Để luật không phải là cạm bẫy

ĐÀO TUẤN

Trong cuốn “Lịch sử khẩn hoang Miền Nam”, nhà văn Sơn Nam đã điểm lại hai vụ án nổi tiếng: Vụ Ninh Thạch Lợi, xảy ra ở Rạch Giá năm 1927 và vụ đồng Nọc Nạn, xảy ra ở Bạc Liêu năm 1928 để đưa ra một nhận xét chung: Nạn nhân là những người chí thú làm ăn…và chỉ muốn bảo vệ phần đất ruộng mà họ đã khai thác từ lâu. Trước khi bạo động xảy ra, họ cũng đã tìm đủ mọi cách để kêu nài trong mức cố gắng tối đa của họ.

Những vụ án Ninh Thạch Lợi và Nọc Nạn đẫm máu bấy giờ, chứng tỏ những bất cập mà chính sách về ruộng đất, một chính sách mang tính chất cướp đoạt, cùng sự hà hiếp của bộ máy chính quyền địa phương buộc người nông dân phải đứng dậy trong thế cùng quẫn và “tuyệt nhiên không có những người làm chánh trị xúi dục”. Sự thống nhất tuyệt đối về mặt dư luận bấy giờ, là còn bởi: “Luật lệ mà thực dân bấy lâu đưa ra về vấn đề khẩn đất chỉ là những cạm bẫy để cho kẻ lương thiện sụp xuống dễ dàng”.

Trong vụ án Cống Rộc xảy ra sau đó gần một thế kỷ, người nông dân Đoàn Văn Vươn cũng như những chủ Chọt, Biện Toại, Mười Lương.. cũng chỉ muốn bảo vệ phần đất mà họ đã đổ mồ hôi và máu mới có được. Cũng kêu oan với báo chí, cũng kiện ra tòa, tức là cũng đã tìm đủ mọi cách, một cách hòa bình và được pháp luật cho phép để giữ đất, trước khi sử dụng mìn tự chế và sung hoa cải. Một cách phản kháng giống hệt với sự tự sát. Chỉ thiếu một cuộc bốc thăm như anh em Biện Toại đã làm cách đây 1 thế kỷ, để đi tới tận cùng của sự tuyệt vọng.

Nhưng dẫu sao, “tiếng súng Hoa Cải” cũng là cơ hội để chúng ta nhìn nhận một vấn đề bức xúc từ chính sách đất đai, liên quan đến hàng triệu nông dân.

Hôm qua, 1,2 triệu hộ nông dân và dư luận cả nước đặc biệt quan tâm và chờ đợi ý kiến kết luận cuối cùng của người đứng đầu Chính phủ, đặc biệt đối với số phận khu đầm 40ha của nông dân Đoàn Văn Vươn. Không quan tâm sao được khi bất cứ ai trong họ cũng nhãn tiền phải đối diện với việc bị thu hồi, bị cưỡng chế, bị tước đoạt mảnh đất khi “5 quyền đối với ruộng đất” của họ còn hay mất phụ thuộc nhiều khi vào chỉ một cái nhíu mày của một ông Chủ tịch huyện. Không lo lắng sao được khi 1,2 triệu hộ, dù có sổ đỏ, đang bước đến, đang leo lên giờ G: năm 2013, khi thời hạn giao đất đã hết, trong khi chính quyền Hải Phòng đến giờ vẫn khẳng định việc thu hồi- khi hết thời hạn- là không sai.

Trước cuộc làm việc của Thủ tướng, lần đầu tiên đã có sự xuất hiện ý kiến của một số quan chức trấn an dư luận với những khẳng định: Nông dân không phải lo lắng về thời hạn năm 2013. Trên một tờ báo của ngành Công an, ông Nguyễn Khải, nguyên Vụ trưởng Vụ Đất đai (Bộ TN-MT) khẳng định: “Ai đó nói rằng tới năm 2013, Nhà nước sẽ thu hồi lại đất là hoàn toàn sai”. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Mai Xuân Hùng cũng cho rằng: “Bản chất là giao lại chứ không phải thu hồi”.

Tuy nhiên, sự lo lắng của người dân là có thật khi cũng chính vị quan chức của Quốc hội cũng nói đến việc “Chia lại”: “Hình thức chia lại như thế nào thì đang nghiên cứu. Trên cơ sở đề xuất của Chính phủ, Quốc hội sẽ cho ý kiến, sau đó mới ra Nghị quyết để thực hiện”. Hơn nữa, việc tiếp tục được sử dụng mảnh đất 20 năm mồ hôi xương máu hay không, phụ thuộc vào Chính quyền, khi những kẽ hở của Luật đất đai (sửa đổi) 2003 đang vô tình giao cho chính quyền một thứ quyền hạn quá lớn: Quyền định đoạt đối với mảnh đất mà người nông dân đang sử dụng. Thực tế Tiên Lãng cũng đã cho thấy trong vụ án Cống Rộc, chính quyền đã hành xử với mảnh đất của nông dân theo một cách thức không thể tồi tệ hơn: Cưỡng chế thu hồi mà hoàn toàn không có phương án đền bù, không đối thoại với dân, và thu hồi cũng không biết để làm gì khi thậm chí phương án sử dụng sau đó cũng không có.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam, hôm qua, đã thông báo ý kiến có tính chất kết luận cuối cùng của người đứng đầu Chính phủ. Theo đó, Quyết định thu hồi đất của UBND huyện Tiên Lãng đối với ông Đoàn Văn Vươn là trái luật. Điều 38- Luật đất đai (sửa đổi) 2003 quy định 5 trường hợp thu hồi đất, nhưng gia đình ông Vươn không nằm trong 5 trường hợp trên. Và quyết định thu hồi đã sai thì quyết định cưỡng chế thu hồi cũng đương nhiên sai.

Kết luận của Thủ tướng, dù không làm thay đổi tình trạng pháp lý của người nông dân lấn biển, tuy nhiên, công lý phần nào đã được trả lại cho ông. Công luận, qua kết luận cuối cùng này, dường như càng thông cảm hơn với nỗi tuyệt vọng và sự khốn quẫn của người nông dân khi bị chính quyền tước đoạt một cách trái luật và trắng trợn mảnh đất của mình.

Số phận của người nông dân Đoàn Văn Vươn có lẽ đã rẽ theo một hướng hoàn toàn bi thảm sau khi quả bom tự tạo đầu tiên phát nổ, sau khi viên đạn hoa cải đầu tiên được bắn ra khỏi nòng. Nhưng người đẩy ông vào tình thế tuyệt vọng, không ai khác, chính là quan chức trong bộ máy chính quyền Tiên Lãng.

Nhưng vụ án Cống Rộc hoàn toàn chưa khép lại. Nó mới chỉ vạch ra vấn đề đang nhức nhối nhất ở nông thôn: Đó là tình trạng một nông thôn mà dân chủ cơ sở tồn tại rất mờ nhạt. Đó là một nông thôn nơi chính quyền gần như đối lập với dân. Và nguyên nhân của mọi nguyên nhân là những bất cập trong chính sách đất đai. Không thể không nhắc lại là Luật đất đai đã phải sửa tới 4 lần, có tới 200 văn bản hướng dẫn thi hành. Nhưng đó là một bộ luật có quá nhiều kẽ hở để chính quyền địa phương có thể “tự giải thích luật” theo ý muốn chủ quan của mình.

Hàng triệu triệu nông dân, những người đứng trước nguy cơ mất trắng đất đai như ông Đoàn Văn Vươn, khi thời hạn 2013 đang đến rất nhanh, giờ có lẽ đã có thể tạm yên tâm để tiếp tục đổ mồ hôi trên mảnh đất của mình. Kết luận cuối cùng của người đứng đầu Chính phủ, có lẽ, ngay lập tức sẽ tạo hiệu ứng như một “tiền lệ pháp”- một tiền lệ trong lĩnh vực hành chính, để người nông dân dùng để bảo vệ quyền hợp pháp của họ trước sự hà hiếp của chính quyền.

Vụ án Cống Rộc cũng cấp thiết đặt ra việc sửa đổi luật Đất đai. Và để Luật đất đai không còn là “cạm bẫy” đối với nông dân, có lẽ, việc sửa đổi sẽ không thể chỉ dừng ở vấn đề thời hạn 20 năm, 50 năm hay 99 năm, mà phải đặt ra cái gốc: Chế độ sở hữu.

Nguồn: Blog ĐT

Advertisements

20 thoughts on “Để luật không phải là cạm bẫy

  1. Tien Duong

    Nếu đã không gọi là công vụ thực thi pháp luật được thì đương nhiên a e nhà ông Vươn không có tội chống người thi hành công vụ, mà chỉ là tự vệ. Đã là tự vệ thì vô tội, có chăng là tự vệ quá mức mà thôi.

  2. Bá Hùng

    Một mình chống lại một bọn Kẽ Cướp hơn trăm người vào đập phá cướp của nhà mình thì bị coi là hành động giết người chăng? Một sự tư duy và áp đặt hoàn toàn không mang tính NHÂN BẢN.

  3. Dung Tran

    Ai tin được các quan chức nhà ta nói ….như quan chức BCT nói trước báo giới trong thời gian qua là : BCT chưa có chủ trương tăng giá xăng dầu trong thời gian nhạy cảm này ….Những đùng một cái là vào lúc nữa đêm trong ngày lại tăng giá xăng dầu …đến sáng có một PV phỏng vấn người dân đi đường ghé vào cây xăng đổ xăng vào xe máy …PV hỏi ông nghĩ gì và có bất ngờ với lần tăng giá xăng dầu lần này ?
    NGƯỜI DÂN trả lời : Tôi rất bất ngờ và hơi bị xốc …vì sáng qua một quan chức BCT đã nói không tăng giá xăng , dầu trong thời gian này …Nhưng nay tăng giá làm không những tôi và mọi người đều bị xốc …và ông phát biểu là : chính phủ ta …NÓI DZẬY NHƯNG KHÔNG PHẢI DZẬY khó tin ….Còn nói vè vụ CỐNG RỘC nếu lệnh thu hồi sai…và cưỡng chế sai …thì gia đình anh em ông Vươn vô tội bị bị bứt hại ,bế tắc như kiểu đàn áp sai luật …kẽ có tội là những quan lại làm sai luật nhưng nhắm mắt làm liều ,cố đấm ăn xôi …

  4. minh ducnghean

    nhan dan rat mong quoc hoi sua doi luat dat dai de chinh quyen dia phuong khong cuop dat cua dan . nan cuop dat cua dan xay ra lien tuc o cac dia phuong quoc hoi co biet ko ? hay cuu dan voi quoc hoi oi dan oan uc tut cung roi xin dung coi dan la ke thu

  5. cu Tèo

    Vô sản hóa==> bần cùng hóa==> lưu manh hóa người nông dân, tiền đề cho tư bản hóa xã hội? giai đoạn này đã diễn ra ở phương Tây hàng trăm năm trước rồi.
    Vụ TL có hơi hướng giống anh Pha trong Bước đường cùng của cụ Hoan…

  6. GÀ QUÊ

    .
    Bác Đào Tuấn đã dẫn dắt mọi người xem xét lại cái gốc: CHẾ ĐỘ SỞ HỮU.
    Xin được phụ họa thêm với bác (nếu được chấp nhận):
    Chế độ sở hữu toàn dân tưởng như là nền tảng của sự công bằng nhưng đã bộc lộ những bất cập trong thực thi dẫn đến sự mất công bằng ngày càng lớn trong xã hội Việt Nam. Gắn liền với quyền sở hữu là quyền chiếm hữu, định đoạt và sử dung, trong đó quyền định đoạt là cơ bản nhất, không còn quyền định đoạt tài sản thì có thể nói, quền sở hữu không còn. Sưở hữu thì mang danh toàn dân nhưng trên thực tế ở nước ta quyền định đoạt, sử dụng thì hoàn toàn không phải như vậy. Hệ thống luật pháp chưa hoàn chỉnh nên quyền định đoạt, sử dụng tài sản thuộc sở hữu toàn dân đang do những nhóm, thậm chí một người thực hiện.

    Đối với tài sản không phải là đất đai, cụ thể nhất là tài sản ở các DNNN thì do giám đốc DN quyết định theo quy định của luật pháp. NHưng sự giám sát lỏng lẻo, pháp luật chưa hoàn thiện nên ở nhiều DNNN quyền của giám đốc là tất cả, Vinashin là điển hình nhất. Hơn nữa, tài sản của DNNN là của toàn dân, phải phục vụ lợi ích của toàn dân nhưng nhiều DN coi lợi ích của nhóm mình cao hơn lợi ích của nhân dân, EVN, petrolimex… cũng là điển hình. Chính sự lỏng lẻo đó, tài sản của Nhà nước bị thất thoát, biến thành tài sản tư nhân là không ít.

    Thu hồi và giao đất được giao cho người “có thẩm quyền”, một phần của quyền định đoạt về tài sản là đất đai là do những nhóm người thực hiện. Họ thực hiền quyền đó có vì lợi ích của toàn dân không? Không nhiều. Điều đó đất đai vẫn là sở hữu toàn dân về danh nghĩa nhưng rât nhiều diện tích đât thì quyền chiếm hữu và sử dụng lại đang thuộc về những đại gia. Để Nhà nước thực thi quyền định đoạt những lô đất, khu đất này sau khi đã giao không dễ, nếu được thì phải trả giá bằng tiền rất cao so với Nhà nước thu được khi giao cho họ. Hay nói cách khác đi, Nhà nước đã không còn đấy đủ thực quyền sở hữu, mất dần quyền sở hữu đất đó.

    Rõ ràng vận hành chế độ sở hữu toàn dân (sở hữu Nhà nước?) ở Việt Nam đã, đang không củng cố, xây dựng được chế độ SỞ HỮU TOÀN DÂN mà ngược lại đang làm cho khoảng cách giàu nghèo về tai sản, bất công trong xã hộingày càng tăng,
    Vậy thì SỬA cái GỐC hay là THAY cái GỐC? Gà quê tui cũng nỏ biết mần răng cả!

  7. CỐT THÉP

    Để pháp luật không phải là CẠM BẪY (với người NÔNG DÂN), không phải là MẢNH ĐẤT MÀU MỠ với người có CHỨC, có QUYỀN, có TIỀN.

    Tại sao mình không cử chuyên gia sang các nước dân chủ tham khảo kinh nghiệm của họ nhỉ ???

  8. GÀ QUÊ

    Nếu như nói Luật Đất đai là “cạm bẫy” đối với nông dân thi Luật này lại là “bàn tiệc” cho giới maphia đất đai ở Việt Nam, đó là những người có “thẩm quyền cấp đất, thu hồi đất” và những người kinh doanh đất.

  9. thuynguyen

    “Nhưng vụ án Cống Rộc hoàn toàn chưa khép lại. Nó mới chỉ vạch ra vấn đề đang nhức nhối nhất ở nông thôn: Đó là tình trạng một nông thôn mà dân chủ cơ sở tồn tại rất mờ nhạt”. Ko có lời nhận xét đánh giá nào hay hơn thế !

    Nếu nông dân được tiếp cận thông tin từ internet, nhận thức cao hơn về pháp luật, chắc chắn khi gặp lãnh đạo các cấp, họ cũng dám đứng thẳng lưng mà nói chuyện với các lãnh đạo dù là cấp cao nhất ! Họ sẽ được nhìn thấy những người vô gia cư hay thất nghiệp của Mỹ ngồi uống bia vại với tống thổng Obama, họ coi Obama chỉ là người đại diện cho số đông để mang lại quyền lợi cho họ.
    Khi nào mà người dân thấy Thủ tướng, Chủ tịch nước về thăm, cũng giống như người bạn, đại diện cho nhân dân về chơi chứ không phải “nhiệt liệt chào mừng” lúc đó bất công ,dân chủ và công lý sẽ được thực thi.
    còn bây giờ trên cả nước thì …. đợi tới tết Công gô !

    1. Giáo viên nghèo

      “Nếu nông dân được tiếp cận thông tin từ internet, nhận thức cao hơn về pháp luật, chắc chắn khi gặp lãnh đạo các cấp, họ cũng dám đứng thẳng lưng mà nói chuyện với các lãnh đạo dù là cấp cao nhất ! “. Tôi nghĩ khác bác thuynguyen à. Nông dân ngày nay không thiếu cơ hội tiếp cận thông tin, quan trọng là chính quyền có tạo ra các kênh để lắng nghe và đối thoại với người dân hay không? hay chỉ là sử dụng quyền lực để bịt miệng dân, vu cáo cho dân kiểu như chính quyền Tiên Lãng.

  10. ngocyen

    Việt Nam ta .. từ hành pháp đến luật pháp hiện nay chỉ có một mối thậm chí hành pháp còn đẫm chân đè đầu tòa án .. tòa thì từ lâu đã “phụng mệnh ” cho nên chuyện vừa đá bóng vừa thổi còi là chuyện đương nhiên
    Chỉ tội cho nông dân ta mà thôi

  11. hoangdung

    Trích :“ Vụ án Cống Rộc cũng cấp thiết đặt ra việc sửa đổi luật Đất đai.Và để Luật đất đai không còn là “cạm bẫy” đối với nông dân, có lẽ, việc sửa đổi sẽ không thể chỉ dừng ở vấn đề thời hạn 20 năm, 50 năm hay 99 năm, mà phải đặt ra cái gốc: Chế độ sở hữu.”

    Chế độ sở hữu thì đúng và tốt cho 70% nông dân VN,làm chủ mảnh đất của mình,được làm chủ đất, mới an tâm cày cấy,phát triển lâu dài.

    Nhưng thử hỏi,cách mạng vô sản năm 1945,đã đạp đổ chế độ sở hữu này rồi.

    Nay,66 năm sau lại tái xây dựng nó ư ? Vậy,thành quả cách mạng của “đảng quang vinh “ở đâu ? Chiến tranh giải phóng miền Nam suối 20 năm ,để cả nước tiến lên xã hội chủ nghĩa là vô nghĩa chăng ?

    Toàn bộ các vấn đề sẽ đảo lộn ngược qui mô theo kết luận của tác giả bài viết ĐT.

    1. TchyA

      Nếu suy nghĩ theo lối của bạn thì công cuộc đổi mới năm 1986 giao quyền sở hữu tư nhân về kinh tế cũng “đã đạp đỗ thành quả cách mạng” rồi đấy…

      Rồi đây quyền sở hữu tư nhân về những thứ còn lại như đất đai, báo chí, và chính trị cũng sẽ phải dần dần giao lại cho người dân thôi. Xu hướng là vậy…

  12. GiangHo

    Thực chất của “đất đai thuộc sở hữu toàn dân” hiện nay đang là do Tư nhân ” thống nhất quản lý”!
    Vậy nên gọi lại cho đúng là ĐẤT ĐAI THUỘC SỞ HỮU TƯ NHÂN do Toàn Dân thống nhất quản lý!
    Hãy trả lại Dân những gì là của Dân!
    Đừng vòng vo vẽ vời, nói phải làm trái nữa!

  13. Nguyễn gia hưng

    Đề nghị các bọ ghé xem 6 đ/c công an, quân đội bị dính đạn hoa cải vì cái ngu của chính quyền hiện nay như thế nào nhé. Chắc chắn đã được Đại ca Ca giám định thương tật rồi, kết quả ra sao không biết nữa. Tội gây ra thương tích này cho 6 đ/c đó có lẽ đã chuyển sang cho mấy ông quan huyện Tiên Lãng chịu. Còn cái đám cưỡng chế kia gọi là gì nhỉ? Đoàn công vụ thực thi pháp luật? Không phải, vì TTg kết luận là chính quyền sai tòe loe rồi. Vậy gọi là gì đây các bọ? Gọi là băng cướp có tổ chức được không?

  14. dân cày

    “Chớ khoái trí vội “Có thể thở phào sau khi thủ tướng kết luận ?..Song nghĩ gì khi 3oo Đ V Tiên lãng không biết có ai bỏ về -có ai ý kiến sai ?đúng trong khi tập trung nghe trưởng ban tuyên huấn quán triệt không? Và trong sự hoan hô hôm nay về kết luận của T T thì có tờ báo nào trước đó dưng dưng không ?Rồi sau khi kết luận của thủ tường ngoài những người bị xử lý như thủ T T đã nêu thì có ai từ chức không ?Liêm phải “sỉ ” phải có văn hóa từ chức . người “công bộc ” chẳng những”liêm” mà còn biết cả “sỉ”và còn thấy rằng việc đào tạo kế thừa đã chu đáo và người có tâm tầm tài không hiếm (ví như nước nhật khi một người từ chức do sai phạm thì sẵn sàng có người lên thay )Kết luận của TT như mọi người mong đợi hy vọng?

    1. Giáo viên nghèo

      hàng loạt quan ở Tiên Lãng có “Liêm” hồi nào đâu mà bác mong họ biết đến “sỉ”.

    2. LE VY

      Vấn đề là đòi hỏi đạo đức của người công bộc.Ở ta,các văn bản pháp luật,hướng dẫn,quy định,thông tư,chỉ thị…nhiều vô kể.Tuyệt đại đa số người dân “mù ” luật.Vì lý do nào đó (ví dụ:buồn ngủ,bực mình,quý thể bất an hay đói bụng, nhạt mồm nhạt miệng…chẳng hạn)mà muốn “chơi ” dân,áp cho cái luật cũ rỉ ,thì người dân cũng đành chịu vì mù tịt.
      Tóm lại ,vẫn là do anh CƠ CHẾ quản lý. Anh này tính khí thất thường,”sớm đúng ,chiều sai, mai lại đúng”, nhiều khi tác oai,tác quái làm nát xã hội .

  15. Observer

    Bài viết này ngắn nhưng xúc tích, rõ ràng và sâu sắc. Tác giả là một chuyên gia. Cám ơn bác.

Bình luận đã bị đóng.