ĐỘC CHIÊU NGÔN NGỮ HẢI PHÒNG

BÙI VĂN BỒNG

Bến Tam Bạc- phố cổ Hải Phòng đầu thế kỉ 20

Có lần, tôi hỏi nhà thơ Hải Như, rằng những gì gợi ra cảm xúc để ông viết bài thơ “Thành phố hoa phượng đỏ”? Ông nói, khi đó đang chiến tranh, bỗng nhiên tôi thấy màu hoa phượng đỏ rực cả khoảng trời, màu cờ, màu đỏ chiến công, hoa phượng xen với màu băng, cờ, khẩu hiệu rực rỡ tiễn chân thanh niên lên đường “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”. Cái màu hoa phượng thắm cứ bừng lên như hào khí chiến thắng của thành phố cảng. Và tôi đã viết bài thơ này, sau đó nhạc sĩ Lương Vĩnh phổ nhạc. “Những cái tên nghe chẳng thơ đâu / Nhưng với ta vô cùng oanh liệt / Ôi, thân thiết tự hào quê hương!… Hải Phòng đó, hiên ngang chỉ biết ngẩng đầu”…

Lâu nay, tôi vẫn thích nghe bài hát ấy, lời hay, nhiều ý nghĩa, nét nhạc trữ tình, đằm thắm, lại rất hào hùng. Nhưng, từ trước tết Nhâm Thìn, khi báo chí nêu gay gắt và miêu tả đầy nỗi oan khốc, mất trị an về cái vụ cưỡng chế thu hồi đất ở Tiên Lãng, sao bỗng dưng những lời ca hay, những âm điệu trữ tình của bài hát truyền thống ấy cứ lặn đi đâu mất. Nhất là khi đã gây ra vụ việc tày đình, kinh thiên động địa như vậy, mà các quan chức Hải Phòng cứ nghênh ngang lờ tịt đi, lo ăn tết, chúc tụng nhau một cách rất vô tư, làm cho thiên hạ phát nóng ruột, tôi lại có sự liên tưởng đến cái gọi là “khí phách” hiên ngang ấy. Cụ Tú Xương có sống lại cũng buộc phải đọc lên: “Lẳng lặng mà nghe nó chúc giàu / Trăm, nghìn, vạn mớ để vào đâu?”.

Lại nói đến câu hát mà ngẫm thấy đúng quá: “Hải Phòng đó, hiên ngang chỉ biết ngửng đầu”. Họ ngang nhiên đến mức chỉ biết ngẩng cao đầu, mặt vênh như bánh đa nướng, thách thức với pháp luật, với cả dư luận, tỏ ra bất chấp. Thậm chí khi Thủ tướng đã chỉ rõ hàng loạt cái sai cần phải khắc phục và phải nhanh chóng làm rõ, nhưng ông Bí thư thành ủy lại nói trong cuộc găp mặt “Diên Hồng” với các vị bô lão: “Báo chí sai, ông Vươn sai, …” Một địa phương giàu truyền thống cách mạng, nhưng nay lãnh đạo mà như thế làm sao mà gọi là An Lão? Có tội mà không chịu cúi đầu nhận tội, cứ nghênh cái mặt lên, thì đúng là trong tâm trạng, hoàn cảnh nào cũng “chỉ biết ngửng đầu”. Mà làm con người lúc nào đầu cũng ngẩng vểnh lên là biểu hiện của thứ bệnh thường thấy là “hội chứng đao (down)”, cứ ngơ ngơ, nghênh nghênh, thiên hạ nói gì cũng mặc kệ, không thể bình thường hoặc cúi xuống được, kể cả khi mắc sai lầm khuyết điểm lớn, bị thiên hạ chửi cho rát mặt, vẫn hiên ngang, không cần cúi đầu.

Mới đó, trong dân gian có người đã xin lỗi nhà thơ Hải Như và nhạc sĩ Lương Vĩnh, nhại lời bài hát: “Những cái tên nghe chẳng thơ đâu / Nhưng với dân vô cùng oan nghiệt”…Rồi từ tên bài hát, lời trong câu hát, suy nghĩ loanh quanh thế nào lại bắt gặp những cái tên người ở Hải Phòng. Chỉ riêng trong vụ Tiên Lãng, về mặt nghĩa của danh từ riêng (với tên người), đã gợi ra hai luồng (dòng) ý nghĩa. Hai luồng ý nghĩa đó là: Hầu hết, tên gọi các vị quan từ xã lên huyện mà báo chí nêu nhiều, chức danh chủ chốt, đều bị nghịch nghĩa. Do đạo đức, lối sống, tác phong và cả phát ngôn của họ đã sinh ra những cái tên nghịch nghĩa, bị ngược phẩm cách. Luồng ý nghĩa thứ hai: Những người dân lao động chân chất, thật thà, cha mẹ đặt tên sao thì cứ nguyên nghĩa như vậy, cái tên như áp số phận cho cuộc đời.

Cứ thử “giám sát” từ dưới lên trên, “rà soát” từ xã lên huyện, rồi đến thành phố, thấy đa số họ đều mang cái tên nghịch nghĩa, ngược phẩm cách. Ông Lê Thanh Liêm, Chủ tịch UBND xã Vinh Quang, từ nhiều năm nay cứ nhăm nhe giành giật khu đầm của ông Vươn, mong ông anh trên huyện lợi dụng chức vụ, quyền hạn giúp để tìm cách sớm thu hồi đất, giao cho UBND xã, thế nên tên là Thanh Liêm mà lại rất tham lam.

Ông Hoan, Bí thư Đảng ủy xã Vinh Quang, bị kỷ luật, bị mất chức, do ông buông lỏng vai trò lãnh đạo của Đảng ở địa phương. Hoan mà chẳng vui vẻ gì, rất buồn.

Ông Lê Văn Hiền, Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng, vì nóng vội lấy đất giao cho em ruột là Thanh Liêm quản lý, cho đối tác khác thuê, nên sinh ra ác. Riêng cặp đôi anh em ruột họ Lê làm đến chức danh là “người đứng đầu chính quyền” ở huyện và xã đã mang tội bất hiếu. Ông bố đặt tên là Hiền, nhưng lại ác; là Liêm, nhưng lại tham. Thật đúng như thi sĩ Tú Xương đã nhận diện từ mấy đời trước: “Nhà kia hỗn phép con khinh bố”. Ông Nghĩa, Bí thư huyện ủy Tiên Lãng, dính vào vụ này cũng là việc làm phi nghĩa. Nghĩa bị phi nghĩa.

Thử “rà lại tên” các ông lãnh đạo thành phố Hải Phòng đã xuất hiện trên công luận từ khi xảy ra vụ Tiên Lãng. Ai cũng biết, thành phố Hải Phòng có hai ông (hai đời) Bí thư Thành ủy tên là Thành. Nhưng kiểm chứng, đánh giá, thấy ông Đoàn Duy Thành (làm các chức danh ở UBND và Thành ủy Hải Phòng từ 1979-1985) đã để lại nhiều công tích, làm nhiều việc có lời cho “quốc kế dân sinh” trên thành phố Hoa phượng đỏ, nên được thiên hạ bình xét là ông Đại Thành. Ngược lại, từ vụ đất đai Đồ Sơn, Cát Bà đến vụ Tiên Lãng, ông Nguyễn Văn Thành, đương kim Bí thư thành phố hiện nay lại bị dân chúng xúm nhau gọi là ông Bất Thành. Trong vụ Tiên Lãng này, ông Nguyễn Văn Thành cũng bộc lộ để thiên hạ thấy rõ hơn là “mục đích bất thành, âm mưu bại lộ”.

Kế đến, ông Điền, Chủ tịch UBND thành phố, mà lo chuyện điền thổ không xong, dẫn tới các quyết định thu hồi đất bị sai pháp luật, cưỡng chế thu hồi đất cũng phạm luật rất nặng và mất dân chủ trầm trọng.

Ông Đỗ Trung Thoại, Phó Chủ tịch thường trực thành phố, “Thoại” là nói, “Trung” là phải thực, nhưng phát biểu với báo chí thì ông Trung Thoại lai thiếu trung thực, phát ngôn theo lối “bừa phứa cầu cảng”, bị dư luận lên án.

Lại nữa, ông Đại tá Đỗ Hữu Ca, Giám đốc công an thành phố, tên là Ca, chữ C và A thường được viết tắt của “công an”, nhưng lại làm mất uy tín ngành công an, làm sai cả 6 điều Bác Hồ dạy công an. Còn nữa, ông bày ra cái lối tung tin đánh lạc hướng, coi vụ cưỡng chế thu hồi đất của ông Vươn là “cuộc diễn tập”. Cho nên, tên ông là “Ca” mà diễn trò quá dở.

Nay, đương kim Phó chủ tịch UBND thành phố có ông Đan Đức Hiệp, người được phân công thay ông Thoại làm tổ trưởng giải quyết hậu họa vụ Tiên Lãng. Nhưng trong vụ này, ai cũng thấy từ dưới lên trên đã cùng một giuộc, vào hùa với nhau, cùng “đoàn kết” cãi quanh, chống chế, thì ông Hiệp dù có muốn “làm tốt phận sự” cũng khó mà hiệp sức, hiệp lực, hiệp đồng mà cữu vãn được tình hình bi bét, bi đát này.

Trong vụ Tiên Lãng còn thấy xuất hiện thêm ba cái tên liên quan nữa, là ba ông: Tài-Đoàn-Kết. Ba ông này được ông Thanh Liêm bày trò thuê xe ủi phá nhà ông Vươn, nhà ông Quý. Nhưng họ cũng đâu có dễ mà “Đoàn Kết” với chính quyền, họ không bao che, không chối tội, mà họ đã mạnh dạn khai ra, tố cáo những người đã mướn họ làm việc phi pháp…

Lại nói đến những danh từ riêng trong những tên người là những nông dân như gia đình họ Đoàn ở Cống Rộc. Cũng là sự ngẫu nhiên, họ là nông dân, người lao động, mộc mạc, tên cha mẹ đặt sao thì khiêm tốn giữ đúng như vậy, trọn nghĩa, không hề bị nghịch nghĩa, không bị ngược phẩm cách. Như ông Vươn, là điển hình của người cựu chiến binh, của nông dân nhà nòi, luôn luôn phải có nghị lực để vươn lên. Ông Quý, cùng mấy anh em nỗ lực làm ăn, muốn nhanh chóng thoát nghèo, nuôi hy vọng vươn lên phú quý. Sau gần 20 năm bỏ công sức, vay vốn khai hoang lấn biển, mở mang đầm nuôi thủy sản, thế là rất quý, vốn bất động sản đã tạo dựng được, nay cũng thành của quý. Của quý mới bị người ta rình ngó nghĩ kế thu hồi để chụp giật. Còn em ông Quý là ông Vệ, có tài sản thì phải lo bảo vệ, bị ức hiếp, bị phá nhà, cướp đất thì phải lo tự vệ. Đến như hai bà con dâu nhà họ Đoàn, tên Hiền và tên Thương. Họ cũng rất hiền thục và đáng thương. Nhất là cảnh bà Thương giữa ngày Tết phải cùng mấy đứa con chui lủi trong căn lều trên đống xà bần hoang tàn đổ nát thị đúng là thảm cảnh thật đáng thương.

Nghĩ đến tên người ở Hải Phòng, tạm nhận diện như sau: Làm dân còn giữ được nguyên ven ý nghĩa của tên gọi; nhưng nếu làm quan, dễ bị nghịch nghĩa. Tôi lại cứ nghĩ đến những địa danh nơi đây mà thấy lạ: Sông thì có sông Cấm, sông Lấp; cầu thì bị Rào, mà có cầu Đất nữa. Sông bị Lấp, rồi bị Cẩm, nước chảy về đâu? Cầu bị Rào, ai mà đi được? Bãi tắm biển thì lại mang tên núi (Đồ Sơn), thế mới ngược đời. Thực tình, nếu như Hải Phòng không xảy ra vụ rùm beng Tiên Lãng thì cũng chưa ai để ý nhiều đến hiện tượng độc chiêu ngôn ngữ ở xứ này. Có lẽ cũng từ những suy tư ấy, Tiến sĩ Tô Văn Trường, nhà khoa học trị thủy (nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam) đã phải bật ra những câu thơ:

Sông mà bị Cấm chảy về đâu

Rào lại, sao ai dám qua cầu

Lắm chuyện tùm lum sao An Lão

Tiên mà Lãng nhách khối tình sầu.

Giờ đây, nghĩ về tên đất, tên sông, địa danh ở Hải Phong, thấy nó cứ lộn tùng phèo, đang cái này bỗng nhảy sang cái khác, không thể thứ tự sự việc, thời gian, hầu như trong sự việc này ai cũng cứ sợ nói ra bị loạn ngôn. Bỗng nhớ, Tiên Lãng ngày xưa còn có các tên gọi là Bình Hà, Tân Minh, Tiên Minh. Những cái tên này thì lại giàu chất thơ: Bình Hà, là trị thủy, làm chủ được sông nước; Tân Minh, vùng ánh sáng mới; Tiên Minh, cũng hay, là ánh sáng soi đường, đi đầu. Người ta nói vì đây là vùng đất hình thành nên do các công trình khai hoang, lấn biển từ lâu đời mà nên. Nhưng có lẽ do lấn biển là việc cơ khổ, gian nan, cho nên sang đời nhà Nguyễn mới đặt tên là Tiên Lãng, theo nghĩa Hán Nôm của Tiên Lãng là đầu sóng, nơi đầu sóng ngọn gió. Mà cũng đúng vậy, nay là Tiên Lãng đang là nơi đầu sóng ngọn gió của vụ cố ý làm trái của lãnh đạo Hải Phòng, nơi đầu sóng ngọn gió thực thi chủ trương chỉnh đốn Đảng, cả một dây từ Đảng đến chính quyền, từ xã, huyện, lên thành phố. Cả nước cũng đang rất quan tâm đến cái nơi “đầu sóng” ấy. Như trên đã nêu, phải nhắc lại địa danh huyện An Lão. Nghe phát biểu rất bừa phứa của ông Bí thư Nguyễn Văn Thành hôm 17-2 mới rồi, làm sao mà An Lão, các vị lão làng ở Hải Phòng, sao mà yên lòng được? Buộc họ phải nhảy dựng lên cùng ký tên vào kiến nghị cách chức Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Thành.

Nói về sự độc chiêu, về nét đặc trưng ngôn ngữ ở Hải Phòng, cũng cần đề cập đến địa danh sông Lấp. Tôi nhớ bài thơ “sông Lấp” của cụ Tú Xương:

Sông kia rày đã nên đồng

Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai

Vẳng nghe tiếng ếch bên tai

Giật mình lại tưởng tiếng ai gọi đò.

Nhờ có những người nông dân, như mấy anh em họ Đoàn, dám lấp sông, lấn biển mới có làng quê trù phú, phố phường đông đức như hôm nay: “Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai”. Bài thơ của cụ Tú hay là thế, ý nghĩa nhân văn, nhân bản sâu xa. Nhìn cảnh nay, nhớ sông xưa, con sông có tên rất thơ mộng: sông Vị Hoàng. Con sông bị lấp, mang tên sông Lấp mà nay chẳng còn sông. Tên gọi xưa là sông Vị Hoàng có nghĩa là nơi vua từng ở, có thể là nơi vua đến, hoặc đi vi hành đến vùng đất này, neo thuyền trên sông chăng? Nhưng khi quan lại ở địa phương nhũng nhiễu, sợ vua đến thì lộ tẩy hết mọi việc mờ ám, cho nên lấp sông đi, khỏi cần Vị Hoàng, quan sở tại như muốn toàn quyền cứ việc tung hoành ngang dọc, muốn àm trời làm đất gì cũng được. Oan cho dòng sông thơ mộng bị lấp đi. Thảo nào, cụ thi sĩ họ Trần (Tế Xương) tiếc cho con sông đã bị lấp cho mất tăm mất dạng. Ông đã làm bài thơ sông Vị Hoàng:

Có đất nào như đất ấy không ?

Phố phường tiếp giáp với bờ sông.

Nhà kia lỗi phép con khinh bố,

Mụ nọ chanh chua vợ chửi chồng.

 

Keo cú người đâu như cứt sắt

Tham lam chuyện thở những hơi đồng.

Bắc Nam hỏi khắp người bao tỉnh

Có đất nào như đất ấy không ?

 

Con sông ấy bây giờ đã bị người ta lấp đi, nơi cao thì dân làm nhà ở, nơi thấp thì đã nên đồng nên bãi trồng ngô trồng khoai. Nhưng, vào thời buổi và thời điểm này, đọc bài thơ “sông Lấp” của cụ Tú, tôi lại mạo muội xin vong hồn linh thiêng của cụ thứ lỗi, nhại thơ cụ cho nó có chất thời sự chính trị-xã hội từ hậu họa vụ Tiên Lãng – Cống Rộc. Ví dụ như:

Sông kia ai đã lấp rồi

Lại thêm khu đất bãi bồi Vinh Quang

Nghe rền những tiếng kêu oan

Giật mình lại tưởng có quan huyện về.

Không hiểu có cái duyên nợ gì, mà riêng sông Lấp, cụ Tú đã có hai bài thơ. Ngày xưa, làng quê yên tĩnh là thế. Đêm, ngồi bên đồng vắng, chỉ vang lên tiếng ếch kêu mà cụ Tú bỗng “giật mình lại tưởng tiếng ai gọi đò”. Tôi không hình dung ra lúc đó cụ Tú sao lại dễ giật mình như thế. Có thể là sự diễn tả, tu từ đúng với tâm trạng lúc đó của thi sĩ. Sông mà bị lấp, thật là tiếc. Đâu rồi cảnh hữu tình “dòng chảy êm đềm qua lau lách”? Cụ đang ngồi tưởng tượng dòng sông năm xưa, rồi bến sông vào khuya nghe nhịp mái chèo, tự nhiên nghe tiếng ếch kêu. Thế nên, cụ Tú giật mình là có lý. Còn bây giờ, xảy ra vụ cưỡng chế thu hồi đất phát kinh thiên động địa, dân chúng sinh ra tâm lý giật mình khi thấy quan huyện về. Dân Cống Rộc còn nói: “Ông Hiền mà đâu có hiền, ác phát sợ. Sau này, nếu như trẻ con khóc, cứ dọa là im đi, nín ngay, không nín, tao gọi ông Hiền!”.

Tiếng ếch vẳng kêu trong đêm ở nơi đồng bãi ngô khoai heo hút, gợi nhớ tiếng gọi đò da diết thuở nào. Những âm thanh cuộc sống thanh bình và rất tự nhiên nơi đây như thể đang sống lại cả một chiều sâu lịch sử với biết bao biến cố thăng trầm. Trải bao biến đổi thời cuộc, thiên nhiên, thời gian, và cả con người đã góp phần làm đổi thay cảnh vật, cải tạo địa hình, đổi thay cả không gian văn hoá hữu hình và phi vật thể, như một hiện hữu của hạnh phúc mà không sao níu giữ được. Như đầm nuôi trồng thủy sản của họ Đoàn ở Cống Rộc, mới ngày nào cá tôm cũng sướng, nhảy tung tăng. Con thuyền nhỏ lướt sóng êm đềm của người nông dân cần cù, kiên nhẫn, gắn bó với đất đai, đầm nước. Bây giờ, đến chú ếch cũng sợ, im re. Đầm bị cướp hết tôm cá, trở lại cảnh hoang hóa năm nào. Thật là cám cảnh. Đúng là ông Vươn đang rơi vào cảnh huống đau lòng: “Mồ hôi mà đổ xuống đầm / Chưa thu hồi vốn, giam cầm oan khiên”. Chính điều ấy đã tạo nên niềm tiếc nuối khôn nguôi của bao người tâm huyết, bao người cả nghĩ như cụ Tú của chúng ta năm xưa đã từng cảm nhận. Dẫu đẹp như Tiên cũng bị rơi vào hoàn cảnh bị Lãng nhách khối tình sầu thương. Một thời, thành phố Hoa Phượng Đỏ, nay còn đâu? ./.

Nguồn: Blog NLG

Advertisements

51 thoughts on “ĐỘC CHIÊU NGÔN NGỮ HẢI PHÒNG

  1. danchoa

    Ôi bác BVB này rách việc quá. Địa danh nó có tội gì đâu, tên thì do cha mẹ đặt cũng chẳng tội tình gì. Nhân cái vụ Tiên Lãng mà bác lôi ra hàng lô hàng lốc bình phẩm làm cho em cũng phải chạnh lòng.
    Hải ( tần) Phòng ( thủ) vốn là nơi dân tứ chiếng tụ tập. Phải cụm vào nhau mà chống giặc Tàu Ô. Thời sau mới trở nên đông đúc thành phố xá chứ. Người dân vất vả kế sinh nhai, khai khẩn lấn biển dựng nên như ngày nay. Cống chọi với giặc, chống chọi với thiên nhiên nhiều nên con người xứ này cũng dữ dằn lắm chứ.
    Nói gì thì nói ngay dân anh chị ở Hà Nội mà nghe tiếng dân Phòng lên cũng đã ngại rồi. Dân xã hội đen HP hẳn nổi tiếng nơi nơi, từ SG cho đến London, Toronto hay Cali.
    Làm quan cai trị xứ này cũng hẳn không đơn giản. Dân đã dữ thì quan phải dữ hơn dân.
    Điều lạ là việc làm của các quan thời nay cứ xung khắc với cái tên, thê mới phát được, hehe!

  2. Pingback: ĐIỂM TIN TRUYỀN THÔNG ĐIỆN TỬ NGÀY 23-2-2012 « Ngoclinhvugia's Blog

  3. Cải đắng

    Báo Dân Trí ngày 3/2/211 đăng bài của nhà thơ Nguyễn Thụy Kha, trong đó có đoạn nói về một câu “sấm truyền” của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, nhà tiên tri số 1 của lịch sử VN như sau: “Bao giờ Tiên Lãng xẻ đôi – Sông Hàn nối lại thì tôi lại về”. Đề nghị TS Bùi Văn Bồng và các còm thử giải đáp xem sao? Liệu có liên quan gì đến vụ TL hiện nay không?

  4. Tác giả BVB

    Bạn đọc QC thân mến!
    Tôi cảm ơn mọi người đã cùng chia sẻ với tác giả và Bọ Lập bài viết này. Mới đây, Tiến sĩ Tô Văn Trường nói qua điện thoại với tôi rằng: “Có người đã nhắn nhe ông là đừng đưa các địa danh vào, dễ làm cho người Hải Phòng tự ái…”. Tôi nghĩ rằng, người Hải Phòng chân chính, người dân HP đều thấy rõ cả giàn lãnh đạo này đang bôi bác quê hương HP, hủy hoại truyền thống tốt đẹp của thành phố Hoa Phượng Đỏ. . Cũng như có bạn đồng môn thời xưa ở Hoa Lư (Ninh Bình) đã có thư EMail gửi ông Nguyễn Văn Thành nhắc nhở là ông đừng có mà bôi bác Hoa Lư, nơi có nhiều danh nhân đi vào lịch sử. Ông làm sao thì làm đừng đến mức không dám vác mặt về quê.
    Và bây giờ, để sự luận giải rõ thêm, tôi bổ sung vào bài viết như sau: (đoạn nói về sông Cấm, cầu Rào…):
    Thực tình, nếu như Hải Phòng không xảy ra vụ rùm beng Tiên Lãng thì cũng chưa ai để ý nhiều đến hiện tượng độc chiêu ngôn ngữ ở xứ này. Điều tất nhiên là mỗi người đều có một vùng quê, cuộc đời gắn bó biết bao kỷ niệm với dòng sông quê hương: “Sinh ra ở đâu mà ai cũng anh hùng ? / Tất cả trả lời sinh bên một dòng sông / …Quê hương Việt Nam mườn mượt những cánh đồng / Mỗi con người gắn bó một dòng sông…” (Bế Kiến Quốc). Nhưng vì thế nên ai cũng cần phải biết sống thê nào để phát huy truyền thống tốt đẹp của quê hương mình, đem lại niềm tự hào cho quê hương mình. Còn như các vị “tham quan lại nhũng” gây nhiều chuyện trái đạo lý nhân tâm, làm rối xã hội, gây sự kiện thành dư luận xấu cho xã hội, thì tự nhiên họ đã làm cho thiên hạ có những bình phẩm đa chiều về quê hương mình. Thế là cũng ó tội với quê hương, dòng tộc. Như thế là họ đã tự mình đánh mất những truyền thống tốt đẹp của quê hương, gây phản cảm cho thiên hạ. Ai gây ra chuyện gì để người ta đàm tiếu ảnh hưởng đến niềm tự hào quê hương thì người đó đều mang trọng tội với quê hương. Có lẽ cũng từ những suy tư ấy, Tiến sĩ Tô Văn Trường, nhà khoa học trị thủy (nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam) đã phải bật ra những câu thơ:
    Sông mà bị Cấm chảy về đâu
    Rào lại, sao ai dám qua cầu
    Lắm chuyện tùm lum sao An Lão
    Tiên mà Lãng nhách khối tình sầu.

  5. người Hải phòng

    Gửi bác Bồng!
    Là dân Hải phòng, em tự ái khi bác lấy câu hát “Hải phòng đó, hiên ngang chỉ biết ngẩng đầu” để gán cho các quan chức HP qua vụ Tiên lãng. Em nghĩ họ đâu có xứng với lời ca ngợi ấy của tác giả bài hát “Thành phố hoa phượng đỏ”. Anh Vươn, anh Qui với súng hoa cải, mìn tự tạo để chống lại cường quyền mới là người xứng với lời ca ấy chứ bác!

  6. ngươi Hải Phòng

    Bác sỹ Bồng bắt bệnh quan chức Hải Phòng chuẩn thật. Vụ việc Tiên Lãng Thủ tướng kết luận sai lè ra như vậy mà vẫn không chịu cúi đầu xin lỗi dân vẫn con đòi ngỏng đầu lên. Đúng là mắc bệnh đao thật rồi bác ạ !

  7. Hoàng Sĩ.

    Răng bọ xóa còm của tui hè, tui viết có chi sai thì bọ chỉ giáo, răng xóa im re.
    Đồng hương Hoàng Sĩ.

  8. ChimEn

    Bác BÙI VĂN BỒNG ơi, sông Lấp ở Hải Phòng và sông Lấp ở Nam Định khác nhau. Bài thơ của cụ Trần Tế Xương nói tới sông Lấp ở NĐ. hihihi!

  9. Phan Thai

    Anh Bồng ơi! Sao mà hay quá vậy….anh là nhà báo hay nhà văn mà ngòi bút quá đỉnh….
    Lại thêm đau xót và xấu hổ cho Hải phòng …Thật tội

    1. hopy

      Theo em nghĩ Xấu hổ quan chức Hải Phòng thôi anh ạ.Còn dân đen Hải Phòng thì là nhưng người được kính trọng và họ tự vẫn tự hào về Hải Phòng của họ chứ ạ? Họ dám ngẩng cao đầu đứng lên chống lại áp bức của quan tham.Dân Hải Phòng vẫn là hiên ngang chỉ biết ngẩng đầu anh ạ,còn quan tham Hải Phòng thì ôi thôi………..he he các anh chị nói hết rồi……

    2. Nguyễn Đức Thắng

      Ô hay, sao làm đau lòng Nhà thơ Hải Như thế. Có Hải Như . Có Hoa phượng đỏ. Có ngẩng cao đầu, thì có đó thôi : Có họ Đoàn đó! Chấp chi ba cái thằng mượn danh Đảng, Nhà nước để bè cánh, trục lợi. Tụi nó chính là kẻ thù trên thương trường đó. Hoan hô người chiến sỹ quân đội nhân dân Đoàn Văn Vươn đã chiến thắg trên cả hai mặt trận : Chiến trường + Thương Trường đã ngẩng cao đầu : Bắn!

  10. Tô Lê Sơn

    Đọc bài của TS Bùi Văn Bồng tôi không thấy sự miệt thị tên đất mà chỉ căm giận lũ quan tham làm ô danh đất nước. Những tên Cầu Rào, Cầu Đất, Sông Lấp . . . là những tên có bề dầy lịch sử rất đáng tự hào, ý nghĩa hơn rất nhiều những tên Vinh Quang, Thắng lợi, Quyết Tâm . . mới đặt sau này một cách tùy tiện.

  11. Pingback: Điểm Tin Thứ Sáu 24.02.2012 « TIN TỨC HÀNG NGÀY – Online

  12. Pingback: nguyện bất tòng danh « khong que huong

  13. TRẦN- ĐẠI THẮNG

    Thấy kết luận kỷ luận một số cán bộ TIÊN -LÃNG , HẢI -PHÒNG ,thấy mọi người phấn chấn , tôi cũng có vui lây .
    Nhưng ngoài cái vui , tôi vẫn còn cảm thấy lo lo, buồn buồn .Tại sao vậy ?Vì hai lý do :
    Một là:chỉ kiểm điểm và kỷ luật có bằng ấy cán bộ thôi sao ? Nhẹ tội và ít quá ? !
    Hai là : giao cho thành phố mà xử vụ này thì cũng đáng lo thật . Tại sao ông THÀNH lại không đọc bức thư QC đã gửi khuyên ông giao việc xử này về cho trung ương đi, để không khó xử , hay ông cố đấm ăn sôi , thí đàng em may ra thoát nạn ?
    Không lẽ trung ương chịu cho dừng lại ở đó sao ?
    Nhưng cái gì cũng có thể xảy ra ? Chờ màn hai…Hãy đợi đấy .

  14. người PHẬT TÍCH

    …Mấy hôm nay tôi đã im lặng trước các trang tin. Nhưng hôm nay tôi có đôi nhời. Anh Bồng ạ! mỗi tên đất,tên làng là tên quê hương của một ai đó. Bố mẹ ta dù có điên, có khùng, có cởi truồng chạy rông ngoài phố thì ta vẫn phải yêu, phải quý, vì đó là bố mẹ ta. Anh chưa biết nhiều về Hải phòng đâu. Cách đây hơn 30 năm tôi đã viết “….Chợ Con đấy! nào ai đã mua hết được chợ đâu???. Xôi giò Ngõ Thối suốt một đời mơ ước tôi em…Phở ngọa kia, ta đứng mà thèm chứ kể gì nằm mơ….”. Vậy nỡ lòng nào anh lại mang tên quê hương người ta ra để đánh đáo lỗ thế hở anh???. Tôi chẳng phải người Hải phòng, nhưng với tôi “tứ hải giai huynh đệ”- bốn biển là anh em. Tôi đẻ rơi ở Viện C, tắm nước “rốn rùa” đến bây giờ quá nửa đời người, tóc đã đĩ thõa “bán dâm” từ lâu rồi, nhưng ai hỏi tôi vẫn bảo tôi người PHẬT TÍCH. Quê hương là thế, xin đừng cay nghiệt. Xin chào anh & cám ơn anh với những bài viết trước của anh.

  15. Lộng Chương

    Đầu năm 2012, tên tuổi hai ông quan họ Đỗ được dư luận ưu ái nhắc đến hơi bị nhiều.
    Ông Đỗ Trung Thoại, Phó chủ tịch, phủi tay đổ tội cho dân, vì bức xúc nên đã phá nhà ông Đoàn Văn Vươn trong vụ án cưỡng chế Tiên Lãng. Ông Thoại hiện nay được dư luận bình chọn là người nổi tiếng đương thời nói dối trơn hơn cuội.
    Đại tá Đỗ Hữu Ca, GĐ công an, người trực tiếp chỉ huy hơn 100 công an và bộ đội, để cưỡng chế đầm tôm cá, tuy không bắt được đối tượng nào nhưng lại trấn áp được cái chòi và 6 chiến sĩ lăn quay…theo hiệp đồng tác chiến cực kỳ hay và không có cuộc tác chiến nào thành công bằng cuộc tác chiến lần này của đại Ca. Nghe nói đại Ca còn ấp ủ giấc mộng viết thành cẩm nang binh pháp cưỡng chế cho thế hệ mai sau.

    Lần theo sử sách xem 2 ông họ Đỗ giòng Đỗ nào để bốc cho hai ông này một quẻ.

    1. Đỗ Cảnh Thạc một vị tướng tài ba, một người em nuôi trung hậu đã đứng bên Ngô Quyền, cùng gánh vác sự nghiệp dân tộc – còn gọi là Đỗ Tướng Công, sinh ngày 14 tháng giêng năm Nhâm Thân (912). Nhân dân trong vùng cảm ơn công đức của Ngài suốt 36 năm trời đánh đông dẹp bắc, chống giặc ngoại xâm, phù tá suốt 3 triều nhà Ngô, bên trong giúp nhà vua sửa sang triều chính, bên ngoài đặt đồn, cử tướng chống giặc ngoại xâm, đồng thời dạy dân cày cấy, buôn bán làm ăn, mở ra một thời kỳ độc lập, tự chủ, thịnh vượng, chấm dứt ách đô hộ một ngàn năm của phương Bắc. Vì vậy, nhân dân trong vùng trên đất Thanh Oai, Quốc Oai đều lập đền thờ để nhớ công đức của Ngài.

    2. Sách Đại Việt sử ký toàn thư, quyển 1 chép: Mùa đông, tháng mười, năm Kỉ Mão 979, quan giữ chức Chi Hậu Nội Nhân là Đỗ Thích giết chết nhà vua (Đinh Tiên Hoàng) ở trong cung. (Đỗ Thích người làng Đại Đê, huyện Thiên Bản, nay thuộc huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định). Trước đó, Đỗ Thích từng có lúc làm quan ở Đồng Quan (nay thuộc Ninh Bình). Một hôm, nhân nằm chơi rồi ngủ lại trên cầu, Đỗ Thích mơ thấy có vì tinh tú từ trên trời rơi xuống và hắn đã nuốt được. Đỗ Thích lấy đó làm điềm tốt, bèn nẩy ra ý định giết Vua. Đến đây, thấy nhà vua dùng yến tiệc vừa xong, say rượu nằm ngủ ngay giữa sân cung đình, Đỗ Thích bèn lẻn vào giết chết Nhà vua, lại giết luôn cả Nam Việt Vương Đinh Liễn. Bấy giờ, lệnh lùng bắt thủ phạm rất gấp, Đỗ Thích phải trèo lên nằm trong máng nước ở trong cung suốt ba ngày liền, đói khát lắm. Thế rồi trời đổ mưa, Đỗ Thích thò tay hứng nước mà uống, cung nữ nhìn thấy nên đi báo. Đinh Quốc Công là Nguyễn Bặc sai người bắt xuống và đem đi chém đầu.

    Nghĩa là con cháu giòng Đỗ này mà ra làm quan, thế nào cũng có ngày giết người, bán vua, bán nước, bán đồng chí, anh em…vì nằm mơ thành chủ tịch nước !

  16. Việt Hưng

    Hỗm rày, em tìm một câu của ngày xưa… xưa lắm mà em được nghe.
    “HÀ chuồn NAM lủi THÁI BÌNH bay
    HẢI PHÒNG anh dũng TRỐN (hay chống) ban ngày”

  17. Khách

    vãng khách tôi mạnh dạn dự đoán vài năm tới trong bán kính 40km từ Cống Rộc – Vinh Quang, không nhà nào đặt tên cho trẻ con mới đẻ những cái tên Hiền Liêm Ca Thành Thoại
    ngược lại sẽ có nhiều cháu bé ra đời với những tên Vươn, tên Quý

  18. Cải đắng

    Đề nghị tác giả và QC dẫn chứng rõ có phải ô Thành mặc áo choàng đen đội mũ bảo hiểm trực tiếp xuống TL chỉ đạo cưỡng chế không? kẻo mang tội vu khống thì anh hưởng ngôi nhà của QC lắm lắm.
    Xin trích lại mấy câu thơ viết từ 10 ngày trước để còm lại bình cùng tác giả:

    Tên Hiền sao chẳng thấy hiền
    Tên liêm sao chẳng thanh liêm chút nào
    Tên THOẠI ăn nói tào lao
    Tên CA bặm trợn gầm gào loạn ngôn…

  19. Pingback: ĐIỂM TIN TRUYỀN THÔNG ĐIỆN TỬ NGÀY 22-12-2012 « Ngoclinhvugia's Blog

  20. HOAPHUONG

    TÔI NGHĨ, HÃY PHÊ PHÁN CÁI XẤU CỦA CON NGƯỜI THÔI, ĐỪNG TRÁCH TÊN ĐẤT LINH THIÊNG LẮM ĐẤY. Ở ĐÂU CŨNG CÓ TÊN THƠ MỘNG VÀ KHÔNG THƠ MỘNG. VÍ DỤ Ở HN CÒN CÓ ĐƯỜNG BUOI CƠ MÀ

  21. Hoanglam

    Sông Lấp ở Hải Phòng có lịch sử khác với sông Vị Hoàng (Nam Định). Sông Lấp ở Hải Phòng do Thực dân Pháp đào, sau đó lại lấp đi không hết còn đoạn còn lại và nay đắp đập thì đổi tên thành hồ Tam Bạc. Lý do lấp không hết nghe đâu cai thầu bị vỡ nợ.
    Những cái tên của Hải phòng đều có lịch sử, và còn nhiều tên nghịch nghĩa kiểu nôm la, Cát Dài (Cắt Dài), Cát Cụt (Cắt Cụt), Cầu Tre,…
    Mọi người chắc còn nhớ bài thơ do nhà thơ Tố Hữu làm 3 câu đầu về Hải Phòng, và đáp án hay nhất cho câu thư tư là: …À ra thế..
    Vậy đấy!

  22. Quang Thủ

    Vụ cưỡng chế ở Hải Phòng nhân dân Hải Phòng không có lỗi. Đáng buồn là có nhiều người (như cái ông Bồng này) đem Hải Phòng ra diễu cợt chê bai một cách hỗn xược, nhiều địa danh của HP (có khi còn là những địa danh nổi tiếng của cả nước cũng bị mang ra nhạo báng một cách vô lối . Nếu tỉnh thành nào có quan tham, có sai lầm của lãnh đạo cũng bị đối xử như Hải Phòng thì cả cái đất nước này khốn nạn hết !

    1. Minh Thu

      không hiểu sao mình có cảm giác tác giả này không phải nhà văn vì nhà văn phải có KIẾN THỨC, vÂN HÓA, VỐN SỐNG, NHÂN VĂN… Ông này đã có người cảnh báo nhưng thật tiếc là đã đổ nước vào lá khoai rồi!

  23. NGUYỄN PHI HÙNG

    đọc bài báo thấy tạm được nhưng xin đính chính lại lời thơ của tiến sĩ Tô Văn Trường và xin giới thiệu tên địa danh Tiên Lãng quê tôi: TIÊN tức là TRƯỚC, LÃNG tức là SÓNG. thế đấy mọi người dân quê tôi đều vươn mình ra trước sóng Biển Đông để tìm kế sinh nhai, để che chở cho thành phố, che cho mấy ông quan tham chỉ biết ngồi nhà hàng khách sạn. Thế hệ chúng tôi thì không nhưng bố mẹ chúng tôi thì mối năm làm nghĩa vụ 30 ngày(1 tháng) để mang cơm nắm cơm muối đi đắp đê, có như vậy mới có hàng trăm nghìn hec ta do nhân dân lấn biển mà có. đến nay a Vươn là 1 hình ảnh tiêu biểu về phong trào tiếp tục quai đê lấn biển. Mấy cái ông quan tham đâu có hiểu nỗi lòng người lấn biển, biết bao gian khổ đắp rồi lại vỡ, vỡ rồi lại đắp, nhưng khi mưa rét bão bùng họ phải đánh liều với số phận chiến đấu chống lại thiên tai, mà thiên tai họ còn thắng được thì mấy ông quan tham đòi ăn không ngồi rồi, người ta lấn được thành ao, thành hồ, thành ruộng, thành vườn mà cướp của người ta thì làm sao họ chịu thua được, họ chống lại như thế là lẽ tất yếu. THẦN BIỂN ĐANG BÊN ANH VƯƠN XUA ĐUỔI NGAY NHỮNG KẺ NGANG TÀN ĐÂU CÓ BAO GIỜ BIẾT NGHĨ ĐẾN NGƯỜI TA ĐANG LỌC RA TỪ BÙN ĐẤT, TỪ NƯỚC MẶN ĐẮNG NHỮNG ĐỒNG TIỀN CHÂN CHÍNH.

    1. Nguyễn Thế Hiệp

      Bác NPH nói rất đúng, rất hay và thực sự cảm động:
      “THẦN BIỂN ĐANG BÊN ANH VƯƠN XUA ĐUỔI NGAY NHỮNG KẺ NGANG TÀNG ĐÂU CÓ BAO GIỜ BIẾT NGHĨ ĐẾN NGƯỜI TA ĐANG LỌC RA TỪ BÙN ĐẤT, TỪ NƯỚC MẶN ĐẮNG NHỮNG ĐỒNG TIỀN CHÂN CHÍNH”.
      Còn những kẻ ngang tàng luôn cho mình cái quyền cướp không của người khác, chính là lũ tham quan vô lại, những kẻ học giả bằng thật, mua quan bán chức.

  24. trung287

    xin cám ơn tác giả BVB,bài viết đậm chất bi hài mà rất thời sự. Các vị phụ huynh của các ô quan HP chắc cũng lấy làm buồn lắm,chọn đặt cho con những cái tên thật hay,vậy mà khi ra làm quan chúng nó làm ngược lại cả. Bọn này đúng là nghịch tử.Không bị phap luật xử tội thì ông trời chắc cũng không tha.

  25. donghoaonghoa

    Chiêm nghiệm cuộc đời

    Chiêm nghiệm cuộc đời riết phải điên
    Thôi đành về xứ giữ hồn chiêng
    Qua làng mượn xó nuôi bầy khỉ
    Lấp biển nuôi tôm kiếm ít tiền
    Quan chức xúm nhau tranh chiếm đất
    Nỗi oan dậy cả khắp trời thiêng
    Khiến cho loạn khắp như thời chiến
    Tù ngục giờ như lạc cửa thiền

    Đông Hòa NCH
    23.02.2012

  26. Lksa

    Bài viết này hay thật. Đọc rồi thấy vừa giận vừa thương. Giận đám quan tham. Thương những người nông dân vất vả lại còn bị áp bức đến cùng cực.
    Bọ Lập ơi có hai việc mà đã có ngườii comment rồi mà chưa thấy Bọ nói gì là :

    1/ Hiền làm chủ tịch huyện Liêm làm chủ tịch xã thuộc huyện vậy có gì trái với quy định về tổ chức của Đảng và Nhà nước không nhỉ ?

    2/ Việc quyết toán đắp đê lấn biển của xã Quang Vinh có khi nào quyết toán cả khối lượng mà được làm bởi gia đình anh Vươn không ? Hình nhu hơn 30 tỷ đó. Ngi ngờ lắm. Hay đây mới là nguyên nhân sâu sa của vụ cưỡng chế này ? Quyết tâm diệt khẩu phi tang ?

      1. Ngô Thế Hòa

        Bọ mà ” đặt hàng” thì có người trả lời ngay tắp lự. Vì sự việc này nghe đâu trong nội bộ UBND Huyện Tiên Lãng đã ồn ào từ trước khi anh Vươn ” nổ súng hoa cải ” . Chúc Bọ zui zẻ .

    1. Nguyễn Thế Hiệp

      Đáp câu hỏi 1 của bác Lksa : Việc anh làm chủ tịch huyện, em làm chủ tịch xã thì không có gì trái với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước. Nhưng không nên bố trí như vậy, không ổn, dễ sinh ra cửa quyền.
      Thực tế Hiền làm chủ tịch huyện Tiên Lãng thì liêm mới có cơ hội làm chủ tịch xã Vinh Quang, không ai có thể giành được cái ghế đó của Liêm, cho dù liêm có là thằng bán kem dạo hay ve chai cũng vậy thôi…Nói chung trong thời gian anh em Hiền Liêm đang tại vị thì cái xã Vinh Quang là của riêng gia đình họ Lê, đố ai dám làm trái ý họ lê…
      * Câu hỏi thứ 2 của bác thì phải điều tra mới rõ chứ không thể đoán mò được, điều này anh Trương Thôn Khoai Lang cũng đã đề cập tới rồi, xem hồi sau sẽ rõ.

  27. nguyễn văn vui

    Bài viết của ông Bùi Văn Bồng hay, tuyệt hay!
    Văn của ông rất Bùi tình người và đưa con người Bồng bềnh như
    ngồi thuyền trên sông nước để hình dung về quá khứ xa xưa.
    Bồng văn của ông đưa cho Lãnh đạo các cấp CQ Hải phòng , thì bọn chúng lộn cổ xuống nước không sủi tăm.

  28. Dân Việt

    Thiết nghĩ cũng đừng vì có vụ Tiên Lãng mà lại đưa vấn đề tên địa danh ở Hải Phòng lên để bàn luận. Ở địa phương nào cũng có một số địa danh nghe hơi lạ (như Cầu Cấm, Cửa Rào, Cổng Chốt … ở Nghệ an chẳng hạn), nhưng đó là lịch sử, chắc chắn có lý do khi người xưa đặt tên như thế.
    Chúng ta hiện nay không nên vì một chuyện lại đánh quàng sang chuyện khác, tôi thấy không được hay ho lắm.

  29. tra loi

    Bác ơi, bác chỉ nên trách những cán bộ vô đức vô năng thôi. Thành phố Hải phòng và nhân đân Hải phòng vẫn mãi mãi xứng đáng là thành phố Hoa phượng đỏ.

  30. Lê Cường, HN

    Ngày Toàn Quốc Kháng Chiến, 1946, Bác Hồ kêu gọi toàn dân “Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm, không có súng gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc. . .”

    Riêng về Hải Phòng, có một bài thơ rất hay, tôi rất thích, đã thuộc lòng, thế mà lâu ngày quá, nay quên mất, kể cả tên bài thơ, tên tác giả. Chỉ còn nhớ vài câu:

    “Nổ súng rồi, nổ súng rồi!
    Hải Phòng ộc máu phun ra bể
    Nước mặn đồng chua loang máu người.
    . . . ”

    Nhân có bài này của T/g Bùi Văn Bồng đề cập đến thơ ca và Hải Phòng, tôi rất mong các Vị, các Bác ai có hoặc nhớ bài thơ này, thì cho tôi biết cách tìm ở đâu, rất cám ơn.

  31. Dân Việt

    Đoạn trích: “Ông Thành, Bí thư thành ủy, trực tiếp “mặc áo choàng đen, đội mũ bảo hiểm” xuống tận hiện trường cưỡng chế”
    Có đúng vậy không ta ?
    Thông tin từ đâu vậy ta ?
    Nếu đúng như vậy thì Thành cứng đầu cãi chày cãi cối cũng là điều dễ hiểu. Điều khó hiểu là ở chỗ Thành trực tiếp chỉ đạo (xuống tận hiện trường) mà cho đễn nay vẫn vô can là nghĩa lý làm sao ?

  32. hai lua

    “Hải Phòng tuy thế mà tồ
    Sông thì Lấp lại mà Đồ đem Sơn
    Cảng thì Cấm, chợ thì Con
    Lại thêm chợ Đổ còn buôn bán gì
    Cầu thì Rào lại không đi
    Lại đi cầu Đất còn gì ngu hơn”
    (sưu tầm)

  33. danhtrongborui

    Đoc mà thấy sướng cái “BỤNG”tác giả ơi, tếu mà hay! nhưng cũng chuyển tải nội dung sâu sắc, cảm ơn tác giả !

  34. Thành An

    Một bài viết thật sâu sắc và đầy tính nhân văn về đất va người Hải Phòng .

    1. hồ đình khai

      Bài viết của nhà báo Bùi Văn Bồng thật sâu sắc, cảm động, phát hiện của nhà báo thật chính xác, có chút hài hước, pha trộn nỗi niềm đau đớn, uất hận, chua xót cho cảnh đời trớ trêu hiện tại của con người. Hai loại người “kẻ đầy tớ và kẻ chủ nhân”. Tôi thiết tha đề nghị hãy thả ngay anh em anh Vươn và anh Quý ra, để hai anh trở về nhà với vợ con, như thế mới đúng theo pháp luật. Bởi những kẻ phạm tội lần lượt mất chức rồi. Mong thay.

Đã đóng bình luận.