Kiểm soát và cân bằng quyền lực

DAVID  WILLIAMS

NQL: Kính gửi TBT Nguyễn Phú Trọng và Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết TW 4!

Nam Tước Acton có một câu nói nổi tiếng: “Quyền lực luôn tham nhũng; quyền lực tuyệt đối thì tham nhũng tuyệt đối.” Khi có quá nhiều quyền lực trong tay, ngay đến người tốt cũng cai trị độc đoán. Do hiểu rõ bản chất của vấn đề như vậy, chủ nghĩa hiến chế mới nảy sinh, và đó là một bước ngoặt so với cách nghĩ truyền thống về quyền lực ở châu Á cũng như phương Tây. Trong cách nghĩ truyền thống, người ta thường ca tụng các nhà lãnh đạo và trao cho họ quyền lực tuyệt đối để bảo vệ an ninh quốc gia. Các nhà lãnh đạo truyền thống thì muốn xem thần dân trong nước như con cái, để họ làm nhiệm vụ của bậc cha mẹ và ra quyền hành xử như cha với con. Vượt ra khỏi tư duy đó là điều tiên quyết để thiết lập một chính phủ hiến định và công bằng.

1. Khi một người hay một nhóm nhỏ độc quyền quyền lực, họ sẽ trấn áp người khác.

Sau một thời gian, sự tập trung quyền hành quá mức dẫn đến tha hóa về cả tinh thần và vật chất, do đó người tốt dù có muốn đi nữa cũng mất khả năng lèo lái quốc gia một cách sáng suốt. Không một cá nhân nào hoàn toàn trong sạch. Ai cũng ít nhiều có thiên kiến, sai lầm về tư tưởng và vị kỷ. Một người tốt không phải là người không có nhược điểm. Người tốt là người biết kiềm chế và vượt qua được những nhược điểm đó. Nhưng để làm được điều này, họ cần có sự hỗ trợ của người khác. Nhưng khi tập trung quá nhiều quyền lực trong tay, người cầm quyền gạt bỏ khả năng và cơ hội hỗ trợ của những người khác.

Vì lý do này, một nhà lãnh đạo tốt sẽ không muốn nắm giữ quá nhiều quyền lực. Cái anh ta cần là một hệ thống trong đó nhiều người khác có thể góp phần vào quá trình ra quyết định. Khi đó, thay vì đơn thuần điều hành đất nước bằng mệnh lệnh, anh ta sẽ cân nhắc những quan điểm khác nhau. May ra lúc ấy anh ta sẽ buộc phải nhận ra rằng chính mình cũng có những thiên kiến, những sai lầm về tư tưởng, và cũng vị kỷ. Một nhà lãnh đạo thật sự anh minh cần sự sáng suốt ấy, và sẽ biết ơn những tiếng nói phản biện, thay vì trấn áp họ.

Quyền lực tuyệt đối tha hóa tinh thần, vì khi một người có quyền lực trên hết thảy mọi người khác, những người khác sẽ chỉ nói những điều họ nghĩ rằng người cầm quyền muốn nghe. Họ giấu đi những điều gây phật lòng, và không bao giờ bày tỏ những quan điểm và ý kiến trái ngược. Kết quả là người cầm quyền chẳng bao giờ nghe được những điều cần biết để có thể lãnh đạo sáng suốt hơn. Tệ hại hơn, sự tha hóa tinh thần này có thể dẫn đến tha hóa tâm hồn. Nếu không ai dám đưa ra những thông tin hay ý kiến chói tai, hoặc phản đối người cầm quyền, người cầm quyền cứ tưởng mình không hề có thiên kiến, không hề mắc sai lầm và không hề vị kỷ. Từ đó anh ta cho rằng mọi ý kiến của anh ta đều đúng. Anh ta bắt đầu ngộ nhận rằng lợi ích cá nhân của anh ta chính là lợi ích của xã hội. Khi ấy, anh ta trở thành một kẻ độc tài.

Vì lý do này, một nhà lãnh đạo tốt sẽ không muốn nắm giữ quá nhiều quyền lực. Cái anh ta cần là một hệ thống trong đó nhiều người khác có thể góp phần vào quá trình ra quyết định. Khi đó, thay vì đơn thuần điều hành đất nước bằng mệnh lệnh, anh ta sẽ cân nhắc những quan điểm khác nhau. May ra lúc ấy anh ta sẽ buộc phải nhận ra rằng chính mình cũng có những thiên kiến, những sai lầm về tư tưởng, và cũng vị kỷ. Một nhà lãnh đạo thật sự anh minh cần sự sáng suốt ấy, và sẽ biết ơn những tiếng nói phản biện, thay vì trấn áp họ.

Dĩ nhiên, không phải nhà lãnh đạo nào cũng xuất thân là người tốt. Ngược lại, họ có thể ham muốn quyền lực chỉ để trấn áp người khác và thủ lợi cho bản thân, cho gia đình và cho những kẻ về hùa theo họ. Những người như vậy vốn đã tha hóa ngay từ trước khi họ có quyền lực. Một khi tập trung quyền lực trong tay, họ sẽ sử dụng ngay quyền lực đó để đàn áp kẻ khác.

Tóm lại, những chính quyền nắm quyền lực quá tập trung sẽ lạm quyền và tham nhũng. Cách duy nhất để giới hạn quyền lực của họ và tránh lạm dụng là tản quyền.

2. Vì lý do đó, hiến pháp cần phân bổ quyền hành cho nhiều thành phần khác nhau của chính quyền để có sự giám sát và cân bằng quyền lực.

Bởi quyền lực tập trung sẽ sinh lạm dụng, không có cách giải quyết nào khác ngoài việc phân chia quyền lực cho các thành phần khác nhau của chính quyền. Ý tưởng này được gọi là giám sát và cân bằng quyền lực: hiến pháp thiết lập nên sự cân bằng về quyền lực giữa các thành phần khác nhau của chính quyền để chúng có thể giám sát lẫn nhau. Giám sát và cân bằng quyền lực chính là cốt lõi của chủ nghĩa hiến chế. Vì không một cá nhân hay một nhóm nhỏ nào thâu tóm mọi quyền lực, sẽ không ai có quyền lực tuyệt đối để đàn áp kẻ khác. Khi các ngành trong chính quyền cần sự hợp tác của nhau thì họ phải lắng nghe nhau, phải thương thảo và phải cùng nhau làm việc. Khi nhiều người có khả năng tác động lên chính quyền và chính sách, chính quyền đó mới có thể trở nên công bằng và trung dung hơn, bởi vì khi đó chính quyền không chỉ còn phục vụ lợi ích của một nhóm nhỏ. Đồng thời, chính quyền cũng sẽ sáng suốt hơn, bởi các chính sách hay quyết định là kết quả của quá trình thảo luận trong đó nhiều cách nhìn khác nhau đã được cân nhắc.

Một số người, đặc biệt tại châu Á và châu Phi, lo ngại rằng giám sát và cân bằng quyền lực sẽ tạo nên bất ổn, tranh cãi, bế tắc, thậm chí nội chiến. Đúng là khi cơ chế giám sát và cân bằng quyền lực không được thiết kế hợp lý, hậu quả của nó có thể không như mong đợi. Nhưng nếu được thiết kế tốt, nó sẽ không dẫn đến bất ổn quá mức bình thường. Những đất nước ổn định và thịnh vượng đều có một cơ chế giám sát và cân bằng quyền lực nào đó. Lựa chọn duy nhất ngoài phân quyền là tập quyền. Mà tập quyền, như đã phân tích ở trên, luôn dẫn đến cai trị áp bức. Điều này rõ ràng tệ hại hơn nhiều so với những bất đồng bắt nguồn từ những tranh cãi chính trị thông thường.

Có nhiều mô hình giám sát và cân bằng quyền lực, do các yếu tố khác nhau được kết hợp một cách khác nhau. Nếu được thiết kế một cách cẩn trọng, giám sát và cân bằng quyền lực có thể giảm thiểu một cách có hiệu quả các bất ổn, cũng như tăng cường bảo vệ người dân chống lại chính quyền tha hóa và độc đoán.

3. Các hiến pháp phân quyền theo nhiều cách khác nhau

Có nhiều cách phân chia quyền lực giữa các nhân tố của chính quyền. Và các hiến pháp khác nhau thiết lập nên các chính quyền với kết cấu khác nhau. Có hiến pháp gọi người đứng đầu chính phủ là tổng thống, có nơi khác gọi là thủ tướng, lại có chỗ kết hợp ngành hành pháp và lập pháp với nhau trong một hội đồng mà người đứng đầu hội đồng không phải là tổng thống mà cũng chẳng phải thủ tướng. Vài hiến pháp công nhận chính quyền địa phương bán tự trị, nơi khác thì không. Có hiến pháp tổ chức hai viện lập pháp, có chỗ chỉ có một viện duy nhất. Như vậy, trong nhiều hệ thống hiến định khác nhau, kết cấu của chính quyền là khác nhau. Vì vậy, phân chia quyền lực giữa các thành phần chính quyền của các hệ thống hiến định khác nhau cũng sẽ khác biệt.

Thêm vào đó, cho dù các hiến pháp có quy định kết cấu chính quyền tương tự như nhau, chúng vẫn có thể phân chia quyền lực theo nhiều cách khác nhau cho các nhân tố đó. Thí dụ, tổng thống có thể có quyền phủ quyết những dự án luật do bên lập pháp đưa ra, hoặc có thể không có quyền đó. Thượng viện của ngành lập pháp có thể chỉ có quyền cố vấn cho hạ viện, nhưng viện này cũng có thể có quyền bác bỏ các dự luật của hạ viện. Chính quyền địa phương có thể có quyền lực rộng rãi trên các vấn đề liên quan đến cuộc sống của người dân trong khu vực đó. Nhưng họ cũng có thể chỉ có quyền lực hạn chế trong một số lĩnh vực mà thôi.

Trong bài viết ngắn ngủi này, thật khó để liệt kê hết tất cả hình thức phân quyền. Nhưng tựu trung lại, các mô hình chính là:

* Hầu hết các hiến pháp chia chính quyền trung ương thành ba phần – quyền lập pháp, quyền hành pháp và tòa án. Các quyền này được trao cho những người hay nhóm người khác nhau. Một số hiến pháp tách biệt hoàn toàn các quyền lực này, tức là các nhân tố trong chính quyền không hề có những mảng phận sự chồng lấn. Nhưng cũng có một số hiến pháp cho phép sự chia sẻ quyền lực nhất định, chẳng hạn tổng thống vừa có quyền hành pháp vừa có quyền phủ quyết dự luật (một phần của quyền lập pháp) trong một số trường hợp hạn chế. Phương thức phân quyền này được gọi là tam quyền phân lập.

* Một số hiến pháp phân chia quyền lực giữa chính quyền trung ương và chính quyền địa phương hay vùng lãnh thổ. Do sự phân chia này được quy định bởi hiến pháp, chính quyền trung ương không thể can thiệp vào phạm vi quyền lực của chính quyền vùng lãnh thổ. Quan trọng hơn cả, chính quyền trung ương không thể giải tán chính quyền địa phương đó hoặc tước đoạt một số quyền đã được hiến pháp trao cho họ. Có trường hợp chính quyền vùng lãnh thổ có thể soạn hiến pháp cho riêng địa phương họ, với cả ba ngành lập pháp, hành pháp và tòa án như chính quyền trung ương. Phương thức phân chia quyền lực này được gọi là chính thể liên bang.

* Mọi bản hiến pháp chính danh phân chia quyền lực giữa chính quyền và công dân nhằm mục đích bảo vệ quyền cá nhân. Một số quyền cá nhân tự bản chất là quyền nhân thân, như quyền kết hôn. Nhưng một số quyền mang tính chính trị, như quyền biểu tình hoặc quyền thành lập hội đoàn chính trị. Bằng cách thực thi các quyền này, công dân có thể kiểm soát chính phủ. Phương thức phân quyền này được gọi là quyền cá nhân.

* Mọi hiến pháp dân chủ còn phân chia quyền lực giữa chính quyền công dân thông qua bầu cử. Trong một nước dân chủ, quyền lực thuộc về nhân dân. Chính quyền có bổn phận phục vụ người dân, chứ người dân không phải phục tùng chính phủ. Nhưng người dân không thể cáng đáng hết công việc hàng ngày của chính quyền vì còn phải lo cho cuộc sống riêng của họ. Vì vậy, hiến pháp cho chính quyền quyền thay mặt người dân để giải quyết công việc trong những lĩnh vực phù hợp, với tư cách là công bộc của nhân dân. Tuy vậy, nhân dân vẫn nắm quyền giám sát tối thượng. Nếu nhân dân không hài lòng với cách làm việc của các viên chức chính quyền, họ có thể bỏ phiếu bãi nhiệm các viên chức đó qua bầu cử.

4. Dù mọi quốc gia đều cần tản quyền, có nhiều hình thức phân quyền khác nhau, và các quốc gia khác nhau phải chọn những hệ thống khác nhau cho phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của quốc gia đó.

Như đã trình bày ở trên, có nhiều hình thức phân quyền. Một số hiến pháp áp dụng nhiều hình thức cùng một lúc, trong khi một số hiến pháp khác chỉ áp dụng một hình thức phân quyền mà thôi. Không có một hình thức phân quyền nào được xem là duy nhất phù hợp cho mọi quốc gia trong mọi thời kỳ. Đã có rất nhiều sách vở bàn đến các hình thức phân quyền trong bản hiến pháp. Đôi khi các phân tích đó mang nặng tính chuyên môn. Do đó, trong phạm vi bài viết ngắn này, khó có thể tóm gọn mọi khía cạnh của các tri thức đó.

Tuy vậy, bài viết này nhấn mạnh một điều quan trọng: các hình thức phân quyền khác nhau mang lại các hệ quả khác nhau. Bởi cân bằng và giám sát quyền lực là trọng tâm của thể chế hiến định, các nhà soạn thảo hiến pháp đã dành nhiều công sức nghiên cứu các hệ quả của mỗi hình thức phân quyền khi chúng được áp dụng riêng rẽ hay kết hợp lẫn nhau. Thế nhưng, không có một hệ thống hiến định nào hoàn hảo hay đạt mọi mục đích đặt ra. Các nhà soạn thảo hiến pháp luôn phải chọn lựa hoặc thỏa hiệp. Chẳng hạn, một số thể chế hiến định tạo điều kiện cho mọi khuynh hướng chính trị được đại diện trong chính quyền, nhưng lại có thể khiến chính trị bị chia rẽ và phân tán, vì sự tham gia của quá nhiều luồng ý kiến khác nhau sẽ khiến các bên khó đạt đồng thuận để ra quyết định. Một số thể chế hiến định khác có thể khiến vài khuynh hướng chính trị thiểu số không được đại diện trong chính quyền, nhưng bộ máy chính trị hoạt động suôn sẻ hơn. Một số hệ thống tập trung vào ý thức hệ chứ không phải quyền lợi “cục bộ” của từng địa phương. Một số hệ thống khác lại chú trọng đến các mối quan tâm cụ thể của các địa phương chứ không đặt nặng ý thức hệ, v.v… Mỗi thể chế hiến định này đều có những ưu và khuyết đỉểm.

Như vậy, mỗi quốc gia sẽ thấy có một số hệ thống thích hợp với họ hơn là những hệ thống khác. Tùy từng quốc gia cụ thể, những mục tiêu nhất thiết cần phải có, và những nhược điểm cần đặc biệt lưu tâm mà tránh, sẽ không giống nhau. Ví dụ, văn hóa của một số quốc gia có khuynh hướng tập trung quyền lực vào tay một người mà thôi, như người đứng đầu hành pháp, và rồi người này tìm cách thâu tóm những quyền lực khác cho riêng anh ta. Một số quốc gia khác xem việc hạn chế quyền hành pháp là quan trọng, nên trao nhiều quyền lực hơn cho ngành lập pháp và tòa án. Cách này có thể có nhược điểm là sự thiếu vắng một ngành hành pháp mạnh có thể ứng phó mau lẹ trước những thay đổi nhanh chóng của thế giới. Nhưng nếu phải cân bằng giữa các ưu và khuyết điểm của từng hệ thống cho một quốc gia cụ thể, hệ thống cho phép ngăn chặn chính quyền độc đoán có ưu điểm hơn hẳn so với một hệ thống chủ trương cho ngành hành pháp quyền được tự do làm theo ý họ. Nghệ thuật soạn thảo một bản hiến pháp cần lưu tâm đến các đặc điểm và nhu cầu cụ thể của từng quốc gia là vì thế.

Trần Duy Nguyên và Nguyễn Thị Hường dịch

Nguồn: báo TS

Advertisements

42 thoughts on “Kiểm soát và cân bằng quyền lực

  1. Nguyen

    Ừ nghĩ cho cùng cũng đúng, ông chủ chẳng bao giờ tự ăn cắp của mình, còn bọn đày tớ cứ mắt la mày lém thấy chủ sơ hở là ăn cắp liền. Thậm chí có nhiều đầy tớ còn đánh chết cả chủ ấy chứ.
    Tôi khổ bởi bọn đày tớ ở nhà tôi. Nếu không dùng bọn nó thì lấy ai trông nhà cửa. Tìm đâu bọn ra bọn đày tớ tử tế thời nay các vị ơi! Hi Hi!

  2. Mr Phạm

    Chia sẽ vài cái nhìn về TAM QUYỀN PHÂN LẬP với mọi người:

    Tinh thần cốt lõi của TQPL là TẢN QUYỀN để chống lại TẬP QUYỀN. Vì tập quyền dễ dẫn đến ĐỘC QUYỀN, thậm chí là ĐỘC TÀI hay VUA và TẦNG LỚP QUÝ TỘC!

    Có người nói TQPL phải phụ thuộc vào vùng miền, điều kiện văn hóa.. Thì tất nhiên việc xây dựng pháp quyền ở đâu mà chẳng phụ thuộc vào hoàn cảnh sống.
    Nhưng xin thưa là nó chẳng liên quan gì đến phương pháp TQPL cả.

    Vì đơn giản TQPL nó là phương pháp để đảm bảo luật pháp được thực thi một cách khách quan. Còn việc luật pháp đó như thế nào thì do những con người trong cái hệ thống đó xây dựng lên chứ!

    Đơn cử như thằng “đế quốc Mỹ”, nó cũng có vùng miền, bang khác nhau. Đôi khi luật của các bang là khác nhau, thậm trí là đối nghịch nhau về nội dung điều luật. Nhưng từ trên xuống dưới, từ liên bang cho tới các tiểu bang, nó đều lấy TQPL làm PHƯƠNG PHÁP để cho ra điều luật cuối cùng được vận hành trên thực tế.

    Nó có phân biệt vùng miền để bác bỏ TQPL đâu???

    Cái phân biệt vùng miền chỉ là nội dung của pháp luật.

    Cái thắc mắc của các bác về TQPL thì bọn “tư bổn thối” nó đã bàn nát “gáo” rồi!

    Chẳng hạn như nên TẢN QUYỀN về ĐỊA PHƯƠNG, TỈNH hay TẬP QUYỀN về TRUNG ƯƠNG?

    Một câu hỏi như thế thôi đã khó trả lời với rất nhiều người rồi!

    Không có TQPL thì làm sao có khái niệm TẢN QUYỀN về địa phương được, nếu không muốn bị cát cứ 12 sứ quân!

    Đã có TQPL rồi, thì có nghĩa là luật pháp ở địa phương đó do người dân đồng long nhất chí xây dựng nên(dân nó không đồng lòng là không xong à nha!) thì còn lo gì họ “ly khai” hay “cát cứ” nữa? Thậm trí họ còn “xin” vào là đằng khác!

    Như thằng Mỹ và một số nước châu Âu, nó tản quyền về địa phương, Bang và tiểu Bang hết, có Bang hội nào đòi ly khai hay cát cứ đâu?

    Hihi.. một nỗi lo Thị Mầu, của một số không.. ít người!

    Như vậy TQPL là để xây dựng xã hội PHI GIAI CẤP trên nền tảng QUYỀN TỰ DO(tức là mọi người đều như nhau trước pháp luật).

    Trong lý thuyết Mark, hai cụ Mark và Angel đã cũng bàn “nát gáo” cái vụ NHÀ NƯỚC. Theo hai cụ, Nhà Nước đầy “khuyết tật”.

    Vì vậy quyền lực nếu không được TẢN QUYỀN cho số đông người dân, nó rất dễ TẬP TRUNG vào tay một số rất ít người trong xã hôi.

    Tựu chung lại cũng do sự tha hóa của con người khi được tập trung quá nhiều QUYỀN LỰC trong tay, và sự không “bóc tách” giữa quyền lực CHÍNH TRỊ và quyền lực KINH TẾ.

    Như vậy TAM QUYỀN PHÂN LẬP là phương pháp đề ra pháp luật và HOÀN TOÀN ĐỘC LẬP với các nội dung của điều luật bên trong xã hội ấy.
    (Ở đây đang nói đến pháp quyền bảo vệ con người, chứ không nói đến pháp luật cấm con người nhé, vì đã có sự tham gia của người dân, để khỏi cãi nhau liên miên!)

    Xin các bác đừng nhầm lẫn cho ạ!

    Hihi.. gánh hàng rong của em.. ngày xưa gọi là “mua vui ba đồng”(xin lỗi mượn văn của cụ Nguyễn Du). Ngày nay gọi là “chém gió” cho vui..

    Hihi.. em không có ý định gì đâu nhá, xin lỗi em là thằng dân .. hóng hớt chuyện “chính chị” “chính em” tí.. Và quyết làm.. thằng dân thôi.

    Chỉ vì em lỡ.. đóng thuế ..

    (Hihi.. xin phép Bọ nhá, tại vì trúng “chỗ ngứa” Bọ ơi, Bọ có thể bỏ câu này cho em!)

  3. Vương Đức Việt

    Ua chầu chầu.
    Mấy ông nỏ hiểu biết chi tình hình VN cả mà cứ ý kiến ý cò lung tung. Quyền hành chi, tham nhũng chi nơi mấy anh đầy tớ của dân rứa hè?. Tại VN dân là chủ đo nha ! cán bộ là công bộc của dân đo nha ! Sướng chết đi rùi còn thắc mắc cấy chi ?. Đầy tớ mà đi xe hơi xịn, ở nhà cao cửa rộng, chân dài vài em, vài triệu đô gửi nhà băng thụy sĩ…v .v.. Đầy tớ mà giàu dư rứa thì thử hỏi chủ dư choa thì giàu cách chi. ??? Tự hào rứa, vinh dự rứa nên choa nỏ thèm thắc mắc. Cứ cho hắn độc quyền, cho hắn giàu. Miễn hắn vẫn là “đầy tớ của miềng” Rứa mới oai chơ. he..he….

  4. Nguyen

    Cái ông Nam tước này nếu còn sống mà qua VN chắc phải vào trai phục hồi nhân phâm như Minh Hằng thôi.Đất nước và dân chúng đều là tài sản của vua, hay của thiên tử. Thiên tử thày trời hành đạo , muốn gì đều có quyền lấy, dân cãi lại vua là tội khi quân.
    Từ bao đời đến nay tôi thấm nhuần đạo lý này, ngay trong lý lịch xin việc đều có mục: Luôn luốn chấp hành mọi chủ trương chính sách ( bất biết đúng sai) của Đảng và nhà nước thì mới được nhận làm việc. Còn làm quan làm vua thì việc vinh thân phì gia là đương nhiên chứ nhỉ. Cứ thóc mách hoài. Thóc mách quá sẽ cho chết liền.

  5. Móng Rồng

    Loài người có chung một đặc tính nổi trội mà không thể động vật nào vượt qua được, đó là khả năng Tư duy.Từ khả năng này, kết hợp với ý thức nhận biết mà con người có thể khái quát hóa những hiện tượng của tự nhiên và xã hội để đúc kết thành những luận điểm khác nhau , các luận điểm có tính khái quát cao sẽ hợp thành học thuyết( mà đã có nhà lý luận của ta cho đó là chủ thuyết). Khi một Đảng, một dân tộc tự nguyện lấy một học thuyết( chủ thuyết) làm cơ sở lý luận cho đảng mình, dân tộc mình xây dựng và phát triển. Trãi qua mấy nghìn năm, xã hội loài người đã có những giai đoạn phát triển từ thấp đến cao, nhưng thực tiễn cho thấy chưa có mô hình phát triển nào ưu việt hơn khi áp dụng mô hình phát triển theo chủ nghĩa xã hội dân chủ đại nghị.Chính các nước Bắc Âu ( Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy) đang thịnh hành mô hình này.Với trụ cột của mô hình Lập pháp là Quốc hội Lưỡng viện và cơ chế Tam quyền phân lập sẽ dần dần được áp dụng rộng rãi hầu hết trong các nước trên thế giới.

  6. nguyen mau

    Những điều trên tôi chắc quan ta biết cả, nhưng dại gì mà theo. Theo nó thì quan ta sao có được những dinh thự nguy nga, những trang trại mà bọn phản động Tư bản mơ cũng không thấy.

  7. Pingback: Ban Tin Ngày 28/02/12: HÀ NỘI: BÀ CON KHIẾU KIỆN KÉO ĐẾN MẶT TRẬN TQVN 46 TRÀNG THI – Lại đem địch ra dọa – Ai xây “chủ nghĩa tư bản man rợ” ở Việt Nam? – Tiễn đưa cha / một năm n

  8. Pingback: Ban Tin Ngày 28/02/12: HÀ NỘI: BÀ CON KHIẾU KIỆN KÉO ĐẾN MẶT TRẬN TQVN 46 TRÀNG THI – Lại đem địch ra dọa – Ai xây “chủ nghĩa tư bản man rợ” ở Việt Nam? – Tiễn đưa cha / một năm n

  9. Đảng viên hưu trí

    Ông Nguyễn Phú Trọng và mọi ngươì dân VN đều biết, thời kỳ Đảng mới ra đời thì dân tin Đảng, còn bây giờ Đảng độc quyền lâu quá nên đã mắc những căn bệnh trầm trọng của Đảng độc quyền, vì vậy dân không tin nữa.
    Vì độc quyền nên ông biết đã đễn lúc phải thay đổi rồi nhưng ông nhất quyết không thay đổi thì làm gì được ông nào? Thế đấy.

  10. Lão nông

    Điều này là dĩ nhiên.

    Làm chính trị cần phải uyên bác về vũ trụ, sự sống, con người và cả tôn giáo

  11. Tran Hà

    Mac, Lenin là những người đáng kính , nhưng lấy chủ nghĩa này để xây dựng đất nước giầu mạnh hạnh phúc thì hình như không khả thi.Đến nay chỉ còn T.Quốc T.TieenC.Ba và một vài nước nào đó theo đuổi nhưng người dân ở đó rất khao khát dân chủ. kinh tế không phát triển. Mô hình đươc thử nghiệm lâu nay có hiệu quả là tam quyền phân lập đẻ tránh chuyên quyền. Tôi thấy cưc kỳ nhiều người tốt nghĩ như thế. và… thực lòng tôi mong như thế

  12. Dương Phi Anh

    Những vấn đề đặt ra trong bài viết này thực ra không còn mới gì và không phải VN không biết. Giáo trình ở các trường đào tạo Cử nhân Luật đều có, đặc biệt có người nghiên cứu rất sâu, rất giỏi vấn đề này là GS-TS Nguyễn Đăng Dung ở Khoa Luật ĐH Quốc gia Hà Nội (GS Dung từng là người của UBTV Quốc hội).
    Vấn đề là cần phải hiểu và áp dụng hoặc xây dựng mô hình vận hành hệ thống chính trị, bộ máy nhà nước đối với điều kiện đặc thù VN thế nào cho KHÔNG CÓ LỖI và hiệu quả thôi. Người ta sợ nhất vẫn là nếu vận dụng không đúng thì tạo nên sự xáo trộn và rối loạn. Khi đó sẽ không biết “đi về đâu”. Nếu vấn đề này mà người có trách nhiệm đem ra cho mọi người thảo luận rồi rút ra bài học một cách nghiêm túc thì chắc chắn sẽ tìm được biện pháp hữu hiệu…
    Tam quyền phân lập thì ngay cha đẻ̉ học thuyết này vẫn nói rằng không phải luôn luôn máy móc theo học thuyết của ông cũng đúng là dân chủ và phát triển hiệu quả. Vì, mỗi quốc gia có đặc thù như tôn giáo, đặc tính dân tộc… riêng (Chứng tỏ ông ấy không độc quyền chân lý).
    Riêng Nghị quyết TW4 khóa 11 thì thấy cũng đưa ra nhiều biện pháp, nói là ngắn hơn, có chọn lọc những điều mới,… nhưng nghiên cứu kỹ thì có khá nhiều điều giống trước, vẫn chung chung không ít. Mộ̣t biện pháp hữu hiệu là DỰA VÀO DÂN, mà … ôm na như Chủ tịch HCM nói là phải tạo ra cơ chế làm sao cho người dân “mở miệng” góp ý cho mình biết mà chỉnh sửa. Giống vết nhọ trên mặt mình thì khó tự mình nhìn thấy được mà phải có gương hoặc người khác chỉ cho…
    Ngược lại, lần này cũng còn thấy một điều làm những người yêu nước đứng đắn, chân chính ngại và thậm chí sợ góp ý khi Nghị quyết và phát biểu của TBT nhắc nhiều, cảnh giác nhiều tới “các thế lực thù địch”… Rút cục rồi có nhiều người làm việc tốt, những người có tâm huyết góp ý, tranh luận hay phản biện để mong muốn làm sao cho đất nước, dân tộc, người dân VN tiến lên, đừng tụt hậu nữa mà nhục lắm, lại không biết mình đang ở đâu, có bị ngành Công an xếp vào “thế lực thù địch” không?… Đáng buồn nhất là chỗ đó!

    1. Kiên nhẫn

      Phác DPA nói quanh nói co làm chi mệt rứa ? Nói toạc máng heo đi , lỗi này lỗi nọ nói tóm lại Là Bác cũng như Bọ thôi ? Chỉ Cần tồn tại cái DUY NHẤT Là được ? Nhưng không thể Bác à , Phải biết chấp nhận thực tế để còn Quang Vinh .

  13. Nguyễn Giong.

    Khỏi cần phải hô hào chỉnh đốn …. Nếu Đảng CS thật lòng muốn chấn hưng đất nước, vì quyền lợi nhân dân , thì đem hiến pháp năm 1946 của nước VNDCCH chỉnh sửa lại và trưng cầu ý dân , sau đó thực hiện. Tôi đảm bảo với TBT Nguyễn Phú Trọng khi đó cái bầy sâu trong Đảng CS bây giờ nó sẽ bò đi hết … ông khỏi nhọc lòng chỉnh đốn.

  14. Nguyen

    Điều nói ở trên mọi người VN biết rõ cả nhưng đến mùa nào mới có được ở VN.Còn khổ dài dài, đừng có hy vọng khi có ai nói và hô hào chống tham nhũng.

  15. Bụi bặm

    Một người lãnh đạo đất nước nắm quyền hành trên Mười năm , nếu còn tiếp tục thì tính chất độc Tài sẽ càng tăng . Một tập thể cũng vậy , nhưng đối với một tập thể thì nguy hiểm hơn .

    Khi xảy ra sự cố độc Tài , giải quyết cá nhân độc Tài vẫn dể dàng hơn là giải quyết một tập thể độc Tài . Hồi giáo cực đoan là một bằng chứng Cụ thể nhất .

  16. thanhlan

    Chuyện này ai mà kg biết đâu đợi đến Nam Tước Acton càm ràm này nọ nhưng khổ một cái mất quyền lực thì hết “cạp” đó?Nước đổ đầu vịt bọ ơi!!Họp hiếc cho vui thôi chẳng ăn thua gì đâu!!!để rồi coi tôi nói đúng kg?

  17. D.Nhật Lệ

    Ở nước ta,bàn về dân chủ như bài này thì khó
    thuyết phục được mấy quan chóp bu quen sống
    trong trật tự cũ vốn dành quá nhiều đặc quyền
    đặc lợi cho họ,trừ khi họ chịu sức ép từ quyền
    lực tổng hợp của người dân có ý thức.
    Tốt nhất là giới thiệu cho họ nền dân chủ xã hội
    ở những nước Bắc Âu,có dây mơ rễ má hay có
    bà con xa với chủ nghĩa xã hội ở nước ta thì may
    ra lọt lỗ tai họ,nếu họ thực lòng biết yêu nước và
    thương dân !

  18. V.Tan

    Lý thuyết hệ điều hành theo mô hình quyền lực tập trung hay theo mô hình quyền lực phân tán thì bất cứ nhà lãnh đạo nhà nước nào cũng biết và biết hơn cả những gì mà nhà văn Bọ Lập muốn gửi đến TBT Nguyễn Phú Trọng.
    Nhưng vì năng lực điều hành luôn thấp hơn yêu cầu, do đó trước mắt chưa thể chọn duy nhất một hình. Tuy nhiên tương lai khi đảng cộng sản cầm quyền xác định được vai trò chính của mình là điều hành một nền kinh tế tri thức và nền chính trị dân chủ thì sẽ là mô hình điều hành phân tán.

  19. GÀ QUÊ

    Chưa cần nói xa xôi làm gì chỉ cần lấy Hiến Pháp năm 1946 làm gốc để hoàn chỉnh thì cũng đã mĩ mãn lắm rồi.

  20. Vn-roo

    Cái này ông Bá Thanh đã nói tới trong cuộc nói chuyện mới đây: ông Thanh nói đại ý nếu mỗi vị trí “cơ cấu” chỉ một cán bộ thì như “con một” và sẽ không có sự cạnh tranh phấn đấu nên cần phải cơ cấu hai ban người để “thi đua nhau”. Giá điều này nhân rộng lên đến cấp Đảng và Nhà nước thì tốt quá, cấp xã cấp huyện thì cũng tốt hơn độc nhất một người.

    1. Nguyễn Cao Minh

      Tôi thì thấy không ồn đâu bạn Vn-roo, thứ nhất là bộ máy thêm cồng kềnh, thứ hai nếu cạnh tranh không lành mạnh thì lại xảy ra đấu đá, bè phái. Theo tôi tốt nhất là Đảng bỏ cơ cấu vì khi đã được cơ cấu rồi thì sinh ra chủ quan, tự mãn không còn tinh thần cầu thị, phấn đấu nữa!

    2. Kiên nhẫn

      Lại nữa cơ cấu ? Thì khác chi hả Bác ? Đã Là cơ cấu thì vứt đi , làm như thế Là đánh vào hành não của họ rồi những ai cơ cấu thì không phải thế này thì cũng thế khác ?còn người khác thì thôi coi như khỏi phấn đấu làm chi vì cơ cấu rôi hihi .

  21. ĐOÀN NAM SINH

    Cánh nhìn này chỉ tập trung vào quyền lực học, cách tản quyền và tập quyền. Tác giả chỉ nêu quyền như là cách thế phục vụ cho lợi ích, công và tư. trong khi đó Lợi mới là mục tiêu chính để tính toán xem xét đến quyền. Ở ta, quyền và lợi trước tiên là dành cho Đảng cầm quyền, sau đó mới đến các hội đoàn thể của nhân dân lao động.
    Do vậy, việc tu chính hiến pháp có khác, do tồn tại lịch sử và bản sắc văn hóa của dân tộc ta. Mô hình Tổng thống chế với quốc hội lưỡng Viện cần tham khảo áp dụng để phản ứng kịp với những đổi thay vũ bảo, chống thù trong giặc ngoài, vừa giảm định biên vừa thực hiện được chế độ lương hợp lý theo tinh thần mới – chỉnh đốn hoạt động của hệ thống chính trị (NQ 4)

  22. Dân Việt

    Nhưng đôi khi đất nước trong thời kỳ MẠT VẬN, chính sự nhiễu nhương, bè đảng địa phương cát cứ thì vẫn cần một bàn tay sắt. Chúng ta vẫn nhớ Đinh Bộ Lĩnh.
    Tôi không phải người biết nhiều, nhưng vẫn thấy năm 2000 nước Nga trên bờ vực phá sản rất cần PUTIN.
    Vụ THIÊN AN MÔN, mặc dù vẫn bị thế giới lên án, nhưng đến như Tổng thống Ri- gan, người ác cảm nhất với thế gới cộng sản, vẫn nói rằng sinh viên Trung Quốc xuống đường hơi sớm, và nếu Trung quốc chuyển đổi như nước Nga năm 1990 thì đến nay không biết Trung Quốc sẽ thế nào? Chắc chắn vẫn loạn lạc và trì trệ, CHẮC LÀ gần giống như Ucraina thôi.
    Dân chủ tư sản là tốt nhất, vẫn biết là nó có nhiều khắm khú, NHƯNG KHÔNG CÓ GÌ TỐT HƠN THAY THẾ ĐƯỢC NÓ.
    Tuy vậy, đôi nơi đôi lúc vẫn cần tập quyền. Liệu có thể mang Việt Nam ra để minh họa quan điểm trên được không ????

    1. chiensi

      Bạn Dân Việt đã ngộ nhận khi đồng nhất Tam quyền phân lập với tính trạng bè đảng cát cứ, hay tình trạng “loạn sứ quân” như thời Đinh Bộ Lĩnh. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau. Những người muốn duy trì tình trạng độc quyền thường lợi dụng sự ngộ nhận, không phân biệt sự khác nhau giữa 2 khái niệm này này để nguỵ biện hòng binh vực cho chế độ độc tài. Như tác giả bài viết đã phân tích, tam quyền phân lập tạo ra thế cân bằng quyền lực, giám sát lẫn nhau nhằm đảm bảo thực thi đúng pháp luật, duy trì sự ổn định, hạn chế sự tha hóa, lộng quyền. Còn nạn bè đảng cát cứ là mạnh ai nấy làm, không có pháp luật kỷ cương gì. Chính thể chế độc quyền mới là căn nguyên đẻ ra bè đảng cát cứ, địa phương cục bộ, “lợi ich nhóm”, gây ra tình trạng xáo trộn trong xã hội, tha hóa quyền lực, tham nhũng tràn lan, coi thường pháp luật của những người có chức quyền. Tình trạng lộn xộn ở nước Nga, Trung quốc,… mà bạn nêu ra không liên quan gì đến chế độ tam quyền phân lập cả, nó chỉ là hậu quả của chế độ trước đó để lại mà thôi.

    2. Mr Phạm

      Hihi.. chào bạn Dan Việt!

      Câu cuối của bạn đã tiết lộ chỗ đứng của bạn!

      Tội nghiệp cho tôi đọc còm của bạn đến.. cuối.

    3. le vy

      Hiện nay cái mà xã hội chúng ta đang mắc phải là:Quan chức có quyền và quyền này nhiều khi rất tối thượng Khi cấp trên không quán xét quyền hành thực thi của cấp dưới(Trong đó có nhiều lí do như không đủ năng lực để kiểm tra và xử lí cấp dưới,hay nuôi dưỡng,bao che sự lạm quyền của cấp dưới để trục lợi…)Mà cái này cũng phát xuất từ trách nhiệm: Khi một sai sót của một sự việc thường có nhiều người liên quan chịu trách nhiệm và cái ấy cũng là cái tiền lệ là xem như không có ai chịu cả.Và thường gọi là tập thể chịu trách nhiệm.Rồi sự việc xem như không có kỉ luật, không bồi thường thiệt hại…Điển hình vụ Tiên Lãng Ai sẽ trả tiền đền bù cho việc thiệt hại kinh tế cho cái sai này?Và cũng vì lẽ ấy mà quan chức hiện nay rất dễ trở thành một tay bạo chúa của một vùng ấy, một tổ chức ấy, một cơ quan ấy…Đến khi được phát hiện thì sự xử lí rất khó vì nó dính nhiều quyền lợi và danh dự của nhiều cán bộ cấp cao hơn và có tính tập thể. vì lẽ đó cái bất chính cứ ngang nhiên tồn tại (nó chỉ bị phanh phui khi nó lớn mạnh quá cái vỏ bọc của nó và lúc này sự hành xử của pháp luật không tiêu trừ hết các chân rết của nó.Cần phải tôn trọng sự phản biện của dân và tạo quyền ngôn luận của dân,lấy ý kiến của dân .Khi có thiệt hại phải qui được trách nhiệm của từng cá nhân,Người đứng đầu nơi sai phạm ấy nếu k có bằng chứng bao che,trục lợi thì cũng phải từ chức. Có vậy thì củng cố niềm tin của dân vào chính quyền,Cán bộ không bạo quyền,vô trach nhiệm với các quyết định của mình,Tài sản bị thiệt hại thu lại được…Mình đừng nghĩ là chúng ta đang nghèo mà không cải thiện được cơ sở vật chất cho kiến thiết giao thông, giáo dục,y tế…Thử xem lại thất thóat do tham nhũng do rút ruột công trình,do không giám sát thi công, đầu tư không đúng mục đích…Đã và làm cho các đầu tư phải làm đi làm lại.Và còn đâu vốn để cho các công trình khác.Và đã bao nhiêu vụ được xử, được đền bù, thu hồi…Nói tóm lại là sự quản lí lỏng lẻo,không phát huy dân chủ, không xử lí trách nhiệm đã là mồ chôn Của Đảng lãnh đạo và là nguyên nhân của đói nghèo và lạc hậu

    4. Hoa Cải Nở

      Putin là gì? Là kẻ cơ hội, là Mafia của nước Nga, là Mafia thế giới.
      Thiên An Môn, nếu THIÊN THỜI thì TQ đã như ĐÔNG ÂU rồi.

    5. Kiên nhẫn

      Đúng ra em không còm Nhưng phải còm cho Bác dân Việt đừng có nghĩ dân Việt ai cũng như Bác ? Chỉ có những người làm tay sai cho TQ mới nói kiểu như dân Việt ?.
      Hôm bữa học chính trị ông thầy của mình nói Việt Nam mình nợ TQ nhiều lắm đến chừ trả còn chưa xong , dân mình cảm ơn TQ còn không hết thời chiến tranh chống Mĩ ? Thiệt tui không biết nghĩ răng cho đành .

  23. Thích Đủ Thứ

    Bất cứ ai đọc thông viết thạo, có quan tâm đến chính trị đều biết rõ những điều kể trên! Lãnh tụ nào làm được việc đó sẽ được lịch sử ghi nhận, Việt Nam sẽ phát triển vượt bậc so với các nước trong khu vực !!!
    Nhưng tại sao các lãnh tụ các đời từ trước tới nay của Việt Nam không một ai dám áp dụng?
    Phải chăng là do bị nước lạ ép !!!

  24. Tam Quyền

    Dù phân đến 1000 quyền đi nữa, nhưng vẫn dưới sự lãnh đạo của ĐCS 1 quyền! thì phân quyền chỉ là hình thức! đây là mấu chốt của vấn đề!
    Còn phân quyền thực sự thì phải thoát ly khỏi quyền lực chung duy nhất của ĐCS! Cái này thì đừng hòng! không ai tự đánh mất quyền “ngon ăn” như vậy cả!
    Cổ súy cho tam quyền phân lập đồng nghĩa với vi phạm điều 88 BLHS! Sẽ bị khép vào tội lật đổ nhà nước!!…..????

  25. Mr Phạm

    “VŨ KHÍ của sự PHÊ PHÁN không thể nào TRỌI lại với sự PHÊ PHÁN bằng VŨ KHÍ.
    Và để VẬN HÀNH một HỆ THỐNG như thế LUẬT PHÁP đã được sinh ra, và nó được sinh ra một cách TỰ NHIÊN như sự tự nhiên của hệ thống đó từng được sinh ra.”

    Mồm các bác duy vật lúc nào cũng nói duy vật nhem nhẻm, mà một ý như trên không bao giờ hiểu ra!!! Cho nên VN đến nay mới chưa có pháp quyền thực sự.

    Buồn thay..

  26. Làm bữa thịt chó

    Vào một ngày đẹp trời nào đó mà Bí thư Hải phòng ông Nguyễn Văn Thành và ông PCT Đỗ Trung Thoại , ông Đỗ Hữu Ca là thành viên chủ chốt của Ban dự thảo sửa đổi hiến pháp thì vui nhẩy (ở Việt nam ta thời này điều này dễ xảy ra lắm) . Lúc đó tôi dám chắc sẽ có trang mạng mới là gucgo.hienphap cho coi he he – dân lãnh đủ í quên dân no đủ……………đòn.
    Ôm hôn Bọ thắm thiết he he

Đã đóng bình luận.