy tạm quên đi màu máu tươi. Máu đổ đã nhiều vì chính kẻ xâm lược buộc ta phải cầm súng. Nhiều bài hát đã rừng rực âm sắc đỏ. Ta đang ăn mừng chứ không phải lúc đánh nhau…
    Với suy nghĩ ấy, trước khi khai tiệc, tôi đã xin với đồng chí Nguyễn Chí Thanh cho phép không chào cờ lúc mở màn, không hát Quốc tế ca. Không hiểu sao, ông tướng rất đanh thép ấy lại vui vẻ chấp thuận. Một đề đạt trái với nguyên tắc của những buổi lễ long trọng trong quân đội.
    Ngay sau lời tuyên bố “Bắt đầu”, tôi nhìn xuống hội trường đông nghịt. Khoảng một nghìn chỗ đã chật kín. Ba hồi trống ròn rã và bài hát Mừng chiến thắng Điện Biên vang lên, màn nhung từ từ mở, hiện ra cảnh quân dân miền ngược miền xuôi quây quần. Cả đoàn gần 100 người hát vang sấm động.
    “Giải phóng Điện Biên, bộ đội ta tiến quân trở về giữa mùa hoa nở…”
    Cứ thế, bài hát càng dồn dập thì chủ toạ cũng vỗ tay theo. Tôi thấy trên hàng đầu là đại tướng Võ Nguyên Giáp ngồi chính giữa, bên trái là Tổng Tham mưu trưởng Hoàng Văn Thái , bên phải là Tổng Chính uỷ Nguyễn Chí Thanh, rồi đến các vị Trần Độ, Vũ Lăng, Nam Long, Vương Thừa Vũ v.v… Cả hai đại tướng vỗ tay giòn giã nhất.
    Tiếp sau đó, hàng loạt tiết mục như “Hò kéo pháo”, “Quê em miền trung du”, “Trường ca sông Lô”. “Du kích sông Thao”… múa lượn – xoè, múa – nón – sạp làm tưng bừng cả đêm diễn.
    Và đến khi màn quan họ vang lên, tôi nhìn thấy miệng cười tươi rói của người Tổng tư lệnh mới ngoài 40 tuổi và vẻ mặt rất đậm đà của Tổng chính uỷ cũng khoảng 40 tuổi.
    Trước đó, theo “lệnh” chuyên môn của đoàn trưởng, tốp nữ quan họ phải hát thật bay bướm, cái nón quai thao phải thật e ấp, nửa thẹn thùng bỡ ngỡ, nửa mở ra tròn trịa mời đón người tình:
    “Yêu nhau cởi áo cho nhau
    Về nhà dối mẹ qua cầu gió bay”
    Thú thực, để đưa được màn quan họ này vào vòng vây trùng điệp của những giai điệu chiến đấu kiên cường và gian khổ, của niềm phấn khởi hân hoan chiến thắng, tôi cũng đã phải dè chừng cái kiêu hãnh mãnh liệt của các vị lãnh đạo cấp đoàn, dè chừng cả cỗ máy “lập trường” và “đạo đức cách mạng” có thể đè bẹp mình bất cứ lúc nào.
    Nhưng đến câu thơ đỉnh điểm chót vót của tình yêu nam nữ trọn vẹn:
    “Gió giục cái đêm đông trường
    Nửa chăn nửa chiếu nửa giường để đó chờ ai”
    thì từ hàng thứ tư xuống đến vài ba hàng nữa, các vị trung đoàn đã bắt đầu ghé tai nhau bàn về một cái gì đó hơi nghiêm trọng.
    Đến khúc hát thứ ba, từ hàng ghế thứ tư phía bên trái sân khấu nhìn xuống, một tiếng sét đã nổ ra, dữ dội đến mức tôi giật thót người, chân tay run lật bật.
    – Hạn màn xuống! Đả đảo!
    Tiếp theo đó, như hàng tràng sấm sét lan nhanh, hàng trăm người đồng thanh tương ứng:
    – Đả đảo văn công! Hạ màn xuống!
    – Cất hết đi! Lãng mạn! Suy đồi!
    – Đả đảo hoà bình chủ nghĩa! Đả đảo hưởng lạc!
    – Chim chuột nhau trên sân khấu đấy! Đả đảo!
    – Mèo mả gà đồng! Hạ màn xuống!
    Như theo bản năng, tôi run run giơ tay cho một đồng chí hậu đài hạ màn tức khắc. Cả hai cánh màu rêu đậm lúc ấy như cũng hoảng vía, sập xuống nhanh như một ánh chớp giật.
    Nhưng tôi vẫn hé màn nhìn xuống. Tôi thấy đại tướng Võ Nguyên Giáp quay lại phía sau nhìn xem là “cái gì”. Sau đó, nét mặt ông tướng chiến thắng ấy vẫn bình thản. Nhưng chưa kịp định thần thì bỗng có người bước nhanh lên sân khấu, đứng trước bức màn rêu, nói như thét:
    – Các ông làm loạn đấy à? Kia, có phải ông Thái Dũng không? Các ông toàn là quân đội lâu năm, các ông vô kỷ luật đến thế à?
    Còn tôi thì vẫn nhìn qua màn hé. Hình như làn sóng phản đối có nguôi đi, nhưng vẫn sôi động. Vị tướng ấy nói tiếp, giọng càng gay gắt:
    – Tổng cục nuôi đoàn văn công để văn công nuôi lại các ông, nuôi toàn thể quân đội bằng những món ăn tinh thần. Vậy mà các ông chưa chi đã đả đảo người nuôi mình. Các ông vừa chiến thắng xong một trận lớn thật đấy, nhưng vẫn là nhỏ so với công lao xây dựng quân đội của dân.
    Các ông thật là vô kỷ luật. Đáng lẽ tôi thi hành kỷ luật các ông ngay lập tức, nhưng thôi, đây là tiệc ăn mừng, các ông vừa chiến thắng, các ông hách dịch, ra oai, tôi tạm tha. Vậy, bây giờ, ông nào không ưa văn công nữa, xin mời các ông về mà ngủ, ông nào muốn xem tiếp thì ở lại, nhưng phải có trật tự, có kỷ luật. Nào, ai về thì về đi!
    Người vừa dội xuống khán giả một tràng dài ấy là Nguyễn Chí Thanh
    Quả nhiên, (tôi vẫn ngó) ông Thái Dũng và năm sáu người nữa kéo nhau ra khỏi hội trường.

    (Xin mở ngoặc là đồng chí Thái Dũng cụt một tay do chiến đấu với địch hồi đầu kháng chiến, các báo tiếng Pháp hồi ấy ở Paris và Hà Nội – Sài Gòn đều có nhiều bài tỏ vẻ kính phục cái ông “quan năm cụt tay” này (le colonel manchot). Đồng chí Thái Dũng, năm 1949, đã là tiểu đoàn trưởng chỉ huy một tiểu đoàn có tên là Lũng Vài mà nhạc sĩ Văn Cao đã làm khúc hát ca ngợi “Tiểu đoàn Lũng Vài” ngay trong năm đó. Ngoài ra, ông Thái Dũng còn chỉ huy một trận phục kích ở Đường sối 4 Lũng Phầy, thu gọn 94 xe vận tải của địch. Đến chiến dịch Điện Biên, ông là trung đoàn trưởng, phụ trách tác chiến thuộc Bộ Tham mưu chiến dịch. Tuy không trực tiếp chỉ huy nhưng ông vẫn tham gia đánh chiếm đồi A1, quần nhau với lực lượng Âu Phi hùng mạnh. Rút cuộc, ông đã thắng ở trận đánh quyết liệt này. Tên tuổi của ông thuở ấy: lẫy lừng).
    Trở lại với giây phút nước sôi lửa bỏng đó. Khi ông Thái Dũng cùng vài người vừa lách qua các hàng ghế sắp ra đến cửa thì ông Nguyễn Chí Thanh gọi giật lại.
    – Này, các ông, các ông bỏ về, hả! Được! Nhưng nhớ chiều mai, đúng 2 giờ, tôi mời văn công đến nhà riêng của tôi, có cà phê, có thuốc lá, đoàn của anh Hoàng Cầm phải diễn lại màn quan họ này, cái tiết mục mà các ông đả đảo ấy, diễn lại ở sân nhà tôi. Có cả kẹo bánh và thuốc lá của tây thua trận đấy. Mai, các ông sẽ tranh luận, và tha hồ ý kiến! Chứ như vừa rồi, tôi phản đối cái thái độ và tác phong vô kỷ luật của các ông. Nào ngày mai, tôi nhắc lại, đúng 2 giờ chiều, mời ông Thái Dũng và các đồng chí đến xem lại, rồi thảo luận.
    Nói dứt lời, đồng chí Nguyễn Chí Thanh bước xuống, về chỗ ngồi cũ, và hô to:
    – Anh Hoàng Cầm! Cho mở màn, diễn lại!
    Nhưng ngay lúc đó, tôi vẫn còn phải trùng trình đến dăm ba phút để lấy lại tinh thần cho anh em. 12 diễn viên nam nữ khi ấy vẫn còn nháo nhác và phờ phạc vì “cú” phản đối vừa rồi. Tôi nói:
    – Đã làm nghệ thuật, đừng sợ sóng gió. Nào, anh Thanh đã “có vẻ” ủng hộ mình đấy, các cô các cậu cứ mạnh bạo và bình tĩnh hát lại đi. Cố lên nhé!
    Rồi tôi hạ lệnh mở màn, nhìn xuống, vẫn thấy anh Giáp rất thản nhiên, anh Thanh vẫn trầm tĩnh và cả hội trường vẫn hồi hộp chờ đợi. Đôi nam nữ lại bắt đầu “mời trầu” rồi lại “yêu nhau cởi áo cho nhau”.
    Nhưng tôi vẫn phải nói thật: tinh thần diễn viên bị một cú nặng nề như vậy, chưa hoàn hồn. Hát rời rạc, mất hết cái mê say. Tôi nhân dịp này bèn “hạ lệnh”: “Còn 5 tiết mục nữa, chúng mình phải gắng hết sức. Đừng phụ lòng anh Thanh, anh Văn (bí danh của đại tướng Võ Nguyên Giáp)”. Có những tiếng đáp lời tôi như đồng tình:
    – Anh yên trí! Anh cứ tin chúng em!
    Quả nhiên, năm tiết mục tiếp theo, nhất là màn múa sạp đã chiếm lĩnh tâm hồn tất cả tướng sĩ, tâm hồn những người vừa thắng trận lịch sử. Khi đêm diễn vừa kết thúc, gần chục tướng tá nhảy lên sân khấu, ôm hôn, bắt tay, xoa tóc, có ông còn bế bổng một diễn viên lên mà nói:
    – Hay! Xứng đáng với Điện Biên! Phải thưởng các cô các cậu bằng ba ngày nghỉ, và một bò, hai heo đấy! Khá lắm! Khá lắm
    • Hoàng Cầm

      1. HỒ THƠM

        Cảm ơn cụ Dân Choa đã cho xem trích đoạn hồi ký của Hoàng Cầm . Văn phong hồi ký nhẹ nhàng , hấp dẫn . Qua đó cũng thấy được tính cách riêng của tướng Võ Nguyên Giáp , tướng Nguyễn Chí Thanh đối với văn chương nghệ thuật . Vâng , Xin cảm ơn ! Xin cảm ơn !

      2. cú đỉn

        Cụ NG Chí Thanh là thân sinh ra trung tướng Ng Chí Vịnh..cha đẻ của các phong trào thi đua XHCN sóng Duyên hải ( Hải phòng) gió Đại phong ( Quảng Bình) và cờ Ba nhất ( quân đôi) vô những năm đầu 1960 nói về điển hình công nghiệp, nông nghiệp và..quân sự ở miền bắc

      3. Mèo Hen

        Nói leo theo CĐ@. Và Ng.Chí Vịnh chính là tên khai sinh của ĐT NCThanh. Cụ lấy tên mình lúc nhỏ để đặt cho con trai.

    1. Ngo Thu Le

      Cụ Thái Dũng phản đối tiết mục quan họ có tình tứ chiếu giường là phải thôi, cụ đã bị thủng dái… he he

      1. Cá gỗ

        Thời chiến tranh mà Ngo Thu Le! Thời đó hầu như ai cũng phải thành Thái Dủng Thủng Dái cả! Ai mà Dái Lành thì liệu hồn mà đi tìm chỗ Lánh Dài.

  44. em xinh

    Thưa đồng bào và chiến sĩ cả nước,
    Thưa các đồng chí và các bạn,

    Thi sĩ Hoàng Cầm kính yêu của chúng ta không còn nữa!
    Tổn thất này vô cùng lớn lao! Đau thương này thật là vô hạn!

    Dân tộc ta mất một nhà thơ thiên tài và một con người vĩ đại.
    Phong trào nhân văn quốc tế, phong trào giai phẩm 4 mùa và cả loài người tiến bộ mất một nhà thơ lỗi lạc.
    Đồng bào và chiến sĩ cả nước ta thương nhớ Cụ khôn xiết! Anh em và bầu bạn khắp năm châu cùng chia sẻ nỗi đau buồn sâu sắc của chúng ta.

    Hơn 70 năm qua, từ buổi thiếu niên cho đến phút cuối cùng, nhà thơ Hoàng Cầm đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp thơ của nhân dân ta và nhân dân thế giới. Cụ đã trải qua một cuộc đời oanh liệt, đầy gian khổ hy sinh, vô cùng cao thượng và phong phú, vô cùng trong sáng và đẹp đẽ.

    Với tấm lòng yêu nước nồng nàn, cụ đã sớm đến với chủ nghĩa Nhân văn, tìm thấy ở chủ nghĩa Nhân văn ánh sáng soi đường cứu dân, cứu nước. .

    Dân tộc ta, non sông đất nước ta đã sinh ra cụ, một nhân văn vĩ đại, và chính cụ đã làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta.

    Cụ là tượng trưng cho tinh hoa của dân tộc Việt Nam, cho ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân Việt Nam suốt bốn nghìn năm.

    Vĩnh biệt cụ, chúng ta thề:

    Giương cao mãi mãi ngọn cờ nhân văn giai phẩm, quyết dùng thơ ca để giúp đỡ con người

    Vĩnh biệt cụ, chúng ta thề:

    Đem hết sức mình tiếp tục phấn đấu thực hiện lý tưởng nhân văn cao đẹp mà cụ đã vạch ra, đem lại phồn vinh cho đất nước, hạnh phúc cho đồng bào.

    Vĩnh biệt cụ, chúng ta thề:

    Hết lòng hết sức giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của giới văn nghệ sĩ như giữ gìn con ngươi của mắt mình, tăng cường sức chiến đấu của nhân văn, làm hạt nhân cho khối đoàn kết toàn dân.

    Cụ là tượng trưng cao đẹp của chủ nghĩa nhân văn chân chính kết hợp nhuần nhuyễn với chủ nghĩa nhân văn quốc tế. Trái tim, khối óc của cụ dành cho dân tộc Việt Nam ta cũng hướng về nhân văn trên toàn thế giới.

    Vĩnh biệt cụ, chúng ta thề:

    Luôn luôn phát huy tình cảm quốc tế trong sáng của cụ, hết lòng góp sức vào việc khôi phục nhân văn, ra sức ủng hộ phong trào nhân văn của nhân dân các nước.

    Cả cuộc đời vĩ đại của cụ là tấm gương mãi mãi sáng ngời chí khí nhân văn kiên cường, lòng yêu nhân dân thắm thiết.

    Vĩnh biệt cụ, chúng ta thề:

    Suốt đời học tập đạo đức, tác phong của cụ, bồi dưỡng phẩm chất nhân văn, không sợ tù đầy, không sợ hy sinh, rèn luyện mình thành những nhà thơ trung thành với nước, với dân, xứng đáng là đồng chí, là học trò của Văn Cao, Trần Dần, Hữu Đang…. Noi gương cụ, toàn thể nhân dân ta, thanh niên ta nguyện ra sức trau dồi mình thành những nhà văn, nhà thơ mới, làm chủ ngòi bút, làm chủ trang giấy, mang lá cờ nhân văn bách chiến bách thắng tới đích cuối cùng.

    Nhà thơ Hoàng Cầm đã qua đời! Nhưng cụ để lại cho chúng ta một di sản vô cùng quý báu.

    Toàn thể dân tộc Việt Nam ta, mỗi người Việt Nam ta mãi mãi ghi lòng tạc dạ công ơn trời biển của cụ.

    Trước anh linh cụ, chúng ta nguyện suốt đời trung thành với cụ, đem hết tâm hồn và nghị lực, đoàn kết thành một khối sắt thép, phấn đấu quên mình, quyết làm tròn nghĩa vụ nhân văn cao cả vì hạnh phúc của nhân dân ta và góp phần xứng đáng vào sự nghiệp nhân văn của nhân dân thế giới.
    Cụ đã qua đời! Nhưng cụ luôn luôn dẫn dắt chúng ta. Chúng ta vẫn cảm thấy có cụ luôn luôn bên cạnh. Bởi vì chúng ta vẫn đi theo con đường của cụ, tiếp tục sự nghiệp vĩ đại của cụ.

    Các đồng chí và đồng bào thân mến

    Chúng ta hãy xứng đáng với cụ hơn nữa!

    Hãy nén đau thương, anh dũng phấn đấu, hăng hái vươn lên, đạp bằng mọi trở lực, chông gai, quyết tâm thực hiện thành công nhân văn trên toàn thế giới, thực hiện lời thề danh dự trong giờ phút vĩnh biệt thiêng liêng này!

    HOÀNG CẦM VÀ PHONG TRÀO NHÂN VĂN ĐỜI ĐỜI SỐNG MÃI
    (Trích điếu văn của hội nhà văn)

    1. qx

      Thanks emxinh đã post bài ai điếu (mà có phải của HNV thiệt không đó, hay là emxinh sáng tác, khăm các bọ đang xỉn?). 🙂

      Riêng bài này thì nhiều lời thề quá chỉ sợ là quá lời thề. Ngày tang cụ Hoàng Cầm, vì bất cứ tình cảm gì, sao lại “thề” mà không phải nguyện?.

      1. HỒ THƠM

        Tui thay mặt cho… tui , ngồi trong Chiếu rượu . Xin hưởng ứng Điếu văn của Hội Nhà Văn ( Nước mô cũng chưa biết ) : Xin thề , xin thề , xin thề …

    2. KIM

      To em xinh!

      Lời lẽ trong điếu văn của HNV mạnh mẽ thật ! Nghe là muốn vung tay hô ..thề ..thề..thề liền .Sợ nhà thơ Hoàng Cầm sẽ giật mình .

      Hay là em xinh sửa lại dùm HNV cho nó gọn gọn và nhè nhẹ một chút .
      Hay là khỏi cần điếu văn , chỉ đọc bài thơ nào đó củ cụ choi cụ nghe là được rồi , Bên kia sông Đuống , tại sao không ?…Thân mến.

    3. zhivagovn

      em iu ơi, điếu văn của em iu đầy sắt thép thế thì anh sợ cụ HC không siêu thoát được đâu. hehehe, nhưng cám ơn em vì một cái còm rất dí dỏm làm nhẹ bớt không khí không vui của mấy èn liên tiếp

    4. Trà Hâm Lại

      Cái còm ni e không được @ex à ! Hơi xúc phạm người lớn !
      @ex nên đề nghị Bọ đục bỏ đi là hay nhất !

      1. van

        Đọc câu đầu là đã thấy dùng format điếu văn của BCT do anh Ba đọc, cụ Đổng Ngạc chấp bút 41 năm trước. Em đồng ý với anh Trà.

    5. Cá gỗ

      Lòng thành của em xinh với Cụ thế nào thì tùy em xinh nhưng:
      – Nếu để “giỡn chút chơi” thì hình như không hợp cảnh bởi lẽ, Cụ mất đi là tổn thất thực sự chứ không như một số người khác, họ ra đi làm chúng ta “Khuây khỏa” đuợc đôi phần.
      – Format này làm cho Cá gỗ phì cười bởi đã được nghe người ta thề thốt rất nhiều nhưng điểm lại thấy toàn “cá trê chui ống” từng đàn.
      Nói tóm lại nên để dành bài điếu này vào dịp khác, đừng vứt, sẽ cực kỳ hợp với khối người.

    6. 6M@...

      EX@… ơi, điếu văn thì phải đúng người đúng việc. Không thể là… đạo văn !
      Hay ex@… bị lây nạn “dịch đạo văn” thời nay ?
      Hu hu..

    7. zhivagovn

      có nhiều í kiến xung quanh bài điếu văn của con Em xinh vợ em. điều này thật thú vị: nếu bài điếu này mà ghép tên người khác thì mọi người sẽ xem như là một chuyện đương nhiên (ví dụ Cụ Lành chẳng hạn) không có gì đáng bàn, còn ghép tên cụ HC vào thì nhiều bác lại xem là sự xúc phạm với cụ í. Điều í nói lên cái gì nhỉ?

      1. Trà Hâm Lại

        to @Zhivagovn :
        Cái còm ni ” mô phỏng ” từ điếu văn Cụ Hồ, gì thì được chứ những gì về ông Cụ thì không nên báng bổ rứa !
        Có thể nhại từ văn phong ” hịch tướng sĩ ” chẳng hạn , vừa vui vừa kính trọng !
        Không phải vì cái tên của ai mà cái chính là không được ” nhại ” điếu văn ông Cụ , đơn giản rứa thui !

      2. zhivagovn

        cám ơn chú Trà hâm kỹ nha, cháu thuộc lứa hậu sinh khả ố nên cứ tưởng em í tự viết, ko biết nguồn gốc. nói thật là cháu ko thích bài ai điếu này, nghe nó nhiều sáo ngữ quá. cháu cứ tưởng cái “đểu” của EX là ở chỗ đó

      3. em xinh

        cứ tưởng em í tự viết, ko biết nguồn gốc. nói thật là cháu ko thích bài ai điếu này, nghe nó nhiều sáo ngữ quá. cháu cứ tưởng cái “đểu” của EX là ở chỗ đó
        —————————————-
        Hic, tưởng với chả tiếc, chuyên viên 9, hàm bộ trưởng, lương bộ trưởng mới viết được vậy đó anh xã, em có giỏi thì chỉ viết được 2 chữ KÍNH THƯA.
        Còm anh xã hay, cứ đọc kĩ thì biết, tây học mờ lại giỏi cả nho

    8. em xinh

      Thưa bọ, em chẳng dám báng bổ chi mô nhưng thôi bọ gỡ xuống giúp em nha, cảm ơn bọ.

      Hic, bác 6 gì đó bẩu em đạo văn, em không dám hỗn hào đến thế, dòng cuối em đã ghi TRÍCH rùi mà, có ngu thì em cũng chả dại đạo cái mờ ai cũng biết.

      Van@, cụ Ngạc chấp bút cho cụ Ba còn ông nội cháu Mai Vũ chấp bút cho cụ Ngạc đấy bác ạ.
      Cảm ơn tất cả các bác đã có lời góp í

      1. van

        Về cái chuyện điếu văn BH do cụ Đổng Ngạc viết, phải bao nhiêu năm sau cụ Đổng Ngạc mới được “trả lại tên”. Cũng tại nhân dân nghe bác Ba đọc điếu văn hay quá, cứ tưởng là bác Ba viết! Còn bác Ba và BTC thấy vậy cũng để im luôn trong thời gian dài.

        Thế mà EX lại còn nói ông nội của… Mai Vũ chấp bút cho cụ Ngạc. Tớ biết là EX đùa thôi, nhưng cụ Đổng Ngạc sẽ rất buồn đó. Thôi bác nghĩ là những gì thuộc về sự thật lịch sử thì ta nên tôn trọng, EX đồng ý không? (Có chứ ạ!- EX trả lời liền)

      1. Mèo Hen

        To CúĐỉn Chủ-tịch.
        Đề nghị đ/c cho họp ngay CLB Nham…thạch để xem xét trường hợp Em Xinh.

        Mà Hiếu PD sao vắng lâu quá, CĐ có thấy vậy không?

  45. vanthanhnhan

    Tâm sự với các bọ thế này. Ngay sau khi có bài mới, cái chiếu này và nhiều cái chiếu khác cũng vậy. Người nào có comment đầu tiên thì mặc nhiên coi đó là một Vinh dự.
    Việc tem đã thành một nếp rồi.
    Nhà thơ Hoàng Cầm đã mất rồi, chắc hẳn có nhiều người ở đây đã biết Thơ của ông, con người của ông. Thơ của ông nồng nàn tình yêu thương con người, khát khao yêu đương bất kể hoàn cảnh… Chẳng có bao giờ ông lại mong con người sống mà không yêu thương nhau bởi bản thân ông đã chịu nhiều đau khổ. Ngay cả khi còn là ông già bán Rượu – Lạc rang ở 43 Lý Quốc Sư, ông vẫn cười khà khà sau khi rít một hơi thuốc lào. Khó khăn gian khổ là thế nhưng ông vẫn yêu đời, yêu người. Một con người như thế chắc chẳng muốn ai đau khổ sau sự ra đi của mình đâu.
    Tôi tin rằng tất cả những người đã chết đều mong như thế?
    Chắc bác Hoàng Cầm sẽ mỉm cười khi thấy những người còn sống vui vẻ với nhau, yêu thương nhau.
    Đây là chiếu Rượu vui vẻ. Vì thế cho nên, sau khi thắp nén nhang cho bác Hoàng Cầm, chúng ta lại vui với những bài mới của bọ. Lại bóc tem và sống nốt những ngày còn lại của cuộc đời mình.

    ” Những khi chiều xuống, cần có một tiếng cười. Để cuộc đời ta cứ vui, dù vắng bóng ai.” TCS.

    1. zhivagovn

      ui giời, những chiện như thế bố (vợ hụt) để í làm giề. mỗi người một quan điểm. ai như thế nào thì những cái còm đã tự nói lên tính cách họ. bố (vợ hụt) trong mắt con luôn rất quý’s tộc, rất gentlemanly và rất Hanoian.

      tặng bố (vợ hụt) vài câu:

      đừng bao giờ giải thích
      những người yêu bạn sẽ không cần
      những người không yêu bạn sẽ không tin

      1. em xinh

        Rõ là …trứng khôn hơn vịt, dạ, thưa cụ Vẫn Thấy Nhàn, anh í nhà cháu vẫn còn xoan quá nên thất lễ với cụ, mong cụ đại xá cho thì chúng cháu biết ơn cụ lắm ạ

    2. cú đỉn

      Hoan hô bố Mài Vú. đồng ý.. chúng ta ai cũng yêu thương cụ, nhưng ai cũng hiểu là cái “Quy luật của muôn đời ” ấy không chừa bất cứ ai. Nên sau khi hương khói cụ xong..chúng ta vẫn nâng lên hạ xuống với nhau cho…..nó vẫn là chiếu riệu (Mạ em ngày xưa còn nói..đám ma phải có kèn trống người chết mới vui). Dưng mà em thấy bà con có vẻ nghiêm túc quá,( một số người hay ..quan điểm) nên iem ngại …nên vừa rồi có nhắc Ex. Nay bác đã có nhời , iem xin đồng thuận.

  46. zhivagovn

    có một số bạn còm đặt câu hỏi: những nghệ sỹ nhân văn giai phẩm nay ai còn ai mất?

    thôi thì sinh lão bệnh tử là quy luật tất yếu của đời người, không sớm thì muộn các cụ không đã thì cũng sẽ ra đi thôi.

    thôi thì thay vì đặt câu hỏi đó, hãy tự hỏi: cái hồn của NVGP còn được bao nhiêu trong mỗi chúng ta? làm thế nào để thực hiện được ước mơ của các cụ? các cụ có thể chết đi nhưng đừng để tư tưởng của các cụ chết

    1. em xinh

      Hic, còn 3 nhân văn to đùng sợ quá xách dép chạy mất hút con mẹ hàng lươn rùi, 2 ở bên thực dân, 1 ở bên phát xít anh iu chưa bít a

  47. Dongkisot

    Con xin đốt cho cụ ít tranh lợn gà, dăm miếng cau khô, vài lọ phẩm hồng. Mong cụ siêu thoát, gặp lại những cô hàng xén răng đen, cười như mùa thu tỏa nắng.
    Thành kính phân ưu!

  48. Văn Hải

    Hồi học lớp 10 (như lớp 12 bây giờ) bẳt đầu được nghe vụ “Nhân văn – Giai phẩm” – một bọn “phản động” chống Đảng, thấy sờ sợ. Học lên cao nữa thì thuộc lòng những tên “đầu sỏ” bọn “phản động” này: Trần Dần, Trương Tửu, Phan Khôi, Hoàng Cầm, Lê Đạt, Phùng Quán, Nguyễn Hữu Đang,… (các thầy dạy thường gọi bằng “thằng”). Không rõ nó “phản động” như thế nào nhưng cho rằng rất nguy hiểm, rất gớm ghiếc. Về sau đọc thêm được một số sách thì thấy ngoài số trên, còn một số nữa gọi là “bị ảnh hưởng”, như Văn Cao (hồi đó chỉ viết là người sáng tác Quốc ca, không biết đó là nhạc sỹ Tiền chiến), Nguyên Hồng, Nguyễn Tuân, Nguyễn Bính,… (nhà văn quen thuộc, vẫn học trong SGK) mới đỡ sợ.
    Hoàng Cầm có lẽ là nhà văn cuối cùng của nhóm NV – GP ra đi. Như thế còn may mắn chán.

    1. zhivagovn

      thú thật, em không biết tí gì về thơ HC, nên bi giờ có tỏ lòng đau xót cũng thấy… đơ đớ sao í. nhưng dẫu sao ông cụ vẫn là một nhân cách lớn, cầu chúc cho ông được thanh thản nơi chín suối

      1. em xinh

        Cái còm này nói lên bản chất thật và con người thật của Zhi và em thích điều đó, chẳng biết hay quen biết chi mô mà cũng giọt ngắn giọt dài thì …lạ

  49. nguoilangtra

    Lần đầu tiên nhìn thấy sông Đuống,giật mình vì thấy quả thật dòng sông “nghiêng nghiêng”,hay ám ảnh từ câu thơ tài hoa của thi sĩ.Vĩnh biệt ông.
    (tự nhiên thấy ác cảm với trò tem ..tem)

  50. Kim Dung

    Cảm ơn Dân Choa, Hồng Chương, EmXi đã quan tâm và chia sẻ.

    KD vì quá ngưỡng mộ và thương cảm một số phận thi sĩ tài danh thực sự mà gặp nhiều biến cố bi thương trong cuộc đời, nên có đóng góp để viết chút ít về cụ theo cách cảm của KD, như một nén tâm nhang thắp cho cụ trên VNN thôi.

    EX cũng đừng băn khoăn gì. Ngược lại, với KD, viết nếu ko đúng về con người hoặc làm tổn hại, tổn thương đến người tốt, thì day dứt vô cùng, EX ạ. Cái sự nghiêm cẩn với nghề, đặc biệt với con người là máu nghề rùi mà. Nhưng đọc com, cũng càng hiểu tấm lòng mọi người với cụ HC- một Người Thơ. Mong sao tâm hồn Cụ được thanh thản, sau một hành trình dằng dặc nối cô đơn

    1. em xi

      Thời nay nhà báo có tâm có tình như KD không nhiều, đang lo với xu hướng câu khách và ẩu tả của báo chí, chẳng mấy KD trở thành quí hiếm đó.
      KD ơi, nếu có dịp còm cho nhau đừng viết tắt em xi là EX lỡ nhầm với em xinh, mà em xi thì không… xinh

  51. Ghẻ kềnh

    Cụ khá viên mãn so với những người đồng thời với cụ. Xin nghiêng mình trước hương hồn cụ.

  52. Mai Vũ

    Kính gửi Ông Hoàng Cầm.
    Cháu là Mai Vũ, người vẫn thường xuyên đến đây kể chuyện cho mọi người nghe. Ông sẽ không bao giờ biết cháu đâu nhưng, cháu và tất cả mọi người ở đây cũng như ở khắp nơi… ai cũng đều biết ông bởi vì, Ông là người làm được những bài thơ hay nhất, mà cũng là người đáng để nhớ nhất! Nghe tin Ông mất từ sáng, cháu không biết nói gì với Ông khi tiễn Ông về trời, cháu chỉ muốn Ông yên lành mãi mãi và luôn luôn nhớ rằng những người đang sống đều yêu Ông.
    Cháu rất thương Ông.

    Cháu của Ông.
    Mai Vũ

    1. zhivagovn

      Mai Vũ online nhiều quá nhé, không lo học hành. Thơ cụ HC không có trong chương trình SGK đâu, để í làm gì. Lo mà học thơ cụ Lành đi, thi tốt nghiệp và đại học đảm bảo trúng tủ

    2. Mèo Hen

      Cháu Mai Vũ yêu quý! Cháu đúng là một học sinh có năng khiếu văn chương bẩm sinh cùng một trái tim đẫm chất nhân văn! Chú, chú Hùng và mọi người đều tin rằng, Cụ Hoàng Cầm sẽ mỉm cười nơi Chín Suối.
      Chú cũng đồng ý với chú Zhivago là cháu nên tập trung nhiều thời gian cho học tập. Còn thơ cụ Lành cũng chỉ nên đọc vài bài thôi, cụ Lành có làm được bài “Bên kia sông Đuống” đâu. Nghe chú Zhi có mà đổ hết kẹo mút vào thùng nước gạo.
      Cháu mà biết ăn ngủ (cả ở nhà Dì Lê), và biết học hành là ngoan rồi!

  53. Kim Dung

    Viết thế tưởng thi sĩ có đến 3 vợ.
    Thực ra Hoàng Yến – diễn viên kịch nói của Đoàn kịch TƯ – là vợ của diễn viên Quang Thái và là con gái của thi sĩ HCầm (Emxi)
    —————
    To emxi: Thì đúng là cố thi sĩ HC có ba người vợ: Bà thứ nhất, Hoàng Thị Hoàn, bà thứ hai, Tuyết Khanh, bà thứ ba, Lê Hoàng Yến. Còn Hoàng Yến mà EX nói là vợ diễn viên Quang Thái và là con gái nhà thơ thì họ và tên là Bùi Hoàng Yến, con của cố thi sĩ với một trong hai người vợ đầu. Như vậy, EX nhầm tên Hoàng Yến (con gái của cụ, họ Bùi) với tên người vợ thứ 3 của cụ : Hoàng Yến (Họ Lê). Hai người phụ nữ cùng tên Hoàng Yến này trong gia đình lại rất hợp nhau, quý nhau.

    1. danchoa

      Cảm ơn KD về những thông tin rõ ràng.
      Đầu tiên đọc phản hồi của em-xi cũng có ngỡ ngàng, liệu tác giả Lê Mỹ Ý nhầm chăng? Nhưng thấy LMY có viết rõ ràng là Lê Hoàng Yến vậy là không có chuyện nhầm lẫn, chỉ có điều là LMY không viết cho rõ hơn thôi.
      Đã đọc bài của KD& PCT trên VNN rồi, rất hay.

      To em-xi! Không sao đâu ( no star were!). Đấy lại có tên của bác nào trên quechoa như thế, ngoài tên bác ” Biết tay tao” còn có nhiều bác khác có tên cũng ngộ nghĩnh lắm.

    2. Hồng Chương

      Vậy là chị KD khá cẩn thận.
      Lúc đọc còm của em xi xong tôi cứ ngỡ bài viết của chị và anh PCT bên VNN là sai. Định nhắn tin cho chị mà ngại quá lại thôi.

    3. em xi

      May thật là may, nhà báo KD kịp thời vớt vát lòng tin của em với báo chí. Sau khi bị thông tin lá cải lừa mấy bận em mắc luôn cái tật xấu là cứ hay thắc mắc nghi ngờ, đúng là 1 người Vịt xấu xí!
      Bác DChoa không trách lại còn an ủi cho em đỡ tủi, đã thế còn khuyến mại thêm 1 câu tiếng Anh No Star Where cho bộ sưu tập ngôn ngữ Anh – Việt thời 9X.
      Cam ơn 2 bác Người Việt yêu quí

  54. HỒ THƠM

    Xin thắp cho ông mấy nén tâm nhang . Vĩnh biệt cõi trần , ông về với cõi vĩnh hằng , nơi có những người bạn của ông : Hữu Loan, Trần Dần , Phùng Quán , Nguyễn Hữu Đang … Nền thi ca nước Việt sẽ ghi mãi tên ông , hai chữ : HOÀNG CẦM .

  55. Trọng

    Đọc tin về cụ, cháu lại nhớ ngày học phổ thông, nghe giảng văn bài “Bên kia sông Đuống” … Vĩnh biệt cụ …

  56. Sao Hồng

    Một bài thơ mới của Cụ Hoàng Cầm
    ***
    Xanh xanh lại mùa ảo vọng
    Óng thơm dài mái tóc em
    Lênh đênh lại dềnh biển sóng
    Bốn phương mây trắng nỗi niềm

    Hễ nói đến quên lại nhớ
    Nhớ nhiều sao chỉ về đêm
    Giấc ngủ còn gì để thức
    Toàn thân bụi đỏ thoa mềm

    Ai vừa cười nụ bên thềm
    Vườn cũ bông hồng rạng sáng
    Vội vàng chi sập bóng đêm
    Mắt cô láng giềng lai láng

    Vâng thì em lại lấy chồng
    Thế cũng vui đời đôi chút
    Dẫu đến nơi nào heo hút
    Mai đừng trở lại phòng không

    Ta biết mai này mây trắng
    Thường bâng khuâng cõi chiều hoang
    Ni cô bỏ chùa Long Khám
    Về xin đi lại đoạn đường

    Vậy thì đi hết đoạn trường
    Mới hiểu đâu là hạnh phúc
    Thế gian những gì không thực
    Thường vây hãm nẻo tâm linh

    Tôi biết em đi hy vọng
    Giữa rừng tìm một lá xanh.

    (2006 )
    ***
    Kinh ! Ở tuổi 80s mà Cụ vẫn tin và nhớ “em” đi tìm “một lá xanh” !

    Các Bọ ở chiếu Quê Choa đã và đang qua tuổi “tri thiên mệnh” có dám theo “em” “tìm một lá xanh” nữa không ? ???

  57. Pingback: Nếu anh còn trẻ – Tuấn Ngọc « Chuyện hàng ngày

  58. nicecowboy

    Sưu tầm nhân ngày mất nhà thơ HC :

    Việt Nam đầu thế kỷ 20 đã cùng lúc xuất hiện 3 tên tuổi nổi tiếng sau này, cùng mang tên Hoàng Cầm : nhà thơ HC (sn 1922-2010) , thượng tướng HC (sn 1920-) và vua bếp Hoàng Cầm (1916-1996). Thật là ngẩu nhiên .

  59. Lạc Dân

    Chào vĩnh biệt nhà thơ cuối cùng của những bài thơ tình bất hũ thời kỳ đầu kháng chiến.
    SÔNG ĐUỐNG
    Những cô hàng xén răng đen
    Cười như mùa thu tỏa nắng

    Bên kia sông Đuống nàng cười
    Răng đen nhưng nhức như trời vào Thu
    Trời chiều Kinh Bắc âm u
    Mùa Thu ở lại, Chiến khu anh về

    LÁ DIÊU BÔNG
    Ngày cưới chị
    Em tìm thấy lá
    Chị cười: “se chỉ ấm trôn kim”

    Ác chi ác quá chị Vinh ơi
    Một mối tình si, nhớ một thời
    Hy vọng Diêu Bông nhờ chiếc lá
    Chị lại cười khoe: Sắp ấm rồi
    Chỉ em còn bé, se không xuể
    Trôn chị thì to, lắm em ơi
    Mười năm gặp lại, kim bằng chỉ
    Chị lại đòi se… Chán mớ đời.

    Nếu cụ mà chịu se khi gặp lại, thì còn gì giai thoại Lá Diêu Bông.
    Kính chúc cụ thanh thản miền cực lạc, rũ bụi trần ai sống cảnh Tiên.

  60. Cô Ba Bắc kì

    Xin vĩnh biệt thi sĩ Hoàng Cầm – hồn thơ đất Kinh bắc!
    Hoàng Cầm thi sĩ về trời
    Diêu bông ở lại ngàn đời dương gian.

  61. 6M@...

    Đỗ Lai Thúy:

    Trong Vĩ Thanh của Về Kinh Bắc Hoàng Cầm hồi tưởng:
    “Đúng là năm Kỉ Hợi 1959, từ khi chiếc lá bàng trước cửa rụng xuống báo tin thu…, hồn tôi cứ chìm dần, chìm sâu và lắng thật sâu vào vùng quê tôi ngày xưa, thời tôi còn nhỏ dại, với biết bao bóng dáng, đường nét màu sắc, hương vị đã quá xa, đã không còn nữa. Ngày tháng qua, bao người đã qua, đã “đi đâu, về đâu” tôi không thể biết, nhưng cả một thời từ khi vào tuổi nhận biết được cõi đời này đến khi rời quê ra Hà Nội học tiếp rồi vào hẳn thế giới thơ văn (1938), nghĩa là cái khoảng thời gian 12 năm thời trẻ ấy của tôi thì sống lại, và ngày đêm thì thầm nói chuyện với tôi về quê hương, về tình yêu, về những nỗi buồn, niềm cô đơn, nỗi xa cách, nỗi biệt ly cứ tầng tầng lớp lớp úp xuống hồn tôi như một đại dương chập trùng sóng gió, miên man một màu huyền – diệu- dĩ – vãng rồi xẻ ngang, vạch chéo, vút cao, xoáy sâu không biết bao nhiêu những nét rung động, có khi võ vàng, gầy mảnh, có khi tươi tắn, ngỡ ngàng, lúc như ai oán, lúc như mơ mộng nhưng vui ít, buồn nhiều, cái đau của những thuyền tình không đến bến, những nguyện ước không thành, những mộng đẹp tan vỡ, những men say nửa chừng, những con mắt mĩ nhân đã khép, những tiếng hát người yêu đã tắt, những làn da mịn màng…Tất cả…Tất cả…tôi bơi, chìm trong tất cả da thịt quê hương, hồn phách quê hương” (Vĩ Thanh, tr. 148-149, Về Kinh Bắc) .
    ***

    Nhà thơ đã đi rồi. Cụ đã ‘bơi, chìm trong tất ả da thịt quê hương, hồn phách quê hương” nên thơ Cụ vẫn vang vọng mãi với thời gian !
    Xin bái vong về xứ Kinh Bắc và cầu mong hương hồn Cụ siêu thoát khỏi tục lụy ở đòi này !
    Hu hu….

  62. gia lĩnh

    gia đình tôI XIN THÀNH KÍNHPHÂN UI VỚI GIA ĐÌNH NHÀ THƠ HOÀNG CẦM.tạo hóa là sinh ,tử,nhưng những vần thơ của bác HOÀNG CẦM bất diệt

  63. Hồng Chương

    Thành kính gửi lời chia buồn tới gia đình cụ Hoàng Cầm. Tôi chỉ mong mình thọ được như Cụ.
    Xin chép gửi chiếu rượu thêm 2 bài thơ của thi sĩ Hoàng Cầm:

    Dâng hương hồn mẹ

    Ta con chim cu về gù rặng tre
    đưa nắng ấu thơ về sân đất trắng
    đưa mây lành những phương trời lạ
    về tụ nóc cây rơm

    Ta ru em
    lớn lên em đừng tìm Mẹ phía cơn mưa

    Cây Tam cúc

    Cỗ bài tam cúc mép cong cong
    Rút trộm rơm nhà đi trải ổ
    Chị gọi đôi cây
    trầu cay má đỏ
    kết xe hồng đưa Chị đến quê Em

    Nghé cây bài tìm hơi tóc ấm
    Em đừng lớn nữa Chị đừng đi
    Tướng sĩ đỏ đen chui sấp ngửa
    Ổ rơm thơm đọng tuổi đương thì

    Đứa được
    chinh chuyền xủng xoẻng
    Đứa thua
    đáo gỡ ngoài thềm
    Em đi đêm tướng điều sĩ đỏ
    đổi xe hồng đưa Chị đến quê Em

    Năm sau giặc giã
    Quan Đốc đồng áo đen nẹp đỏ
    thả tịnh vàng cưới Chị
    võng mây trôi

    Em đứng nhìn theo Em gọi đôi

    1. Quê Bác

      Có chuyện như này về cụ Hoàng, không biết bichừ giải quyết ra răng?
      Mùa Xuân năm 1974, “Lá Diêu Bông” viết bài Chùa Hương dài đến 40 câu, có dịp Quê Bác sẽ post đầy đủ..(vì bi chừ lười) he he,
      Bốn câu cuối như sau:
      Ôm em đỉnh núi sao buông thấp.
      Hai ngực hoà tan một tiếng chuông
      Tỉnh ra chat đắng làn môi cháy.
      Em đâu rồi?
      Vãn hội chùa Hương.
      Bài này có trong tập Bên kia sông Đuống, NXB Văn Hoá-1983.
      Thế nhưng “Lá Diêu Bông” vẫn phân vân lắm và thổ lộ với bạn đọc, rằng có hai câu kết mà chả biết chọn câu nào. Đó là:
      Nắng mai giải chiếu hồng mê động
      Công chúa nằm mơ mắt Phật buồn…
      QB tui cũng mê thơ nhưng lại dốt, chả biết như nào cả. Trong chiếu rượu QC, cao nhân ắt có cao kiến. Mong bà con, các bác thử sức. Biết đâu, lại là “chút cuối” với Cụ Hoàng chăng!

  64. VU

    Xin thắp một nén hương thơm cho hương hồn Cụ Hoàng Cầm siêu thoát khỏi cõi tạm . Cõi này buồn lắm, bên kia sông Đuống, những người như cụ sẽ thành tiên thành phật , được viết ra những gì mình nghĩ ,mình cảm nhận . Vậy Cụ đi , với Cụ ,chưa chắc đã là buồn !? Kính cẩn tiễn đưa !

  65. Pingback: Nhà thơ Hoàng Cầm vừa qua đời : talawas blog

  66. KênhKia

    MÀU SẮC NHỤC DỤC CỦA THƠ HOÀNG CẦM QUA BÀI THƠ: “THEO ĐUỔI”

    Có lần thi sĩ Hoàng Cầm thổ lộ: “Không hiểu sao, cuộc đời tôi luôn có duyên với những người đàn bà hơn tuổi, những người chị”. Tình yêu với những “người chị” thì chắc phải luôn dè dặt, phải có khoảng cách. Có lẽ vì thế chăng mà những ẩn ức tình dục không được thỏa mãn của thời thơ ấu đã được Hoàng Cầm trải vào thơ? Nói như Đỗ Lai Thúy: “…thơ Hoàng Cầm đâu đâu cũng thấy lẩn quất giấc mơ tình dục”.

    “Theo đuổi”-một bài thơ hay cũng chứa đựng những giấc mơ tình dục ấy. Cái tài của thi sĩ là màu sắc nhục dục này được đưa vào một cách rất kín đáo, rất duyên mà bài thơ vẫn hay như thường.
    Tình cờ, tui có đọc đâu đó lai lịch của bài thơ “Theo đuổi”, nay xin chép ra đây để cùng bà con tưởng niệm về ông, người thi sĩ tài hoa nhưng cũng lắm nỗi truân chuyên.

    Khởi đầu là mây câu thơ chữ Hán mô tả một người đàn bà đa tình qua tướng mạo:

    Hồng diện đa dâm thủy
    Trường mi hộ tố mao
    Chiết yêu chân cự huyệt
    Trường túc bất tri lao.
    (Dịch nghĩa:
    Mặt đỏ nước dâm nhiều
    Mày dài lông kia nhiều
    Lưng nhỏ đúng huyệt lớn
    Chân dài không biết mệt)

    Bài thơ nghiêm chỉnh, không mang tính chất tục, vì chỉ là một bài dạy về nhân tướng học. Nhưng rồi không hiểu có anh chàng nào đó (có khi chàng Quê Bác cũng nên) đã dịch ra tiếng Việt mang dáng dấp một bài ca dao:

    Những cô má đỏ hồng hồng,
    Nước l. tát mấy gầu sòng cho vơi.
    Lại kìa mấy ả mi dài,
    Lông l. đốt được một vài thúng tro.
    Những cô lưng thắt tò vò,
    L. kia có thể chở đò sang ngang.
    Những cô cao cẳng chân giang,
    Một đêm đéo hết cả làng trai tơ.

    Sau khi theo đuổi một cô gái đẹp trong một đêm hội xuân ở làng quê ra về, kết hợp với bài tục dao trên, Hoàng Cầm đã cho ra đời bài thơ THEO ĐUỔI (Xuân 1960):

    Em ơi thử đđếm mấy giêng hai
    Ðêm hội Lim về đê quai rảo bước
    Ðuổi tà lụa nhạt ánh trăng đầm thấm đường sương

    Ấy bởi thương Em vườn khô bỏ ngỏ
    gió vào ra bưởi trụi hồng thui
    Ấy bởi thương Em mái nhà um cỏ
    chim vào ra vách đứng cột ngồi

    Em về đồng chiêm đất rạn chân chim
    Em đi mưa ngâu nước ngập đồi chè
    Hồ nghe đêm hội ới a
    Lại xót mắt Em mi trường khép bóng
    Lòng tay êm mát rừng tơ xa
    Lại xót tay Em đêm trường ru võng
    Rừng chân mây chưa động sấm quê nhà

    Chân Em dài đi không biết mỏi
    Má hồng Em lại nổi
    đồng mùa nước lụt mông mênh
    Lưng thon thon cắm sào Em đợi
    Ðào giếng sâu rồi đừng lấp vội đầu xanh

    Lý lý ơi khát khô cả giọng
    Tình tình ơi chớ động mành thưa

    Chìa vôi quệt gió hững hờ
    Bờ ao sáo tắm bao giờ…
    … hở EM.

    1. Quê Bác

      Hề hề, cười trong entry này hơi vô duyên nhưng cũng coi như khóc Cụ Hoàng.
      Cô kia mắt sắc ,má hồng.
      Nước L.ưng mà chảy thành dòng như chơi!
      Mi dài cong, lại thắm môi.
      Lông L.ưng chắc chắn gấp đôi người thường.
      Thon thon phía dưới long nương.
      Dài chân thêm nữa, ” đường trường ngựa hay”.
      Cuối cùng là chính cái này:
      Huyệt L.ưng đo tạm gang tay có thừa!
      ( Em mà thấy, em cũng chừa!)

  67. Trà Hâm Lại

    Kính cụ một nén nhang !
    Thích nhất là được nghe về cái DÂM trong thơ cụ, tiên sư anh Tào Tháo !
    Hy vọng bên kia , cụ không phải nhìn thấy lính TQ canh hòa bình cho biển Đông, không thấy cảnh Quốc kì te tua tơi tả treo trong ngày 30/4 và 1/5 vừa rồi, và càng không thấy việc CẢI TIẾN tiếng Việt trên cái Pa-no ngày lễ vừa qua !
    Hy vọng Cụ được phiêu diêu cõi niết bàn, ở đó …. Cụ lại mần thơ !

    1. KênhKia

      Cụ làm tập thơ Về Kinh Bắc nhưng con cháu sau này lại cứ muốn đổi thành Về…Bắc Kinh. Hu hu.

  68. em xi

    “Còn bà Lê Hoàng Yến, người sau cùng sống với nhà thơ, chính là người đã sống với ông lâu nhất. Nhưng bà mất cũng đã 20 năm nay”
    ================

    Viết thế tưởng thi sĩ có đến 3 vợ.
    Thực ra Hoàng Yến – diễn viên kịch nói của Đoàn kịch TƯ – là vợ của diễn viên Quang Thái và là con gái của thi sĩ HCầm

  69. xó bếp

    Vĩnh biệt nhà thơ của những mối tình Diêu bông. Hiếm nhưng không phải không có những mối tình chập chờn hư ảo như vậy !

  70. Đồng Chuông Tử

    Chúc “Đại ca” Hoàng Cầm về “nhà mới” vui vẻ! Nếu Đại ca có gặp “Đại ca” Hữu Loan, cho gửi lời thăm. Và hẹn một ngày đằng đẵng nào đó [khoảng 80 năm nữa hi hi] sẽ xum vầy. Lỡ các Đại ca nhớ gấp, thì cũng chờ “bần tăng” yêu cho đã rồi hãy “phone” hỉ. Đừng giục bần tăng, tội nghiệp! Bé đẹp, còn nhiều ở dưới này mà lị.

    “Bần tăng” Đồng Chuông Tử.

  71. Bùi Hoàng Tám

    Vính biệt Thi sĩ Kinh Bắc Hoàng Cầm!
    Vĩnh biệt một tài thơ xuất chúng. Vĩnh biệt một số phận bi thương của một thời bi thương ở một đất nước đầy những đau thương.

    Thành kính cầu cho nhà thơ Hoàng Cầm được siêu thoát chốn thiên thai.

  72. QC

    Sao ngày xưa sinh ra nhiều các cụ giỏi thế không biết, giáo dục tốt hay xã hội tốt. Thời nay đi tìm một câu thơ hay thật khó, chức danh học vị thì đầy ra nhưng sản phẩm thì không có. Tự dưng nghĩ, cứ cụ nào trong nhóm ” Nhân Văn Giai Phẩm” là văn thơ hay phải tìm đọc.

  73. SOS

    Nhà thơ Hoàng Cầm qua đời
    http://vnexpress.net/GL/Van-hoa/2010/05/3BA1B8E7/

    9h30 sáng nay (6/5), thi sĩ “Lá diêu bông” đã nhẹ bước vào cõi hư không, để lại một di sản tinh thần độc đáo, tài hoa, in dấu ấn riêng biệt vào lịch sử văn chương Việt Nam.
    > Hoàng Cầm: ‘Trời bắt tội tôi yêu sớm’/ Hoàng Cầm: ‘Tôi vẫn là chàng thi sĩ đa tình’

    Hoàng Cầm sinh năm 1922. Ở tuổi xấp xỉ 90, vì một cú ngã dẫn đến bại chân, nhiều năm qua, ông hoàng thơ tình Việt Nam chỉ còn quanh quẩn nằm ngồi trong căn phòng nhỏ trên con phố Lý Quốc Sư. Tối 2/5, bệnh trở nặng, ông được đưa vào Bệnh viện Hữu Nghị (Hà Nội) cấp cứu. Hơn 3 ngày sau, tác giả Bên kia sông Đuống qua đời, hưởng thọ 89 tuổi.
    Nhà thơ Hoàng Cầm.
    Nhà thơ Hoàng Cầm. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

    Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo cho biết, hôm 3/5, ông cùng Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam Hữu Thỉnh và một số bạn văn nữa vào viện thăm Hoàng Cầm. “Lúc này, nhà thơ không nói được nữa, tuy ánh mắt vẫn còn tỏ vẻ nhận ra mọi người. Tay ông dường như đã lạnh”.

    “Tôi đã lường trước được chuyến đi cuối cùng của Hoàng Cầm. Nhưng khi nghe tin ông mất, tôi vẫn không tránh khỏi cảm giác bàng hoàng, đau xót. Đối với tôi, Hoàng Cầm là một nhà thơ lớn với những tác phẩm mang đậm dấu ấn truyền thống, nhưng lại có đóng góp rất quan trọng trong công cuộc cách tân thơ ca Việt Nam. Thơ ông ảnh hưởng đến nhiều thế hệ thi sĩ Việt Nam”, Nguyễn Trọng Tạo chia sẻ.

    Hiện tại, thi hài nhà thơ đang được quàn tại phòng lạnh Bệnh viện 108. Nhà thơ Hữu Thỉnh cho biết: “Hội và gia đình nhà thơ đang bàn bạc về ngày giờ và địa điểm tổ chức tang lễ cho Hoàng Cầm. Tang lễ của ông sẽ được tổ chức với nghi thức cao nhất của Hội Nhà văn. Ông không chỉ là tác giả đoạt giải thưởng Nhà nước mà còn là một tên tuổi lớn trên văn đàn Việt Nam hiện đại”.
    Nhà thơ Hoàng Cầm và nhà văn Kim Lân năm 2003.
    Nhà thơ Hoàng Cầm và nhà văn Kim Lân năm 2003. Cả hai giờ đều đã là “người của muôn năm cũ”. Ảnh: Nguyễn Đình Toán.

    Hoàng Cầm, tên thật là Bùi Tằng Việt, sinh ra tại làng Lạc Thổ, nay là xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh, trong một gia đình nhà Nho nghèo sống bằng nghề làm thuốc Đông y. Ông làm thơ từ năm lên tám, chín tuổi, bắt đầu được in từ những năm 1936 – 1937. Bút danh Hoàng Cầm xuất phát từ tên của một vị thuốc quý.

    Những năm kháng chiến, Hoàng Cầm gia nhập quân đội, chuyên hoạt động trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật. Năm 1957, ông là một trong số những hội viên tham gia sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam. Sau đó, ông tham gia nhóm Nhân văn Giai phẩm và thôi công tác tại Hội Nhà văn.

    Hoàng Cầm được biết đến trong nhiều lĩnh vực, nhưng nổi tiếng nhất là thơ ca. Những tác phẩm chính trong sự nghiệp sáng tác của ông gồm: Trương Chi (xuất bản năm 1993), Bên kia sông Đuống (thơ, 1948), Kinh Bắc (thơ, 1959), Men đá vàng (truyện thơ, 1973), Mưa Thuận Thành (thơ, 1959), Lá Diêu Bông (thơ, 1993), Đến từ hư không (thơ, 2000)…

    Năm 2007, Hoàng Cầm được trao Giải thưởng Nhà nước về văn học Nghệ thuật.

    Lá Diêu Bông

    Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng
    Chị thẩn thơ đi tìm
    Đồng chiều,
    Cuống rạ.
    Chị bảo: Đứa nào tìm được Lá Diêu Bông
    Từ nay ta gọi là chồng.
    Hai ngày em đi tìm thấy lá
    Chị chau mày:
    Đâu phải Lá Diêu Bông.
    Mùa Đông sau em tìm thấy lá
    Chị lắc đầu,
    Trông nắng vãn bên sông.
    Ngày cưới chị
    Em tìm thấy lá
    Chị cười xe chỉ ấm trôn kim.
    Chị ba con
    Em tìm thấy lá
    Xòe tay phủ mặt chị không nhìn.
    Từ thuở ấy
    Em cầm chiếc lá
    Đi đầu non cuối bể.
    Gió quê vi vút gọi.
    Diêu Bông hời…
    ới Diêu Bông!

    Hoàng Cầm

    * Mong mỏi (thơ Hoàng Cầm)

    Hà Linh

  74. danchoa

    “Diêu Bông hờị.!
    Ới Diêu Bông”

    Xin thành kính Phân ưu cùng Gia đình Cụ Bùi Tằng Việt.
    Thi sĩ Hoàng Cầm sẽ tìm được Lá Diêu Bông ở chốn Vĩnh Hằng.

    Mỗi lần con qua cầu sông Đuống con cứ buâng khuâng nhớ tới Cụ. Bài thơ đã đưa con trở về năm tháng bi hùng thời chống Pháp và đồng hành với con cho đến ngày nay.

    BÊN KIA SÔNG ĐUỐNG

    Em ơi! Buồn làm chi
    Anh đưa em về sông Đuống
    Ngày xưa cát trắng phẳng lỳ
    Sông Đuống trôi đi
    Một dòng lấp lánh
    Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ

    Xanh xanh bãi mía bờ dâu
    Ngô khoai biêng biếc
    Đứng bên này sông sao nhớ tiếc
    Sao xót xa như rụng bàn tay

    Bên kia sông Đuống
    Quê hương ta lúa nếp thơm đồng
    Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
    Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
    Quê hương ta từ ngày khủng khiếp
    Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

    Ruộng ta khô
    Nhà ta cháy
    Chó ngộ một đàn
    Lưỡi dài lê sắc máu

    Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang
    Mẹ con đàn lợn âm dương
    Chia lìa đôi ngả
    Đám cưới chuột tưng bừng rộn rã
    Bây giờ tan tác về đâu ?

    Ai về bên kia sông Đuống
    Cho ta gửi tấm the đen
    Mấy trăm năm thấp thoáng
    mộng bình yên
    Những hội hè đình đám
    Trên núi Thiên Thai
    Trong chùa Bút Tháp
    Giữa huyện Lang Tài
    Gửi về may áo cho ai
    Chuông chùa văng vẳng nay người ở đâu
    Những nàng môi cắn chỉ quết trầu
    Những cụ già phơ phơ tóc trắng
    Những em xột xoạt quần nâu
    Bây giờ đi đâu ? Về đâu ?

    Ai về bên kia sông Đuống
    Có nhớ từng khuôn mặt búp sen
    Những cô hàng xén răng đen
    Cười như mùa thu tỏa nắng
    Chợ Hồ, chợ Sủi người đua chen
    Bãi Tràm chỉ người dăng tơ nghẽn lối
    Những nàng dệt sợi
    Đi bán lụa mầu
    Những người thợ nhuộm
    Đồng Tỉnh, Huê Cầu
    Bây giờ đi đâu ? Về đâu ?

    Bên kia sông Đuống
    Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong
    Dăm miếng cau khô
    Mấy lọ phẩm hồng
    Vài thếp giấy dầm hoen sương sớm
    Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn
    Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo
    Xì xồ cướp bóc
    Tan phiên chợ nghèo
    Lá đa lác đác trước lều
    Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

    Chưa bán được một đồng
    Mẹ già lại quẩy gánh hàng rong
    Bước cao thấp trên bờ tre hun hút
    Có con cò trắng bay vùn vụt
    Lướt ngang dòng sông Đuống về đâu ?
    Mẹ ta lòng đói dạ sầu
    Đường trơn mưa lạnh mái đầu bạc phơ

    Bên kia sông Đuống
    Ta có đàn con thơ
    Ngày tranh nhau một bát cháo ngô
    Đêm líu díu chui gầm giường tránh đạn
    Lấy mẹt quây tròn
    Tưởng làm tổ ấm
    Trong giấc thơ ngây tiếng súng dồn tựa sấm
    Ú ớ cơn mê
    Thon thót giật mình
    Bóng giặc dày vò những nét môi xinh

    Đã có đất này chép tội
    Chúng ta không biết nguôi hờn

    Đêm buông xuống dòng sông Đuống
    — Con là ai ? — Con ở đâu về ?

    Hé một cánh liếp
    — Con vào đây bốn phía tường che
    Lửa đèn leo lét soi tình mẹ
    Khuôn mặt bừng lên như dựng giăng
    Ngậm ngùi tóc trắng đang thầm kể
    Những chuyện muôn đời không nói năng
    Đêm đi sâu quá lòng sông Đuống
    Bộ đội bên sông đã trở về
    Con bắt đầu xuất kích
    Trại giặc bắt đầu run trong sương
    Dao loé giữa chợ
    Gậy lùa cuối thôn
    Lúa chín vàng hoe giặc mất hồn
    Ăn không ngon
    Ngủ không yên
    Đứng không vững
    Chúng mày phát điên
    Quay cuồng như xéo trên đống lửa
    Mà cánh đồng ta còn chan chứa
    Bao nhiêu nắng đẹp mùa xuân
    Gió đưa tiếng hát về gần
    Thợ cấy đánh giặc dân quân cày bừa
    Tiếng bà ru cháu buổi trưa
    Chang chang nắng hạ võng đưa rầu rầu
    “À ơi… cha con chết trận từ lâu
    Con càng khôn lớn càng sâu mối thù”
    Tiếng em cắt cỏ hôm xưa
    Hiu hiu gió rét mịt mù mưa bay
    “Thân ta hoen ố vì mày
    Hờn ta cùng với đất này dài lâu…”

    Em ơi! Đừng hát nữa! Lòng anh đau
    Mẹ ơi! Đừng khóc nữa! Dạ con sầu
    Cánh đồng im phăng phắc
    Để con đi giết giặc
    Lấy máu nó rửa thù này
    Lấy súng nó cầm chắc tay
    Mỗi đêm một lần mở hội
    Trong lòng con chim múa hoa cười
    Vì nắng sắp lên rồi
    Chân trời đã tỏ
    Sông Đuống cuồn cuộn trôi
    Để nó cuốn phăng ra bể
    Bao nhiêu đồn giặc tơi bời
    Bao nhiêu nước mắt
    Bao nhiêu mồ hôi
    Bao nhiêu bóng tối
    Bao nhiêu nỗi đời

    Bao giờ về bên kia sông Đuống
    Anh lại tìm em
    Em mặc yếm thắm
    Em thắt lụa hồng
    Em đi trảy hội non sông
    Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh.

    — Việt Bắc, tháng 4, 1948 Hoàng Cầm

  75. SOS

    Gửi các bạn chơi TEM.
    Chơi tem là một cái thú, nhưng có nhất thiết một bài viết buồn thế này cũng cần phải bóc tem một cách hồ hởi như vậy không?

    1. bachduongqt3065

      Chào bạn SOS @ ! Bạn trách tôi đấy à ? Bóc tem thì có sao đâu nhỉ? Tôi là kẻ yêu thơ của các cụ ngày xưa lắm và vẫn mãi yêu , các cụ khuất bóng đó là nỗi đau , nỗi mất mát lớn cho làng văn học Việt Nam và cả những người yêu thơ chúng ta và tôi đã thắp nhang cho cụ rồi, bạn đọc còm của tôi thì sẽ rõ . cảm ơn bạn đã có lời

    2. SOS

      Bạn nói ra lại thêm cái dở nữa.
      Đáng ra việc đầu tiên cần làm là bạn hãy thắp hương cho Cụ.

    3. 6M@...

      SOS@ & BạchcôDương@…

      SOS nói rất đúng đấy ! Nó giống như ở những đám tang (mà ta thường thấy). Đa số mọi người đều lặng lẽ đi nhẹ nói khẽ và tỏ lòng pân ưu như à một lẽ thường ình chia sẻ với gia chủ. Tuy thế, vẫn có những tiếng cười không phải chỗ và rất vô duyên cất lên… Nhưng khi đó, nếu ở nhà quê, chắc các cụ sẽ nhìn về nưi phát ra tiếng cười đùa với lời trách mắng nhắc nhỡ….

  76. cogaitinhnguyenvadieumua_apsara

    @ Bọ của em ! Hình như những nhà thơ tên tuổi ngày một xa rời trần gian để hưởng chút bình yên nơi niềm xa thẳm thì phải , các cụ ra đi nhưng những tác phẩm thơ hay của các cụ vẫn sống mãi trong lòng độc giả yêu thơ
    Cụ Hữu Loan ra đi vẫn màu tím biếc Hoa Sim còn cụ Hoàng Cầm cũng không khác gì Lá Diêu Bông vẫn xanh mãi với đời… Năm nay là năm Canh Dần, con Hổ mạnh mẽ thế sao các cụ cứ bỏ chúng ta đi mãi thế. Kính chúc các cụ gặp nhau thành bạn tri âm tri kỷ dưới suối vàng .

    Có 1 bài viết hay mọi người cùng thưởng thức nhé !

    HOÀNG CẦM : TÔI VẪN LÀ CHÀNG THI SĨ ĐA TÌNH

    – Với sức khỏe như hiện nay, liệu ông có thai nghén một dự định sáng tác nào?

    – Cách đây khoảng 6 tháng, trước khi ngã, tôi đã định cầm bút sáng tác một tập thơ. Vẫn là suy tư hoài niệm về những gì mình đã sống. Mọi tư liệu cũng như xúc cảm đã được chuẩn bị nhưng cái họa đến không lường được. Sau một thời gian dài, trí nhớ và sức khỏe được hồi phục dần dần, hiện nay tôi lại bắt tay vào viết.

    – Trở lại một chút với thơ văn Hoàng Cầm, trong số rất nhiều tác phẩm, ông nghĩ tác phẩm nào ghi dấu ấn Hoàng Cầm rõ nét nhất?

    – Khác với Xuân Diệu, Huy Cận xuất hiện trên văn đàn bằng các tác phẩm thi ca. Tên tuổi Hoàng Cầm lại được nhiều người yêu mến từ thể loại kịch thơ. Ngày ấy được xem vở kịch ngắn ở Nhà hát lớn chỉ trong hai mươi phút, tôi đã muốn viết một cái gì đó. Rồi lần lượt các vở kịch thơ Bóng giai nhân, Hận Nam Quan và sau này là vở Kiều Loan ra đời, gây tiếng vang đối với thời đó.

    – Kịch thơ là một thể loại khó, tại sao khi còn trẻ, ông đã chọn thử sức với thể loại này?

    – Tôi mê kịch thơ như một cái gì rất tự nhiên, mới mẻ. Được xem diễn viên đẹp, ngâm nga những ca khúc của mình, tôi cảm giác như những câu thơ được thổi vào một hồn cốt. Cái khó nhất của kịch thơ chính là tìm sự dung hòa giữa hai thể loại này. Nếu như kịch là câu chuyện có tính vấn đề, có diễn biến dồn dập thì thơ lại là cái gì rất mênh mang dàn trải. Tôi muốn mình phải vượt qua sự ngăn cách đó, và cho đến nay vở kịch Kiều Loan đã phần nào làm tôi ưng ý. Tôi cũng nhớ nó nhất vì sự ra đời của nó và hành trình đến với công chúng thật gian nan. Khi đoàn được phép biểu diễn ở Nhà hát Lớn 5 đêm, ngay sáng hôm đó công diễn được đón nhận rất hào hứng. Vé của hai hôm sau bán sạch nhưng trong thời điểm nhạy cảm, chính phủ đô hộ luôn gây sức ép và vở kịch thơ không tiếp tục được công chiếu theo kế hoạch. Sau này, chúng tôi đã đi diễn ở quê và nơi nào cũng rất thành công, được nhân dân đón nhận.

    – Và người đóng nhân vật Kiều Loan cũng chính là vợ của thi sĩ, nàng Tuyết Khanh ngày ấy hiện giờ ra sao?

    – Tuyết Khanh quê ở Hải Phòng, khi tìm diễn viên chính cho vở kịch này tôi đã gặp rất nhiều khó khăn. Và khi gặp Tuyết Khanh, thì ngay lập tức tôi bị chinh phục bởi vẻ đẹp và giọng nói ngọt ngào. Một thời gian sau, chúng tôi kết hôn, nhưng sống cùng nhau chỉ trong hơn một năm, từ năm 1947 đến năm 1948 và có với nhau một cô con gái. Sau này, do chiến tranh thất lạc khi đất nước giải phóng, tôi về Hà Nội, bà ấy lại vào Sài Gòn. Rồi Tuyết Khanh sang Mỹ, mang theo cả cô con gái của chúng tôi. Cách đây vài năm, cháu lại diễn vở Kiều Loan.

    – Đọc thơ Hoàng Cầm, người ta tặng ông danh hiệu thi sĩ đa tình, ông nghĩ sao?

    – Người ta gọi tôi là đa tình có lẽ vì biết phần nào những câu chuyện tình yêu hơn tuổi của tôi. Nhưng nếu không có cái đa tình ấy thì cũng sẽ không có những Cây tam cúc hay Lá diêu bông, không có thơ Hoàng Cầm. Những người con gái luôn ở trong tiềm thức của tôi và là cảm hứng trực tiếp cho những bài thơ. Mà cái đa tình ở đây đâu đơn thuần là tình yêu lứa đôi. Bản chất của anh thi sĩ đã vốn sẵn máu phong tình, cho đến bây giờ tôi vẫn thế. Tôi còn dành cái tình đậm sâu cho một vùng quê sinh ra mình.

    – Nếu trong phong trào thơ mới, trước ông các thi sĩ thường chịu ảnh hưởng của thơ Pháp với các trào lưu khác nhau thì sự ảnh hưởng đó có ý nghĩa như thế nào với tác phẩm của ông?

    – Thế hệ các nhà thơ già như chúng tôi nói tiếng Pháp từ khi biết đọc, coi văn hóa Pháp là một nguồn mạch thứ hai nuôi dưỡng cảm hứng thơ ca. Đó là sự ảnh hưởng của cả một trào lưu chứ không riêng một tác giả nào. Khi mười sáu, mười bảy tuổi, tôi rất mê các nhà thơ lãng mạn như La Martine, Affrè de Musset. Khi đã trưởng thành hơn một chút, tôi thường chịu ảnh hưởng của các nhà thơ tượng trưng, siêu thực như Baudelaire, Verlaine. Nhưng cái ghi dấu ấn đậm nhất trong thơ tôi là đặc trưng của văn hóa vùng miền. Một vùng quê kinh bắc với dòng sông Đuống và những cô gái quan họ.

    – Người ta thấy trong thơ Hoàng Cầm có một vùng tâm linh vừa rất mờ, vừa rất thực, khi viết những dòng thơ “nghe như có ai đọc bên tai” đó, sự chi phối của lý trí như thế nào?

    – Trước khi cầm bút, bao giờ tôi cũng có sự suy tư trăn trở về tình yêu, hạnh phúc. Vùng miền tâm linh đó không phải là cái gì xa vời mà chính là những kỷ niệm sâu lắng nhất. Nó quen thuộc, thân thương với mình trong suốt những năm ấu thơ và đến lúc đó nó nhập vào mình như vô thức nhưng lại rất thực. Cái dòng sông Đuống “nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ” đó đã gắn bó với tôi từ những năm lên tám, chín tuổi. Và khi tôi xa Kinh Bắc, chứng kiến những hình ảnh người phụ nữ trăn trở nghĩ suy về số phận của mình thì cái dáng nằm nghiêng nghiêng của con sông ấy cũng là dáng vẻ của sự suy tư, trăn trở cho số phận dân tộc mình. Rồi khi viết diêu bông, tôi nào có định nghĩa được nó là cái gì. Chỉ có điều trong cảm giác của tôi “diêu bông” chính là cái mình cần tìm. Sau này tôi đi tìm cách giải nghĩa lại hai chữ diêu bông thì thấy diêu là nhẹ nhàng, phiêu diêu, không có thực như ma, còn bông lại là sự cụ thể khiến người ta nghĩ ngay đến sự yên ấm.

    – Là một trong số ít những nhà thơ của thế hệ trước còn tồn tại, ông nghĩ gì về những sáng tác của các nhà thơ trẻ hiện nay?

    – Các nhà thơ trẻ hiện nay đang cố bươn mình lên, bứt phá. Họ muốn phá vỡ cái cũ bởi thơ hiện nay rất ít khi đi theo thể loại lục bát, tứ tuyệt. Họ đang tìm tòi hình thức mới để thể hiện con người và cuộc sống họ đang sống. Như Vi Thùy Linh, dám thẳng thắn đưa những quan điểm sống của mình vào thơ, đó là những tiếng thơ rất táo bạo. Nhưng để gọi tên thành một thi sĩ thì hơi khó. Nếu ở thời của chúng tôi, chỉ trong 12 năm, trên văn đàn nở rộ những tên tuổi, cây đa, cây đề như Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận, Phạm Huy Thông, rồi Vũ Hoàng Chương, Hàn Mặc Tử thì ngày nay, để người đọc nhớ đến và thuộc tên nhà thơ vẫn còn rất khó.

    – Theo ông, nguyên nhân không có một gương mặt nào nổi trội trong làng thơ trẻ hiện nay là do đâu?

    – Ở thời tôi, khi Xuân Diệu chưa xuất hiện, Thế Lữ đã thành danh. Khi Xuân Diệu gửi bài đến báo của Thế Lữ, ngay lập tức, ông đã nhận ra một tài năng thơ ca. Nhưng ông muốn cho tài năng ấy thật chín. Bài nào Xuân Diệu gửi đến, ông cũng viết nhận xét rất kỹ nhưng không cho đăng báo. Suốt một quá trình dài như thế, thơ Xuân Diệu gửi báo phải đến gần 100 bài, khi đó Thế Lữ mới để tài năng thơ ca này xuất hiện. Và khi ấy, Xuân Diệu không cần phải khẳng định mình nhiều, khán giả đón nhận ông. Nói như thế để thấy, các báo và nhà xuất bản được coi là bà đỡ cho nhà thơ. Nếu bị ghẻ lạnh, nhà thơ sẽ không có cách nào đến được với độc giả. Mà bây giờ, người muốn in thơ phải tự bỏ tiền túi ra in nói gì đến chuyện được dìu dắt như thời của chúng tôi.

    Thu Hà thực hiện

  77. Ngo Thu Le

    Lại thêm một người nghệ sĩ lớn nữa ra đi… Một lớp tre già rụi xuống nhưng chẳng thấy búp măng nào mọc lên cả…Tre già nhưng chẳng để được gốc nào cho măng. Nhìn kĩ, vạch rác mà tìm thì cũng thấy đấy nhưng chỉ toàn là măng đắng, măng độc, măng… cao sản. Tre và măng mà lại khác loài, không đồng điệu, một nền văn nghệ bế tắc.

    1. cú đỉn

      Ấy ấy máy bay đừng “đại ngôn” rứa.. Tạm thờ chưa có ai đáng mặt là “Hậu sinh khả úy”, thì ta cứ tạm xài dòng Bút tre vậy. Bút tre là dòng thơ dân gian, vĩ đại quyến rũ tất cả chúng ta . Từ các đc làm việc tận trên “Thượng tầng kiến trúc” đến bà con cô bác, anh xe ôm, chị hàng rong thuộc tầng lớp “Hạ tầng cơ sở” đều rú lên cười sảng khoái, hoặc rinh rích trong đêm vắng,nó là anh em cô bác với “Chú Hùng của Mài Vú”. Mặc dù cái ngôn ngữ nó ngô nghê..mê sảng dưng mà Th L thử hỏi bất kì 1 người con đất Việt ta xem có ai là không thuộc 1 vài câu ?? CD nhiều lần bán thuốc lá lậu, bị CA Đức bắt vô Bót như Xuân tóc đỏ với rất nhiều người Việt, lúc đó CD đọc thơ Bút tre cho bọn ló nghe..đại khái Th Ne ơi hỡi Th Ne, cái người thì béo..cái Bề hê thì còm.. thế là bọn Cớm lại vô : Chúng mày mần chi mà ầm ĩ lên rứa ???

  78. em xinh

    Tổn thất này vô cùng lớn lao
    Đau thương này không gì sánh nổi
    ….
    Toàn thể nhân dân ta quyết biến đau thương bằng hành động thiết thực….
    (hết trích)

    Các bác có giỏi thì tìm lại 53 cuộn băng của cụ HC xem cụ nói gì về 1 thời vừa oanh vừa liệt của nước nhà

  79. Học Việc

    Màu Tím Hoa Sim đã nhạt nhòa.
    Chiếc Lá Diêu Bông cũng lìa xa.
    Giai nhân xưa có còn ai nữa;
    Văn phẩm còn lưa một trự: Tình.

    1. danchoa

      Bác HV ngẫm cảnh viết thành câu tứ tuyệt rất hay và ý nghĩa.
      Tại hạ chỉ mạn phép Bác, xin sửa mấy từ cho chuẩn theo suy nghĩ của Tại ha.
      Mong Bác lượng thứ!

      Màu tím hoa sim đã về trời
      Chiếc lá Diêu bông cũng lìa rơi
      Nhân-văn nay có còn ai nữa ?
      Giai-phẩm ngày xưa vẫn sáng ngời

      1. Mèo Hen

        Hay, hay thật! Sửa có mấy chữ mà thơ lên đời!
        Cạn với DC một chén.(Được biết, nhà có việc cúng giỗ hay việc tang, chỉ cạn chứ không cụng)

    2. Học Việc

      Ý khác rồi đấy. Các cụ đó yêu và làm thơ vì người yêu nên HV mượn nhân văn-giai phẩm để nói về Giai nhân là …người đẹp thôi. Cũng là một cách chơi chéo…..

  80. Vũ Ngọc Tiến

    Trong hai ngày 5 và 6/5/2010, liên tiếp hai thi nhân- nạn nhân cuối cùng của NVGP rời bỏ thế giới này về nơi cực lạc, nhàn du tiên cảnh: Hoàng Công Khanh đi ngày 5/6, còn Hoàng Cầm đi ngày 6/5, lại cùng vào lúc 9h00. Buồn làm sao!… Xin gửi nén tâm nhang đưa tiễn hai cụ!…

  81. nicecowboy

    Những văn nghệ sĩ, trí thức một thời dính dáng ít nhiều đến vụ án Nhân văn giai phẩm, như Hửu Loan, Trần Dần, Hoàng Cầm…nay đã mất hết. Không biết đến nay thì mấy ai còn sống ? Nhân sinh tự cổ thùy vô tử ?……

  82. Gulliver

    Các cụ Nhân văn giai phẩm rủ nhau ra đi hết rồi. Ở trên dương thế các Cụ không xuất bản được Nhân văn giai phẩm. Không biết ở cõi ấy các cụ có được phép xuất bản không? Giá mà các Cụ xuất bản được rồi gửi về cho con cháu thì tốt biết bao.

    1. nicecowboy

      Hè, sao tự nhiên mà còm của bạn và tớ trùng ý nhau thế, và cùng xuất hiện một lúc nhé (lúc tớ viết còm post lên thì chưa có còm của bạn). Hi, vậy là … lớn gặp nhau ! ?

    2. Know My Hand

      Chả biết trước lúc đi cụ có nhớ ghi địa chỉ imeo của Bọ Lập không nhỉ?

  83. bachduongqt3065

    Chào anh QL ! Ui chầu mải bóc tem cho bà con rọt thịt Quê Choa, mải về nổi lửa lên em nên chưa đọc bài ni. Xin thắp một nén nhang vĩnh biệt nhà thơ Hoàng Cầm về nơi chín suối sẽ tìm được chiếc lá Diêu Bông mà trên trần gian ông tìm mãi vẫn chưa ra

    LÁ DIÊU BÔNG

    Váy Ðình Bảng buông chùng cửa võng
    Chị thẩn thơ đi tìm
    Ðồng chiều
    Cuống ra.
    Chị bảo
    — Ðứa nào tìm được lá Diêu Bông
    Từ nay ta gọi là chồng.
    Hai ngày sau Em tìm thấy lá
    Chị chau mày:
    — Ðâu phải lá Diêu Bông
    Mùa đông sau Em tìm thấy lá
    Chị lắc đầu
    Trông nắng vãn bên sông
    Ngày cưới chị
    Em tìm thấy lá
    Chị cười xe chỉ ấm trôn kim
    Chị ba con
    Em tìm thấy lá
    Xòe tay phủ mặt Chị không nhìn
    Từ thưở ấy
    Em cầm chiếc lá
    Ði đầu non, cuối bể
    Gió quê vi vút gọi
    Diêu Bông hờị.!
    Ới Diêu Bông

    1. KênhKia

      Chào BD!
      KK tui thêm vô xuất xứ bài thơ LÁ DIÊU BÔNG do chính tác giả thuật lại cho nó…đẹp đôi nhé.

      “Tôi nhớ đâu hồi lên 4 tuổi, cha mẹ tôi từ làng quê chuyển lên sống ở một phố nhỏ dọc đường quốc lộ. Gọi là phố nhưng thực ra chỉ có khoảng 14, 15 ngôi nhà dựng dọc hai bên đường, cách thị xã Bắc Giang chừng 6 cây số. Nhà tôi quay về hướng tây, phía trước là đường cái, sau nhà có một mảnh vườn nhỏ có hàng rào dâm bụt, tiếp đấy là đường xe lửa. Người trong phố làm các nghề thợ may, cắt tóc. Cha tôi có tủ thuốc bắc và gánh hàng xén của mẹ.

      Lên 5, cha tôi đã cho tôi đến trường, cách nhà chừng 2 cây số. Nhưng đi học xa, dọc đường hay bị trẻ chăn trâu bắt nạt, vì vậy năm sau ông gửi tôi lên tỉnh học. Lên 6 tôi đã đọc thông viết thạo, lại thêm võ vẽ chữ Pháp, nên được nhận vào trường công ở thị xã Bắc Giang. Tôi được gửi ở nhà thầy ký ga Núi Tiết. Mỗi chiều thứ bảy, tôi đi thẳng từ trường ra sân ga lấy vé, đi tàu mất 10 phút là về đến ga gần nhà. Thuở ấy đi tàu dễ dàng nên trẻ con đi một mình cũng không sợ. Cuộc đời của một thằng bé cứ lặng lẽ trôi nếu không có một biến đổi về tình cảm mà dấu ấn của nó sẽ để lại trong lòng tôi nhiều cảm nghĩ đến tận sau này.

      Năm đó tôi lên 10, đã học đến lớp ba (cour élémentaire). Một buổi chiều thứ bảy, tôi về nhà như thường lệ. Ðang dừng lại ngoài sân nhìn vào trong nhà, tôi thấy có một người đàn bà đang cúi xuống bồ hàng xén của mẹ tôi chọn mua một cái gì đó. Chị mặc chiếc áo phin trắng, ngoài có chiếc gilê màu thẫm. Khi đó nắng xiên khoai dọi vào nhà, lúc chị ngửng đầu lên thì cả khuôn mặt chị được ráng vàng chiếu sáng, tôi thấy bừng lên một khuôn mặt khiến tôi choáng váng cả người. Không hiểu cái máu đa tình có từ bao giờ, mà chỉ mới lên chín lên mười, tôi đã bị khuôn mặt đó làm cho tôi ngơ ngẩn suốt buổi chiều. Mua hàng xong chị ra về, khi đi ngang qua tôi trông theo, thì biết chị là người hàng xóm, ở ngôi nhà ngay bên kia đường hơi xế cửa nhà tôi. Hỏi mẹ thì biết gia đình nhà đó mới dọn về, có ba mẹ con, chị là con gái lớn, còn một cậu em trai nhỏ. Thảo nào tuần trước tôi về chưa gặp. Tên chị là Vinh. Cả ngày chủ nhật hôm sau, tôi cứ ngong ngóng nhìn sang nhà đàng trước, chờ xem chị có xuất hiện không. Ðến sáng thứ hai tôi lại quay trở về thị xã.

      Về đến Bắc Giang, tôi làm ngay một bài thơ gửi chị, theo thể lục bát. Hồi đó tuy chưa học niêm luật, nhưng tôi đã biết làm thơ lục bát. Nguyên tôi trọ học ở nhà ông ký ga, buổi tối nhà chủ thường tập trung các bà ,các chị trong xóm đến làm hàng xáo. Buổi tối khoảng 9 giờ học xong, trước khi đi ngủ, các bà các chị thường gọi tôi xuống nhà dưới đọc truyện cho mọi người nghe, trong khi họ đang giần sàng thóc gạo. Mỗi tối tôi đọc chừng một tiếng rồi đi ngủ, các bà thường thù lao, khi thì bát chè, khi thì phong kẹo. Nhưng cũng nhờ vậy mà tôi được đọc hết mọi truyện thơ dân gian, từ Phạm Công Cúc Hoa, đến Nhị độ mai, rồi Hoàng Trừu… Tôi có giọng tốt, lại biết ngâm nga, nên được các bà tín nhiệm, và cũng vì vậy mà thơ lục bát cứ ngấm vào người tôi, không cần học cũng biết cách gieo vần.

      Tôi chép bài thơ vào tờ giấy học sinh. Trang đầu chép bốn câu có vẽ hoa bướm, trang sau chép nốt bài. Tôi không còn nhớ bài thơ tình đầu tiên đó viết những gì. Chỉ nhớ là tôi nắn nót viết lên đầu trang giấy dòng chữ “Em gửi chị Vinh của em”. Tôi bỏ thơ vào phong bì, chờ hôm về nhà, tìm gặp chị trao tận tay nói: “Em gửi chị cái này.” Chị không mở ra xem, chỉ mỉm cười hơi bí mật rồi bỏ vào túi, không nói gì. Sau đó chị không nhắc đến bài thơ đó, và tôi cũng không hỏi lại.

      Từ đấy tôi không chỉ về nhà chiều thứ bảy, mà ngày thứ năm được nghỉ, tôi về cả chiều thứ tư. Mục đích là để được gặp chị. Ngày nghỉ, hễ thấy chị đi đâu là tôi đi theo đấy, đôi khi chị thấy tôi đi theo thì đưa tay dắt. Mỗi khi chị ôm chiếu ra sông giặt, tôi lại lẽo đẽo đi theo, ngồi trên bờ nhìn chị cúi khom mình giặt chiếu ven sông. Tình yêu tôi dành cho chị chỉ có thế, nhưng nó cứ đeo đẳng tôi hết năm này sang năm khác. Tôi càng lớn thì tình yêu đó càng thêm đằm thắm, nhưng tôi chưa biết làm thế nào để bày tỏ mối tình của mình.

      Lên 12 tuổi, những đêm sáng trăng, chị Vinh thường tập hợp trẻ em từ 10 đến 15 tuổi cả trai lẫn gái, tụ tập trên bãi cỏ sau ga để tập hát. Chị Vinh có giọng ca tốt, thường cùng một vài chị trong xóm hát Quan họ. Chúng tôi được chị dạy hát đủ loại dân ca như Trống quân, Cò lả… Mỗi khi đứng hát, tôi thường chen vào đứng cạnh chị, có khi tôi đứng trước chị, đầu tôi vừa đúng ngang tầm ngực của chị. Có khi chị ôm lấy vai tôi, tôi hơi ngả đầu vào người chị, chị khe khẽ vuốt cổ xoa lên hai vai tôi. Tôi có một cảm giác là lạ, đó là những giờ phút say sưa nhất của tôi. Những đêm tháng chín tháng mười, trời hơi se lạnh, đứng dưới gốc cây trên bãi cỏ, tôi được hơi ấm từ người chị truyền sang. Hình như chị cũng cảm thấy sự ham muốn của tôi. Mặc dù lúc đó tôi còn bé, nhưng là một cậu bé khôi ngô tuấn tú, lại có đi học, khác hẳn với những đứa trẻ khác trong xóm. Ðược chị ôm trong lòng, nhưng tôi chưa bao giờ dám chủ động ôm người chị.

      Lần ấy, trong dịp lễ Noel, tôi được nghỉ mấy ngày. Ðang đứng ở sân, tôi chợt thấy chị Vinh bỏ cửa hàng đi ra cánh đồng. Tôi vội đi theo. Thấy chị rẽ xuống ruộng, bới các bụi cây ven bờ ruộng. Tôi cũng nhảy xuống theo, không biết chị có nhìn thấy tôi hay không. Chợt chị ngẩng lên hỏi: “Sao mày cứ theo tao lẵng nhẵng như thế này nhỉ?” Tôi không trả lời, nhưng thấy sung sướng vì đã được chị chú ý tới. Rồi chị tiếp tục cúi xuống tìm, cuối cùng bước lên trên một cái gò nhỏ có nhiều bụi cây dại. Tôi hỏi chị tìm cái gì. Chị dừng lại thẳng người lên, nhìn vào mắt tôi nói: “Chị tìm cái lá…” (tôi không nhớ là chị gọi cái lá gì nữa). Rồi chị tiếp lời: “Ðứa nào tìm được ta gọi làm chồng…” Nghe câu nói đó, tôi cảm thấy sung sướng vô cùng, người nóng ran lên. Tôi nghĩ đó là một cái lá gì kỳ diệu lắm, có thể dùng làm thuốc, hoặc dùng đắp lên mặt như các cô gái hồi đó thường làm. Tôi cảm thấy giữa chị và tôi có một tình yêu mãnh liệt. Mà tình yêu đó giống như tình yêu tôi dành cho mẹ. Tôi không có chị gái, vì vậy đây là lần đầu tiên tôi cảm thấy một tình yêu đối với người chị.

      Hai mươi lăm năm sau, câu chuyện đi tìm lá của chị Vinh hiện lại trong bài thơ mà tôi đặt cho cái tên là “Lá diêu bông.”

      Chị thẩn thơ đi tìm
      Ðồng chiều
      cuống rạ

      Chị bảo
      – Ðứa nào tìm được lá Diêu Bông
      Từ nay ta gọi là chồng…

      Một tuần sau, khi tôi từ trên tỉnh trở về, nhìn sang trước nhà thấy cửa đóng im ỉm. Tôi vội hỏi mẹ nhà đó đi đâu rồi. Mẹ tôi trả lời, trong giọng nói như có nước mắt: “Nó đi lấy chồng rồi con ạ.” Tôi òa lên khóc, gục đầu vào lòng mẹ. Không biết mẹ tôi có biết mối tình của tôi đối với chị Vinh không, mà sao mẹ lại nói bằng giọng nghẹn ngào? Khi đó cha tôi vừa về, tôi vội lau nước mắt, không dám để cho cha nhìn thấy. Về sau mẹ kể cho tôi biết có một ông Quản khố xanh đi qua đây, trông thấy chị đã mê vì nhan sắc. Chị bằng lòng lấy lẽ, ông Quản đưa cả mấy mẹ con về Phủ Lý quê ông. Từ đấy tôi không gặp chị nữa.

      Nhưng câu chuyện chưa kết thúc ở đấy. Năm đó tôi đã 17 tuổi, vừa thi đỗ tú tài xong, đang sống ở Hà Nội. Nhân ngày nghỉ, có một người bạn ở Sen Hồ có người anh cưới vợ, đã rủ tôi về nhà chơi, luôn tiện ăn cỗ cưới. Cỗ bàn xong, chiều hôm đó tôi dạo ra phố Sen Hồ chờ tàu về Bắc Giang. Lúc đó tôi đã viết báo nên cũng có tiền. Tôi mặc bộ complet, thắt ca vát, đầu đội mũ phớt, ra dáng người dân chốn thị thành. Ðang thả bộ đi dọc phố, chợt nghe có tiếng gọi: “Cậu Việt ơi!” Nghe giọng quen quen, tôi nhìn sang bên kia đường, thì thấy chị Vinh đang ngồi bên một cái tủ bày bánh kẹo, cạnh một cái chõng bán nước chè. Tôi bước sang đường, chị Vinh mừng rỡ chạy ra, đặt hai tay lên vai tôi rồi kéo vào nhà nói chuyện. Bà mẹ đã già nhưng còn nhớ tôi, hỏi thăm cha mẹ tôi. Một lát sau bà bảo bà có việc phải đi vào làng, tối có thể không về, cậu cứ ở lại xơi cơm. Cậu em đã lớn cũng theo mẹ đi. Hình như cả hai đều biết giữa tôi và chị Vinh còn có nhiều điều muốn nói với nhau. Chị kéo tôi ngồi xuống chõng, chị ngồi cạnh ôm ngang lưng tôi. Tôi nhẹ nhàng khẽ gỡ tay chị ra. Chị kể cho tôi biết tình cảnh của chị sau khi lấy chồng. Chị lấy ông Quản đã có một mặt con. Mấy mẹ con chị về Phủ Lý cũng vẫn tiếp tục buôn bán làm ăn. Nhưng dần dần ông Quản ruồng bỏ chị, đi theo người khác. Cuối cùng ông đã đuổi mấy mẹ con đi. Gia đình chị không muốn trở về chốn cũ, nên đưa nhau về Sen Hồ.

      Tôi ái ngại nhìn chị. Lúc này trong tôi không còn cái tình yêu say mê của thời thơ ấu. Tôi chỉ cảm thấy thương cho một con người tiều tụy, nhan sắc đã tàn phai. Bảy tám năm đã trôi qua, nhưng hình ảnh của chị năm tôi lên 10 vẫn còn đọng mãi trong tôi.

      Ngày cưới Chị
      Em tìm thấy lá
      Chị cười xe chỉ ấm trôn kim.

      Và cảm giác khi đánh mất chị như vẫn còn đi suốt đời thơ tôi:

      Từ thuở ấy
      Em cầm chiếc lá
      đi đầu non cuối bể
      Gió quê vi vút gọi
      Diêu Bông hời!…
      … ới diêu bông!…”

      1. bachduongqt3065

        KK tui thêm vô xuất xứ bài thơ LÁ DIÊU BÔNG do chính tác giả thuật lại cho nó…đẹp đôi nhé
        ****************
        Bác KK cứ vô tư chép vô cho có đôi có đụa. BD cạm ơn Bác, BD chộ bài đó rồi nhưng ngại chép dài quá bà con mỏi mắt phại đeo kiếng thì đoạ nên BD chỉ còm chắc bài thơ thôi . BD hỏi nhọ Bác KK chút là Bác có bao nhiêu mối tình như Lá Diêu Bông của Cụ Hoàng Cầm ???

  84. Cồn Cải

    Vĩnh biệt cha đẻ Lá diêu bông, Sông Đuống nghiêng nghêng… Cầu chúc Bác yên giấc ngàn thu.
    Âu cũng không ai cưỡng lại được mệnh trời.

  85. Dạ Điệp

    Thế là thần tượng thơ của mình đã ra đi rồi ư???????Ôi lá diêu bông của tôi!

    NẾU ANH CÒN TRẺ
    Nếu anh còn trẻ như năm ấy
    Quyết đón em về sống với anh
    Những khoảng chiều buồn phơ phất lại
    Anh đàn em hát níu xuân xanh

    Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận
    Anh lụy đời quên bến khói sương
    Năm tháng… năm cung mờ cách biệt
    Bao giờ em hết nợ Tầm dương?

    Nếu có ngày mai anh trở gót
    Quay về lãng đãng bến sông xa
    Thì em còn đấy hay đâu mất?
    Cuối xóm buồn teo một tiếng gà…

    1. cú đỉn

      @ DĐ lấy bài ni ở mô ra rứa ??? răng nỏ thêm vài dòng trích dẫn để bà con dễ tìm ra bối cảnh và xuất xứ bài thơ …nâu nắm mới gặp DĐ.., còn cu Hiếu bây chừ “nằm vùng” ở mô nhỉ ???? hay cu Hiếu bỏ thuyền bỏ bến ..bỏ quechoa rồi ???

      1. bachduongqt3065

        Anh Cú ni thiệt, cứ nghe cấy tên mô dệ thương dệ nhớ là a lô xô vô còm, Dạ Điệp mỗi lần còm là một tràng dấu chấm than chừ một tràng dấu chấm hỏi , ai biết thì trả lời cho Dạ điệp cấy nầu ?

      2. Cyclo! Cyclo!

        Bài ni Phạm Duy phổ nhạc hay lắm. Hoàng Cầm viết bài này tặng cho một người tình xưa. Hình như hồi ký PD có nhắc chuyện này. Kết quả của mối tình này là một cô con gái. Hai mẹ con định cư nước ngoài.

      3. Cyclo! Cyclo!

        Đây, bài Tình Cầm! Cú Đỉn nghe nhé. Người tình của Hoàng Cầm là Tuyết Khanh. Con gái thi sĩ được đặt tên là Kiều Loan (HC có một vở kịch thơ cùng tên thì phải).
        [FLASH]http://www.nhaccuatui.com/m/N5d3_oJjT8[/FLASH]

      4. Cyclo! Cyclo!

        Đây, bài Tình Cầm! Cú Đỉn nghe nhé. Người tình của Hoàng Cầm là Tuyết Khanh. Con gái thi sĩ được đặt tên là Kiều Loan (HC có một vở kịch thơ cùng tên thì phải).

  86. Ngô Cảnh

    Thật buồn khi lại phải chứng kiến một “Tượng đài” thơ , một cay đắng của thời kỳ “Nhân văn giai phẩm” nữa ra đi (Sau Hữu Loan). Nhân danh đồng hương Kinh Bắc, xin gữi những lời chia buồn sâu sắc đến gia đình và những người bạn của nhà thơ.

  87. Mr bean

    Nguoi di mat, Dieu Bong con o lai Mai trong tim Dieu Bong nho dai kho! Nguyen cau de Chi nhat lay La Dieu Bong, de Ong khong con co don nua!

  88. nicecowboy

    Thật là trùng hợp, sau entry về NS Nguyễn văn Tý và NS đại ca, là được tin buồn về sự ra đi của nhà thơ lớn Hoàng Cầm. Chúng tôi là lớp hậu sinh, không quen biết gì về các ông ngoài những thông tin qua báo chí. Nhân sự kiện này, xin được trích ra đây một đoạn trong hồi ức của nhạc sĩ Đại ca với nhà thơ HC , để gọi là tỏ lòng tôn kính nhà thơ vừa quá cố :

    (Trích)

    Tôi và Ngọc Bích vác ba lô đi tìm Bộ Chỉ Huy của Khu XII. Ơ± đó, tôi gặp Hoàng Cầm. Nó đang chuẩn bị thành lập một đội văn nghệ cho chiến khu này cùng với nhà viết kịch Hoàng Tích Linh, diễn viên Trúc Lâm và vợ chồng Văn Chung, đôi uyên ương này cũng đã bỏ Đoàn Văn Nghệ Giải Phóng của Phạm Văn Đôn và lò mò sang đây. Có thêm vài ba mầm non mới gia nhập đoàn văn nghệ như Hiền thổi saxo chẳng hạn. Tôi và Ngọc Bích nhập ngay vào cái đội văn nghệ chỉ có vỏn vẹn bẩy, tám người đó để từ Bộ Chỉ Huy, chúng tôi đi lưu diễn ở những nơi có Vệ Quốc Đoàn đóng quân trong ba tỉnh Bắc Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn.
    Gặp Hoàng Cầm, tôi yêu nó ngay. Nó bằng tuổi tôi. Trong khi tôi thích đùa rỡn thì nó giống như một ông đồ non, lúc nào cũng ngồi hút thuốc lào, rung đùi, trầm ngâm. Nó đang sống chung với Tuyết Khanh, nữ kịch sĩ của một đoàn kịch do nó và Hoàng Tích Linh thành lập vào khoảng đầu thập niên 40 là đoàn “Đông Phương”. Tuyết Khanh là người thủ vai chính trong vở kịch thơ Người Điên của Hoàng Cầm. Vở kịch còn mang thêm cái tên Kiều Loan này, đáng lẽ được ra mắt công chúng tại nhà Hát Lớn Hà Nội vào trung tuần tháng chạp 1946 nhưng cuộc toàn dân kháng chiến chống Pháp bùng nổ vào ngày 19 khiến vở kịch đó chỉ được xuất hiện trước ánh sáng tiền trường có một hay hai đêm mà thôi. Do đó, rất ít người biết tới vở kịch thơ này.
    Vở này có câu chuyện khá ly kỳ, đưa ra một nhân vật là Kiều Loan, người đã khuyến khích chồng ra đi với mưu đồ đánh đổ Nguyễn A³nh để phục hồi nhà Tây Sơn. Nhưng chồng nàng đã bỏ ý đồ phục quốc, đầu hàng nhà Nguyễn và được tuyển dụng làm quan trong triều đình. Kiều Loan vào thành Phú Xuân để tìm chồng thì gặp một người cùng chí hướng là ông già. Cả hai người này đã giả điên, giả say tạo ra sự huyên náo trước cửa Thành để được bắt đem vào dinh, nơi đó Kiều Loan có thể gặp được người chồng phản bội, nhắc nhở cho chồng nhớ tới lời hứa phục quốc khi xưa. Trong dinh, trước mặt bá quan, Kiều Loan giả điên, giơ tay chỉ hết người này tới người nọ, nhận ai cũng là chồng của mình và rốt cuộc, cùng với ông già giả say, nàng bị bắt giam. Trong ngục, hai người gặp thêm một người tù đồng chí là người què. Trong khi ba người: người điên, người say và người què bị giam trong ngục thì, sau khi súc động vì gặp lại vợ xưa với lời thề ước, người chồng tỉnh ngộ, cầm quân vào phá ngục để cứu vợ nhưng Kiều Loan đã tự vẫn chết cùng với các đồng chí của Nàng. Với vở kịch thơ Kiều Loan này, ta thấy Hoàng Cầm cũng ca tụng cái đẹp của sự thất bại — la beauté des causes perdues — giống như Khái Hưng với Tiêu Sơn Tráng Sĩ.
    Đi theo Hoàng Cầm ra vùng kháng chiến, Tuyết Khanh, mà lúc đó Hoàng Cầm cũng đổi luôn tên là Kiều Loan, đang có thai và bắt buộc phải ở lại vùng trung du để Hoàng Cầm và chúng tôi lên đường đi lưu diễn. Trong bữa cơm đạm bạc để chia tay nhau giữa hai vợ chồng Hoàng Cầm tại Phố Nỉ (Bắc Giang), tôi còn nhớ cảnh Hoàng Cầm ngồi rung đùi ngâm thơ bên cạnh người vợ mà rồi đây nó sẽ không bao giờ gặp lại nữa, giọng ngâm buồn rười rượi…
    Vào lúc này, Hoàng Cầm vẫn còn nuôi mộng xây dựng một sân khấu kịch thơ sau khi vở Kiều Loan đã không có may mắn được sống trong công chúng. Nó rất muốn dựng những vở kịch thơ trong kháng chiến nhưng với một đội văn nghệ ít người và với đối tượng chính là Vệ Quốc Quân, bây giờ nó chỉ có thể soạn những bài thơ cho một hoặc hai người ngâm trên một thứ sân khấu ngoài trời mà thôi. Bài thơ Đêm Liên Hoan được viết ra ngay trong những ngày đầu đi công tác. Hoàng Cầm và tôi diễn ngâm bài này rất nhiều lần trước hàng trăm, hàng ngàn Vệ Quốc Quân:
    Đêm liên hoan đầu nhấp nhô như sóng bể ngang tàng&& Ta muốn thét cho vỡ tung lồng ngực&& Vì say sưa tình thân thiết Vệ Quốc Đoàn.
    Biết bao nhiêu Vệ Quốc Quân “lao đầu vào giặc” sau khi nghe những lời thơ đầy hào khí và thân thiết này:
    Trong tiểu đội của anh
    Những ai còn ai mất?
    Không ai còn, ai mất
    Ai cũng chết mà thôi.
    Người sau kẻ trước lao vào giặc
    Giữ vừng nghìn thu một giống nòi
    Dù ta thịt nát sương rơi
    Cái còn vĩnh viễn là người Việt Nam…
    Ngoài bài thơ Đêm Liên Hoan soạn cho riêng tập thể chiến sĩ, Hoàng Cầm — cũng như tôi lúc đó — rất quan tâm tới người dân thường. Lúc đó tôi cũng đã đưa vào loại dân ca kháng chiến của tôi những hình ảnh anh thương binh, người mẹ già, người vợ hiền, đàn trẻ nhỏ… nhiều hơn là hình ảnh Vệ Quốc Quân. Hoàng Cầm, qua bài Bên Kia Sông Đuống, cũng đưa ra một cách tuyệt vời những hình ảnh cô hàng sén răng đen, môi cắn chỉ quết trầu, cụ già phơ phơ tóc trắng, em bé xột xoạt quần nâu… Những nhân vật đó lại càng nổi bật hơn lên khi được đặt vào khung cảnh tuyệt vời của miền Kinh Bắc hiển hách đó. Ai mà không muốn chiến đấu để gìn giữ cảnh vật và những con người thân yêu đó? Những bài thơ kháng chiến như vậy đã được Hoàng Cầm và tôi diễn ngâm trong rừng sâu, trên đồi cao hay trong những hang đá dưới ánh đuốc bập bùng, có khi chỉ cách một đồn địch chừng vài ba cây số.
    Vào khoảng đầu năm dương lịch 1948 tức là sắp sửa tới Tết âm lịch, trong chiến dịch thi đua lập chiến công, Hoàng Cầm sáng tác thêm một bài thơ nhan đề Tâm Sự Đêm Giao Thừa mà tôi cho là tuyệt vời. Hoàng Cầm đưa ra hình ảnh một người lính giữ nước, đang đứng gác trong một khu rừng vắng, giữa đêm giao thừa:
    Đêm nay hết một năm
    Phải gác tới giao thừa&& Quê hương chừng rét lắm
    Lất phất mấy hàng mưa…
    Anh Vệ Quốc Quân này có một người vợ vừa sinh nở được một mụn con. — Hoàng Cầm đưa ra hình ảnh của người vợ lính vì liên tưởng tới vợ mình — Người vợ lính đang phải sống lần hồi với một quán hàng trong một phiên chợ nhỏ, quán vắng khách, người thiếu phụ thiếu ăn, không đủ sữa cho con bú. Vì đêm nay là đêm giao thừa và theo thông lệ, dù trong hoàn cảnh chiến tranh, người lính biên thùy (cũng như chàng thi sĩ) cũng muốn có một cái quà gì để gửi về hậu phương cho vợ con nghèo đói. Nhưng chiến sĩ Việt Nam nghèo lắm cho nên chỉ có thể gửi cho vợ con một cái quà qúy giá nhất là sự lập chiến công của mình. Người lính tưởng tượng ra cảnh vợ mình đang đói ăn nên không có sữa cho con bú, nhưng nghe tin chồng thắng trận thì vui mừng quá, máu bỗng chẩy mạnh trong huyết quản của người vợ lính, sữa bỗng đâu căng lên đầu vú, đứa con bỗng có đủ một miếng sữa no trong ngày vui của dân tộc này. Hoàng Cầm đã đem đưọc yếu tố sinh lý vào một bài thơ yêu nước. Trong toàn thể bộ thơ kháng chiến, tôi không hề thấy có ai làm được việc này. Bài thơ kết thúc với những câu thơ vẫn vô cùng thân yêu và đầy hào khí như trong những bài thơ khác của Hoàng Cầm:
    Cha con ăn Tết lập lập công
    Cho sữa mẹ chẩy một dòng nghìn thu.
    Cha đem cái chết quân thù
    Làm nên sức sống bây giờ của con.
    Bài thơ này — cũng như các bài thơ khác của Hoàng Cầm viết ra trong thời kháng chiến — phải được diễn ngâm thì mới thấy được giá trị đích thực của nó. Thơ kháng chiến của Hoàng Cầm có rất nhiều tính chất đối đáp. Tôi và Hoàng Cầm chia nhau ra để ngâm từng đoạn và vì tôi vốn xuất thân là một ca sĩ hành nghề trong một gánh hát rong cho nên ngoài những cách nắn nót giọng ngâm, tôi còn biết dùng điệu bộ, nét mặt để diễn tả những bài thơ hùng tráng này. Ngay cả trong phạm vi nhạc điệu, lối ngâm thơ của chúng tôi lúc đó cũng mới mẻ hơn lối dùng điệu bồng mạc, sa mạc của người đi trước, do đó có tính chất hấp dẫn hơn. Và cũng vì không khí anh hùng của người viết bài thơ, người diễn bài thơ và người nghe bài thơ cho nên lối ngâm thơ của chúng tôi không có tí gì là thảm thiết như lối kêu đường của các ngâm sĩ sau này.
    Phải ghi nhận một điều rất quan trong là tác dụng của bài thơ. Nó đã có khả năng diệt giặc hơn cả những võ khí tối tân lúc đó như SKZ (súng không giật) hay bazooka vân vân… Trong ba lô của bất cứ một Vệ Quốc QuU³ân nào cũng đều có những bài thơ chép tay của Hoàng Cầm. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp không thể nào thành công nếu không có những tác phẩm văn nghệ như những bản nhạc của Văn Cao, và những bài thơ của Hoàng Cầm, Quang Dũng…

    Trong khi Hoàng Cầm viết bài thơ để nhớ tới vợ con vào năm 1948 như vậy thì vợ con của nó ra sao?
    Tuyết Khanh (mà tôi xin gọi là “Kiều Loan Mẹ”, vì đứa bé khi ra đời thì được đặt tên là Bùi Thị Kiều Loan tức là “Kiều Loan Con”) không được gặp lại chồng mình sau cái ngày chia tay tại Phố Nỉ với sự chứng kiến của tôi. Suốt trong thời gian từ 1948 cho tới 1954, từ trong vùng địch chiếm, Kiều Loan Mẹ viết thư cho Hoàng Cầm nhiều lần và chẳng bao giờ được trả lời. Sau khi Hiệp Định Geneve chia đôi đất nước, Kiều Loan Mẹ đành phải bế đứa con lên sáu di cư vào Nam, trong khi Hoàng Cầm hãy còn ở một nơi nào đó trong vùng quê miền Bắc.
    Về phần tôi thì sau khi vào sinh sống tại Saigon, trong suốt trong gần 20 năm trời, tôi chỉ có một lần nhận được tấm thiệp báo hỉ của Kiều Loan Con. Đứa bé nằm trong bụng mẹ trong thời kháng chiến xa xưa, hôm nay, trong một ngày lành tháng tốt của năm 1968, đã lấy chồng. Qua tới Mỹ, trong năm1975, tôi biết tin Kiều Loan Mẹ cũng đi tị nạn và đang sống tại vùng Hoa Thịnh Đốn. Vào năm 1982 thì tôi lại nghe tin Kiều Loan Con cũng vượt biên qua tới nước Mỹ và về sống với Kiều Loan Mẹ tại Los Angeles. Ngày đầu năm 1983, trong buổi đi chơi tình cờ, tôi được một người bạn đưa lại gặp hai mẹ con Kiều Loan tại căn nhà nhỏ ở downtown Los Angeles. Trong đời tôi đã xẩy ra nhiều chuyện thật là kỳ lạ. Nước Việt Nam đâu có phải là một nước bé nếu ta đi bộ từ Bắc vào Nam, từ Nam ra Bắc, từ Đông sang Tây và từ Tây sang Đông… như tôi đã làm cái cuộc cũng được gọi là “vạn lý trường chinh” trong thời tao loạn này. Vậy mà đi tới đâu thì cũng lại gặp lại những người mà mình đã gặp ở một nẻo đường xa lắc xa lơ. Có lẽ cũng tại cái biến cố “cả nước lên đường” vậy. Người nào cũng lên đường cả, thành thử ai cũng gặp nhau. Chẳng hạn Phạm Thanh Liêm. Chẳng hạn Ngọc Bích, Văn Chung, Đoàn Bính v.v… Đi tới đâu thì tôi cũng gặp lại họ. Giống như đã có hẹn hò với nhau từ tiền kiếp xa xôi nào đó, xa nhau rồi cũng lại phải gặp nhau. Qua tới Hoa Kỳ rồi mà vẫn còn gặp lại Hoàng Cầm qua hai mẹ con Kiều Loan. Sau bốn mươi năm. Đừng hỏi tại làm sao mà tôi cứ bị ám ảnh bởi thi sĩ Hoàng Cầm. Và soạn Hoàng Cầm Ca.
    Đi lưu diễn với Hoàng Cầm tại vùng Cao-Bắc-Lạng này, ngoài cái vui được đem thơ, đem nhạc, đem kịch (do vợ chồng Văn Chung đóng) để nâng cao tinh thần kháng chiến của quân đội, của nhân dân, chúng tôi còn có những cái vui riêng. Chẳng hạn sau khi công tác, dù ở trong nhà dân chúng hoặc đóng trại trên bìa rừng hay trong hang đá, chúng tôi thường hay bày trò hát ả đào. Hoàng Cầm có giọng ngâm, giọng hát rất hay. Nó thuộc hết các điệu hát nhà tơ, đóng vai ca kỹ, còn chúng tôi đóng vai quan viên, đánh trống chầu “tom tom chát chát”, hoặc lấy đàn guitare ra thay thế đàn đáy, gẩy ra những tiếng “tình tình, tình tình, tang, tang” (chúng thường nói đùa cái lối gẩy đàn này là: “thằng nào? thằng nào? tao, tao”). Mấy thằng đóng trò quan viên và ả đào này thích uống rượu lắm cho nên trong mâm cơm có bao nhiêu thịt gà là bị tôi là kẻ không uống rượu, đớp hết. Hoàng Cầm còn nhớ tới chuyện tôi ăn nhanh — và ăn tham — này và kể cho một người có cơ hội đi tị nạn ở Hoa Kỳ nghe, người này có nhắc lại chuyện đó khi gặp tôi.
    Tôi còn nhớ một kỷ niệm rất nên thơ trên một nẻo đường kháng chiến cùng với Hoàng Cầm. Là những thanh niên quen sống ở đô thị, khi đi kháng chiến, chúng tôi phải khó nhọc lắm mới khắc phục được cái khổ chung của toàn dân là: đi bộ. Vai đeo ba lô, tay xách đàn, cổ quàng sắc- cốt, đi từ chỗ đóng quân này tới nơi đóng quân khác, toàn bằng “lô ca chân” thôi. Trèo đèo, vượt suối, băng rừng, trung bình mỗi ngày đi từ 30 tới 40 cây số. Khi đi lưu diễn tại Khu XII này, lại toàn đi trên đường đá, trong sương mù. Cảnh thì thật là đẹp, người miền núi thật là đáng yêu, nhưng có khi nửa ngày mới gặp một cái bản, một cái thôn. gặp một cái chợ thì như gặp được thiên đàng. Vì nhân viên trong đội toàn là văn nghệ sĩ cho nên chúng tôi bầy đặt chuyện vừa đi vừa làm thơ cho đỡ buồn, cho đỡ mệt. Nhưng phải là thơ đặc biệt, chẳng hạn như khi đang đi thì thấy một đội viên bực mình thốt lên:
    Đường đá đưa đoàn đến đếch đâu?
    Tụi tôi tìm thấy cái thú làm thêm những câu thơ tiếp tục, những câu thơ hợp tình, hợp cảnh và theo một vần chữ. Một câu thơ như vậy, cần phải đi dăm bẩy cây số mới có được một câu mà toàn đội đồng ý. Tôi không nhớ ai đã tung ra câu thứ hai và câu thứ ba:
    Xa xa xam xám xuống sương sầu
    Mịt mù mê mải mưa mưa mãi
    Câu thứ tư chắc chắn phải là của một thằng nhạc sĩ, vì ngoài ba lô ra, nó phải đeo thêm cây đàn:
    Đàn địch đem đi đến đớn đau.
    Nhưng chính trong cái trò chơi giải trí, giải lao, giải buồn và giải “đói” này tôi mới thấy rõ chân tướng của một nhà thơ lớn là Hoàng Cầm.

    Một ngày mưa lạnh trong vùng Lạng Sơn. Chúng tôi cắm cổ ra đi từ sáng sớm cho tới gần xế chiều, bụng thì đói, chân thì mỏi, tai lạnh ngắt, cổ khô khan… mà vẫn chưa gặp một cái quán nào để dừng chân, uống một cốc cà phê, lau khô cái đầu, cái cổ, nắn bóp cái chân. Mãi cho tới khi mặt trời đã khuất dần sau rặng núi, trời còn đang chạng vạng tranh tối tranh sáng thì gặp một số đồng bào người Thổ đi ngược đường cho biết là sắp tới chợ rồi. Chúng tôi reo mừng lên: “Thế là ta có một vụ nghỉ ngơi ăn uống trả thù cái khổ rồi đây. ” Và chúng tôi bước mau…
    … Nhưng niềm hi vọng đó tiêu tan ngay khi chúng tôi tiến vào mảnh đất được gọi là cái chợ. Chỉ có ba túp nhà tranh vách nứa ọp ẹp n_ăm cách nhau khoảng chục thước. Nhà đầu trống không. Nhà thứ hai chỉ có treo lủng lẳng vài miếng thịt ôi. Tới nhà thứ ba thì… cả đội sững sờ, đứng lại trố mắt nhìn vào rồi thét lên vì kinh ngạc: Trời Đất, Cha Mẹ, Đồng Bào, Đồng Chí ơi. Không thể tưởng tượng được: nào là chè lam, kẹo vừng, kẹo lạc… nào là cà phê, sữa đặc (mới kháng chiến chưa tới một năm thôi mà)… và quá sức tưởng tượng hơn nữa là bà chủ quán, một thiếu phụ ngoài hai mươi tuổi, người Hà Nội, rất đẹp, cùng với đứa hai con nhỏ theo chồng đi kháng chiến, chồng đi Vệ Quốc Quân ở đâu không biết, nàng mở quán cà phê ở đây, một cái chợ không có cả cái tên. Và cái lũ văn nghệ sĩ kháng chiến này có lẽ cũng là những lữ khách hiếm hoi của chủ quán đây.
    Thật là vui hơn Tết, vui hơn cả “ngày trọng đại” Cách Mạng Thành Công. Trong khi bà chủ quán giết gà làm thịt, Hoàng Cầm, Trúc Lâm, Văn Chung ngồi nhắm rượu xuông. Tôi và Ngọc Bích thì tự pha cà phê để uống. Cả bọn bỗng nổi hứng lên, giở trò làm thơ như lúc đi trên đường đá.
    Văn Chung, dù có vợ kè kè bên cạnh, cũng nhăn nhó đưa ra câu đầu:
    Mệt mỏi mà mơ mộng mỹ miều
    Chẳng cần phải đợi lâu, và vì cũng đọc được ý tình trong mắt của bà chủ quán, tôi tuôn ra câu thứ hai:
    “y ai âu yếm ỡm ờ yêu&& Kịch sĩ Trúc Lâm, người chuyên đóng vai hài hước trong đội, nhìn thấy trên cái giường nứa độc nhất trong quán, nơi ăn ngủ của bà chủ và hai đứa con, nay có mấy thằng văn nghệ sĩ ngồi dựa vào các loại ba lô đủ kiểu, ngất ngưởng uống rượu chờ gà… nó bèn đưa câu thơ thứ ba:
    Chung chăn chung chiếu chung chè chén
    Cả bọn khoái chí, vỗ tay, hò la, tán thưởng câu thơ vui nhộn đó.
    Nhưng chúng tôi bỗng ý thức ngay được sự thô lỗ của mình và tất cả đồng ý là phải chữa lại cái lỗi này bằng một câu kết cho thật hay. Trò chơi ồn ào bỗng trở nên trầm lặng. Mặt đứa nào cũng nghệt ra vì phải suy nghĩ. Lâu lâu lại có một thằng đưa ra một câu bị mọi người chê ngay. Gà đã làm xong, bà chủ bưng ra, hơi nóng bốc lên cùng với hơi gà làm miệng đứa nào cũng có nước dãi nhưng không thằng nào dám đụng vào đĩa thịt gà khi câu thơ chưa làm xong……. Tới lúc Hoàng Cầm, sau khi rung đùi một lúc, đứng lên đưa ra câu thơ thứ tư thì ta mới thấy con người của nó hiện ra, thật là bình dị nhưng sâu sắc, thật là thơ mộng nhưng cũng rất tình người. Thằng bạn thơ của tôi có đôi mắt sắc long lanh, có cái mũi dọc dừa và cái miệng lúc nào cũng như đang ngâm nga một câu thơ hay… bây giờ nó trịnh trọng đứng lên đọc câu thơ kết thúc cho bài thơ đặc biệt này. Đó là câu:Cháu trẻ chờ cha chốn chợ chiều.
    Lúc đó, trời đã hơi về khuya, trăng đã lên đầu ngọn núi, cả bọn xúm nhau lại, lấy giấy bút ra ghi bốn câu thơ đó rồi dán ngay lên trên vách nứa với sự chứng kiến rất thân mật của bà chủ và hai đứa con nhỏ. Tôi không kịp tìm hiểu xem bà chủ quán vui hay buồn sau khi tụi này làm xong bốn câu thơ đó, bởi vì tôi còn mải lấy đàn ra để phổ nhạc và hát ầm ỹ lên.
    Những kỷ niệm đẹp như vậy dường như chẳng bao giờ rời tôi cả và mỗi lần gặp ai nhắc tới Hoàng Cầm hoặc mỗi lần được đọc những bài báo về nó, về cuộc sống của nó trong kháng chiến, sau kháng chiến và trong lúc này… tôi lại được lạc hồn về những nẻo đường Cao-Bắc-Lạng của những ngày xa xưa, tưởng tượng mình đang đứng trên nương chiều trong mùa đông chiến sĩ để nhớ người thương binh.hay để nghe những lời dặn dò của người chiến sĩ. Nhưng càng được sống yên thân ở nơi chân trời góc biển tôi càng thương sót cho những bạn bè ở nơi quê hương tù túng. Tôi chỉ còn một ước mong nho nhỏ là gặp lại bạn bè xưa như Hoàng Cầm chẳng hạn, để đọc cho nhau nghe những bài thơ soạn cho riêng nhau trong những ngày còn trẻ. Chẳng hạn bài thơ Vịnh Cà Phê, soạn tập thể theo vần “ơm” rất khó khăn mà Hoàng Cầm đưa ra hồi năm 1948 ở một bản thôn nào đó trong vùng Lạng Sơn:
    Một tách đưa lên khói bốc thơm&& Đỡ cơn mệt nhọc lại tiêu cơm
    Tay pha ngọt nhạt đừng chê trách
    Phích chẩy mau thưa chớ nguýt lườm
    Nâng chén say sưa chàng liếm mép
    Tính tiền e lệ thiếp che mồm
    Sau khi uống cạn niềm yêu ấy
    Đáy cốc soi hình bóng Lạng Sơn.

    Trong chặng kháng chiến ở Cao-Bắc-Lạng này, khác hẳn trong hai chặng đường Sơn Tây-Lao Kai và Lao-Kai-Bắc Kạn… tôi đã được sống gần bộ đội và tôi thấy Vệ Quốc Đoàn đã trưởng thành hơn lúc trước. Đã có những buổi học tập gần giống như lối rèn cán chỉnh quân sau này. Văn nghệ sĩ chúng tôi đã được tham dự những buổi đánh sa bàn trước khi tiến đánh cái đồn thật. Rồi tới khi bộ đội đi đánh đồn thì chúng tôi cũng được đi theo luôn. Chúng tôi đã thực sự được sống trong không khí chiến tranh. Còn nhớ có một lần, tôi và Hoàng Cầm ngâm bài thơ Đêm Liên Hoan cho bộ đội nghe 15 phút trước giờ tấn công đồn địch. Sau đó một anh bộ đội đã nói: “Tôi vào giữa đồn mà vẫn còn nghe tiếng ngâm thơ của các anh văng vẳng ở trong đầu”. Thế mới biết sức mạnh của văn nghệ. Cũng nên kể ra đây bài thơ Bắn Đi của Tố Hữu do tôi thường diễn tả trong chuyến đi phục vụ quân đội ở vùng Cao-Bắc-Lạng này. Đó là một trong những bài thơ mạnh mẽ nhất của thời kháng chiến…
    … Một ngày đẹp trời, tại gần địa điểm Bông Lau là nơi đã được tôi gọi là rừng xanh pha máu, tôi gặp lại Đoàn Bính tức Giang Cao từ Liên Khu X đi công tác qua Bắc Kạn-Cao Bằng từ mấy tháng nay. Được nghe kể lại một câu chuyện đẹp: Vào lúc Quân Pháp mở chiến dịch biên giới thì từ Cao Bằng, Hồng Giang đã phải mở đường máu để ra thoát cuộc tấn công của Quân Pháp vào tỉnh này. Những Vệ Quốc Quân trong các đơn vị đã bị tan vỡ bây giờ được tập hợp thành một đội quân với cái tên rất oai là Trung Đoàn Cảm Tử. Từ một bản có cái tên là Nà Thúm, đội quân đi về phía Nam. Đi tới đâu thì cũng thấy cảnh tàn phá với những bản thôn vắng tanh và những nhà sàn bị cháy rụi đang còn bốc khói. Đồng bào thiểu số đã sơ tán vào tận rừng sâu hết cả rồi. Cũng may mà đU³ội quân đang ngất ngư vì đói thì tới được một nơi có một rừng cam với mầu vàng ói đến nỗi mọi người phải nhức mắt. Đang thèm ăn quá thì gặp một bà ké (tức là một bà mẹ). Bèn lễ phép xin bà cho ăn. Bà đồng ý cho ăn cam nhưng không được hái đem đi. Mọi người vội vàng ùa vào rừng cam ăn lấy ăn để, theo kiểu “ăn cam nhả bã” đến độ bị “say cam” như bị say rượu vậy. Có lẽ cái bụng trống rỗng bị chất át-xít của nước cam làm cho cồn cào và người ăn bị phản ứng. Nhân vật bà ké này là một phản ánh tuyệt vời của người dân Việt Bắc đối với cuộc kháng chiến lúc đó.
    Đội quân “cảm tử” đóng trại tại cái bản thôn đã bị tàn phá này với những cái bụng hãy còn đói và với một câu thốt lên của anh bạn Giang Cao là: && — Thèm vài quả trứng gà quá ta.&& Bà ké nghe thấy và lẳng lặng đi moi móc ở trên những nhà sàn chưa bị cháy rụi đủ mọi những thứ còn lại của khoai, của sắn, của củ cải, của cơm lam… rồi bỏ vào nồi đốt lửa nấu chung thành một thứ lương thực không tên. Rồi mang tới cho toàn đội ăn. Giang Cao cũng như các anh em đồng đội nghĩ rằng sáng mai sẽ trả ơn bà ké bằng một số tiền nào đó cũng là đủ lắm rồi. Ăn xong, mọi người gối đầu gác chân lên nhau mà ngủ.
    Sáng hôm sau, trước khi hành quân lên đường, Giang Cao đưa tiền cho bà ké. Bà ké không nhận. Cố nài nỉ bà thì bà khóc và nói rằng: — Ké có hai đứa con trai đi Vệ Quốc Đoàn. Một đứa đã chết ở mặt trận “Phe Đén”, một đứa hiện ở đâu không biết? Gặp các anh em, cho các anh em ăn với hi vọng con của ké ở đâu đó cũng có cái ăn.
    Tất cả mọi người nghe bà ké nói như vậy đều khóc hết. Mấy anh chỉ huy, anh thì lột cái khăn che cổ làm bằng vải dù ra, anh thì thò túi rút cái bút chì ra, anh thì lục ba lô lấy mấy viên ký-ninh ra để tặng bà ké. Nên nhớ rằng trong kháng chiến, đó những thứ đồ qúy giá nhất, cần thiết nhU³ất của người đội viên. Nhưng mọi người đã đưa tặng bà ké để nói lên cảm tình cao đẹp nhất của mình. Đẹp nhất là bà ké nhận những thứ đồ tặng đó một cách rất vui vẻ dù rằng chưa chắc bà ké cần tới cái khăn đeo cổ, cái bút chì hay vài viên ký ninh đó. Cái đáng kể ở đây là thái độ rất đẹp của tất cả mọi người, của một bà mẹ có con đi kháng chiến và của những người thanh niên đã phải xa cha mẹ để đi làm chiến tranh. Tôi còn mục kích nhiều chuyện tương tự như chuyện bà ké Lạng Sơn này. Chẳng cứ gì là chuyện bà mẹ ở Gio Linh mà tôi ghi vào một bản hát, ở bất cứ một nơi nào trong thời này cũng đều có chuyện hi sinh ngút trời của những bà mẹ như thế. Nhưng sự hi sinh của những bà mẹ đó chỉ có nghĩa lý trong một cuộc chiến tranh chống ngoại xâm như cuộc kháng chiến chống Pháp này. Phi lý vô cùng khi ta sẽ thấy, sau ngày thực dân Pháp bị thua trận và phải rút lui, có những bà mẹ Việt Nam vẫn phải tiếp tục hi sinh từ năm này qua năm khác, và vẫn có những người con bây giờ không còn là phải xa mẹ để đi giết giặc ngoại xâm mà là để đi giết lẫn nhau chỉ vì một chủ nghĩa ngoại lai.
    Có những chuyện cảm động và sót thương nói lên tinh thần của người mẹ vô danh trong kháng chiến như chuyện bà ké Lạng Sơn, bà mẹ Gio Linh như vậy thì cũng có một chuyện vui và rất đơn sơ về một bà mẹ Việt Nam mà thằng Ngọc Bích đã phổ thành một bài hát nhan đề Bà Già Giết Giặc Bài này phổ thông đến nỗi sau này danh từ “bà già giết giặc” đã trở thành câu nói đùa đầu môi của mọi người:
    Làng kia có một bà già&& Thân mình tiều tụy tuổi đà 65&& Một hôm giặc Pháp đói ăn&& Chúng lần vào tới xóm nghèo tìm ăn…
    Chúng tóm được một bà lão và bắt bà đi lấy gạo thổi cơm cho chúng ăn. Trong lúc chúng sơ ý, bà mẹ liền bỏ vào nồi cơm một ít thuốc độc mà bà giấu ở trong đống rơm. Rồi bà bưng cơm ra cho giặc Pháp ăn:
    Ăn vào liền gục nồi còn bốc hơi
    Bà ta bèn lấy đóm soi
    Đốt nhà nhà cháy, hết đời thực dân…
    Chưa chắc đây là một câu chuyện có thật — bởi vì chúng tôi đọc được câu chuyện này trong một tờ báo nào đó — nhưng vào thời điểm đó thì một bài hát như vậy cũng rất là có ích cho công cuộc kháng chiến.
    Trong thời gian ở vùng Cao-Bắc-Lạng này, chúng tôi có cái khoái là được sống trên nhà sàn của đồng bào sắc dân Tày. Chúng tôi được nghe những bài ca Cách Mạng đầu tiên như bài Bâu Lao Thai — tức là Không Sợ Chết — do Trung Đội Giải Phóng dạy cho mọi người hát hồi trước 1945. Đây cũng là lúc mà tôi học hát những tình ca của người Tày là hát lượn và được nghe họ hát bài Nhớ Người Thương Binh của tôi b_ăng tiếng điạ phương: “Pài mà, pài mà qua nứng nà khuê…” Tôi còn được hưởng cái lạnh tê người ở vùng núi rừng này nhưng đồng thời cũng được hưởng cả cái thú ngồi bên bếp lửa nhà sàn và do đó mà nhìn thấy mái nhà sàn thở khói âm u. Và cũng có lúc, dù lạnh chết người, được ra suối tắm chung với các cô nàng để thấy được hình ảnh cô nàng về để suối tương tư.
    Nói tới chuyện cô nàng và sự tương tư thì phải nhắc lại một kỷ niệm không quên được của tôi và Ngọc Bích. Đó là một buổi chiều sơn cước, tại một phiên chợ núi ở vùng Lạng Sơn. Gặp hai cô gái Tày thật đẹp, má đỏ hồng hồng, ăn vận quần áo chàm còn thơm mùi vải, đeo đầy lục lạc bằng bạc ở thắt lưng. Hai thằng cán bộ văn nghệ tán rất giỏi cho nên hai cô ưng thuận cho đi theo về nhà. Chúng tôi liều bỏ đơn vị để đi theo hai cô sơn cước. Không thể ngờ rằng cái bản thôn của hai cô gái ở một nơi xa quá, phải trèo hằng chục ngọn núi và phải đi từ 5 giờ chiều cho mãi tận 11 giờ đêm mới về tới nhà hai cô. Lại bị cha mẹ các cô mời ra ngồi ở giữa nhà sàn nơi có bếp lửa, nghe họ nói chuyện lẩm cà lẩm cẩm cho tới quá nửa đêm. Chẳng thấy hai cô đâu mà chỉ nghe thấy tiếng cười rúc rích. Nói chuyện với cha mẹ hai cô hoài, sốt ruột quá, chúng tôi phải xin kiếu. Rồi mệt quá, lăn ra sàn, ngủ lúc nào không biết.
    Đã chẳng được sơ múi gì, sáng ra hai cô còn bầy trò lưu luyến, tặng cho hai thằng những cái vòng dây có ba mầu đỏ, trắng, vàng. Hai thằng chửi thề ầm ỹ lên bằng tiếng Tày: ê mê thổ mừ… rồi lại leo núi hết hơi trở về đơn vị, hẹn thầm rằng từ nay trở đi xin chừa tán tỉnh những cô sơn nữ ứ ơi… mà nhạc sĩ Trần Hoàn đã vẽ ra trong một bài hát tiền chiến.
    (hết trích)

    1. vndong

      Cám ơn NCB, mình ngưỡng mộ Cụ lắm. Mới 13 tuổi đã biết tìm hương gái dậy thì, quả là “siêu” nhỉ.

  89. Đoàn Nam Sinh

    Sao băng !
    Rưng rưng…
    Thương mà hận.
    Tài hoa lận đận,
    Măng chưa mọc, ông ơi !

  90. Pingback: Thi sĩ Hoàng Cầm đã về trên núi Thiên Thai « Hãy dành thời gian

  91. master

    Vậy là một cây đại thụ của văn học VN đã ra đi!
    Những người làm văn hoá nghệ thuật, những chứng nhân lịch sử của bao thăng trầm suốt 2 thế kỷ giờ còn lại được mấy người !?

    Xin thành kính phân ưu cùng GĐ nhà thơ và xin nghiêng mình trước vong linh Ông.

  92. Ngo Xuan Hung

    Xin duoc gui toi Huong linh Thi Sy nen TAM NHANG cung long kinh trong sau sac ! khap nguyen Nguoi mat sieu thang, nguoi con phuc lac, chung sinh duoc tham nhuan mua phap, moi nguoi duoc chung ngo phat thua!

  93. KênhKia

    Xin thắp một nén tâm nhang cầu mong cho linh hồn nhà thơ tài hoa xứ Kinh bắc được siêu thoát nơi miền cực lạc.

  94. Tôn Nữ Yêu Văn Học

    Vậy là thi sỹ Hoàng Cầm đã về với ngọn gió quê rồi. Người yêu thơ mãi mãi nhớ về ông !

    Xin được chia buồn cùng tang quyến !

  95. Pingback: Lê Mỹ Ý : Nhà thơ Hoàng Cầm và những ‘chiếc lá diêu bông’ « Hophamthanhngon's Blog

    1. Mèo Hen

      Vananh ơi ời ời! Vĩnh biệt tác giả Lá Diêu bông thui, còn Lá Diêu bông phải ở lại và sống mãi với người đời chứ, phải không vananh!

    2. Mèo Hen

      Hoàng Cầm thi sĩ về trời
      Diêu bông ở lại ngàn đời dương gian.
      (Vừa sưu tầm được ở một cái còm, gửi vananh luôn)

  96. Bò Sát Đất

    Chưa hết xúc động và sự thương cảm về nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý, lại nghe tin Nhà Thơ Hoàng Cầm quy tiên!

    Thật sự kính phục tài năng và tâm hồn của những Người Nghệ Sỹ Chân Chính!

    Trưa nay thật buồn!

    BSD.

  97. Lê Bình

    Vĩnh biệt nhà thơ Hoàng Cầm, cầu cho ông được siêu thoát chốn thiên thai…

    1. ha linh

      Cám ơn chị tui hè!
      Chị em mình thành kính cầu cho nhà thơ HOàng Cầm được siêu thoát chốn thiên thai hè!

    1. Mèo Hen

      Sóng yếu đây! Sóng yếu đây!
      Chưa thấy sóng mạnh lên chút nào, cho thêm nửa con Tem nữa đê!

      1. bachduongqt3065

        Hiiiiiiiiiiiiii cứ nghĩ hỏi 2 người thân cận dứt của anh MH là có câu trả lời chính xác nhất, cuối cùng cả 2 ngài đồng thanh nói : ở nơi đó sóng cực yếu , BD nghĩ răng 2 eng ni trả lời trùng hợp ri hè, cứ nghĩ 2 chữ sóng yếu mà cười mãi (~_~)

    1. danchoa

      Cảm ơn Người Tràng An thanh lịch đã để phần cho DC.
      Cô bạn gái người Đức có dòng máu Nhật, kề vai sát cánh với em đã hơn 5 năm nay đang bị trọng bệnh. Em phải săn sóc thuốc men và theo dõi sức khỏe cho cô bạn ấy. Cô trở bệnh đúng ngày Cụ HC về giời! Em không tin tướng số, nhưng nhiều khi cũng mất thăng bằng, nghĩ ngợi.
      Tuy cũng đã quen hơi bén tiếng với nhau đã lâu mà một ngày em thiếu cô ấy thì em cũng không chịu nổi.
      Cô ấy đang nghỉ ngơi, em ra phòng làm việc viết cho Bác mấy dòng.
      Hu Hu!

      1. vanthanhnhan

        DAN CHOA@.Chia sẻ với bác những khó khăn mà bác đang gặp phải.
        Cầu chúc cho cô bạn của bác mau chóng bình phục.

      2. Mai Vũ

        Cháu chúc chú và bạn của chú tiếp tục kề vai sát cánh vượt qua khó khăn để mãi mãi và không bao giờ thiếu nhau.

      3. zhivagovn

        chúc bạn gái Đức lai Nhật của bác dân choa mau khỏi bệnh, khỏe mạnh và vui vẻ nhé. bác lo quá nên đâm ra nghĩ ngợi thôi mà, ngày nào trên thế giới chả kiếm được ít nhất một người nổi tiếng ra đi, cụ HC chỉ là một trong những người nổi tiếng, lo thế thì… lo cả ngày.

        huhuhu bác ơi cháu có yêu một người, lai Đức, Do Thái, Hà Lan… nhưng tan như mây rồi 😦 … không hiểu sao các còm của bác cứ làm cháu nhớ về người í. hôm nọ bác có cái còm Do Thái gì đó làm cháu lại nhớ.

Đã đóng bình luận.